Silent Heroes, Living Memory. The context of hiding of Jews during the Second World War as a challenge for active adult learning.

Tematyka działań: 
Edukacja międzykulturowa
Inne
Dane Beneficjenta
Organizacja polska realizująca projekt: 
Muzeum Historii Żydów Polskich
ul. Anielewicza 6, 00-157 Warszawa
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Małgorzata Waszczuk, specjalistka ds. edukacji, Tel.: (+48) 22 47 10 377, mwaszczuk@polin.pl
Krótki opis profilu działalności polskiej organizacji realizującej projekt: 

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN jest punktem odniesienia dla wszystkich zainteresowanych dziedzictwem Żydów polskich oraz znakiem dokonującego się przełomu we wzajemnych stosunkach Polaków i Żydów. Jest także miejscem spotkań ludzi, którzy pragną lepiej poznać przeszłość i współczesną kulturę żydowską, chcą zmierzyć się ze stereotypami i ograniczyć zjawiska zagrażające współczesnemu światu, takie jak ksenofobia i nacjonalistyczne uprzedzenia.

Przewodnicy i edukatorzy pomagają odwiedzającym w odkrywaniu tysiącletniej historii Żydów polskich, ich tradycji i kultury. Oprowadzają po wystawie stałej i wystawach czasowych, prowadzą spacery po żydowskiej Warszawie i po budynku Muzeum.

Edukacja dorosłych w Muzeum POLIN obejmuje organizację wykładów, dyskusji, warsztatów i spotkań skierowanych zarówno do szerokiego grona odbiorców, jak i specjalistów. Nasze działania dotyczą z jednej strony historii i kultury Żydów polskich, z drugiej – różnorodności kulturowej, etnicznej, religijnej, wyzwań związanych z funkcjonowaniem w zróżnicowanym społeczeństwie. Zapraszamy do udziału w interdyscyplinarnych projektach, które często łączą nauki humanistyczne i sztukę. Prowadzimy wymiany studenckie, międzynarodowe projekty partnerskie, rozwijamy też edukację skierowaną do środowisk muzealniczych. Organizujemy rezydencje artystyczne, podczas których za pomocą różnych mediów podejmujemy kwestię dziedzictwa żydowskiego i wielokulturowości. Prowadzimy także warsztaty antydyskryminacyjne.

Muzeum POLIN stara się ze swoją ofertą trafić do jak najszerszego grona osób. Stąd wiele projektów lokalnych, jak np. Muzeum na kółkach – wystawa edukacyjna podróżująca po Polsce, internetowe platformy edukacyjne i towarzyszące im aplikacje mobilne, do których wszyscy, na całym świecie, mogą mieć dostęp, a także działalność wydawnicza – zarówno w formie specjalistycznej, jak i popularyzatorskiej. Dbamy również o dostępność samego Muzeum, ekspozycji i działań programowych, oferując udogodnienia w formie tyflografik, audiodeskrypcji, tłumaczeń na Polski Język Migowy i prowadząc projekty integracyjne skierowane do osób z różnymi typami niepełnosprawności.

Tytuł projektu: 
Silent Heroes, Living Memory. The context of hiding of Jews during the Second World War as a challenge for active adult learning.
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2013-1-NL1-GRU06-12763 7
Lata realizacji: 
2013 - 2015
Kraje uczestniczące: 
Holandia
Holandia
Austria
Węgry
Niemcy
Polska
Cele projektu: 

Projekt dotyczył pamięci o Żydach ukrywających się w czasie drugiej wojny światowej oraz o osobach, które im pomagały.

Cele:

  1. Wzajemne uczenie się pracowników i słuchaczy.
  2. Zgromadzenie przykładów pomocy z zaangażowanych krajów partnerskich.
    • Dziedzictwo materialne” – dot. kryjówek, przedmiotów.
    • „Dziedzictwo niematerialne” - historie ukrywania i osób pomagających.
  3. Zbadanie, w jaki sposób powyższe przykłady są wykorzystywane w edukacji dorosłych oraz w jaki sposób można wykorzystać nowo poznane historie , by stały się źródłem wiedzy i narzędziem pedagogicznym.

 Stworzenie europejskiego portalu internetowego z linkami do istniejących stron prezentujących historie ukrywania jako narzędzia pedagogicznego do edukacji muzealnej.

Obszary tematyczne: 
  • Historia drugiej wojny światowej, Dziedzictwo kulturowe.
  • Uczenie się o krajach europejskich, Media i komunikacja.
Grupa docelowa słuchaczy: 

Na początku projektu ustaliliśmy, że każda organizacja partnerska będzie mogła na swój sposób doprecyzować grupę docelową słuchaczy, biorąc pod uwagę specyfikę swojego działania.

Pracowniczki Muzeum POLIN zdecydowały się ogłosić otwarty nabór do projektu, chcąc zaoferować udział osobom, które nie były dotąd związane zawodowo ani naukowo z tematyką historii Żydów polskich. W grupie słuchaczy i słuchaczek znalazło się 17 kobiet i 3 mężczyzn w różnym wieku. Projekt zgromadził przedstawicieli i przedstawicielki różnych zawodów, których połączyło zainteresowanie historią drugiej wojny światowej oraz historią i kulturą Żydów polskich.

Jakie były początki projektu: 

Muzeum Historii Żydów Polskich zostało zaproszone do projektu przez organizację koordynującą – Castrum Peregrini z Amsterdamu. Organizacja koordynująca zaprosiła także pozostałe organizacje partnerskie.

Krótki opis przebiegu projektu: 

SPOTKANIA PARTNERSKIE

Między grudniem 2013 roku a lipcem 2015 roku odbyło się sześć międzynarodowych spotkań partnerskich: w Amsterdamie, Hohenems, Berlinie, Warszawie, Budapeszcie oraz ponownie w Amsterdamie. Pierwsze spotkanie zgromadziło jedynie przedstawicieli i przedstawicielki organizacji partnerskich, natomiast we wszystkich kolejnych uczestniczyli także słuchacze i słuchaczki ze wszystkich zaangażowanychkrajów.

Celem pierwszego międzynarodowego spotkania partnerów w Amsterdamie w grudniu 2013 r. było poznanie się przedstawicieli i przedstawicielek organizacji oraz poznanie działalności holenderskich instytucji zajmujących się historiami ukrywania Żydów w czasie wojny.

Międzynarodowe spotkanie w Hohenems w czerwcu 2014 r. było poświęcone próbom pomagania żydowskim uchodźcom na granicy ze Szwajcarią od 1938 roku. Podczas spotkania przedstawione zostały różne metody edukacji historycznej.  Stworzona została także przestrzeń do omówienia współczesnych procesów kształtowania się pamięci społecznej w Austrii oraz aktualnej sytuacji migrantów  w tym kraju.

Spotkanie w Berlinie we wrześniu 2014 r. miało na celu przedstawienie działalności Gedenkstätte Stille Helden i innych instytucji zajmujących się historią Żydów i historią niemieckiego ruchu oporu -  m.in. Muzeum Żydowskiego w Berlinie, Muzeum Blindenwerkstatt Otto Weidt (autentycznej kryjówki z czasów drugiej wojny światowej) i  Gedenkstätte Deutscher Widerstand.

Międzynarodowe spotkanie w Warszawie w lutym 2015 r. było okazją do poszerzenia wiedzy o historii Żydów polskich podczas drugiej wojny światowej oraz pogłębienie wiedzy o procesach związanych z kształtowaniem się pamięci społecznej w powojennej Polsce. Ważną częścią spotkania było zwiedzanie wystawy stałej muzeum i warsztaty z kuratorkami galerii Zagłada oraz zwiedzanie Muranowa.

W kwietniu 2015 r. odbyło się spotkanie w Budapeszcie, którego celem było przedstawienie działań związanych z pamięcią o Zagładzie Żydów na Węgrzech i pokazanie przykładowych działań edukacyjnych. Omówione zostały spacery miejskie jako metoda edukacji dorosłych. Uczestnicy i uczestniczki wyjazdu wynieśli z niego także wiedzę o współczesnych narracjach dotyczących drugiej wojny światowej i postaw Węgrów wobec Zagłady.

Celem ostatniego międzynarodowego spotkania partnerów w czerwcu 2015 r. było poznanie działalności edukacyjnej Żydowskiego Muzeum Historycznego w Amsterdamie, podsumowanie prac związanych ze stroną internetową silentheroes.eu oraz zebranie istotnych wniosków z projektu i omówienie możliwości kontynuowania współpracy.

DZIAŁANIA KRAJOWE

Od kwietnia 2014 do  lipca 2015 w Muzeum POLIN odbyło się 11 spotkań słuchaczy i słuchaczek. Zajęcia dotyczyły postaw wobec Zagłady Żydów, historii mówionej i pamięci o drugiej wojnie światowej. Miały formę warsztatów, dyskusji, wykładów i spotkań eksperckich. W spotkaniach uczestniczyli pracownicy i pracowniczki Muzeum POLIN, słuchacze i słuchaczki projektu, świadkowie i świadkinie historii, przedstawiciele i przedstawicielki innych organizacji i instytucji zajmujących się tematem "Cichych bohaterów". Ważnym elementem działań w Polsce była wymiana wiedzy i doświadczeń między uczestnikami i uczestniczkami. Część zajęć w Warszawie była prowadzona przez samych słuchaczy i słuchaczki. Osoby uczestniczące zajmowały się także przygotowywaniem  tekstów i prezentacji związanych z tematem projektu.

DZIAŁANIA UPOWSZECHNIAJĄCE

Opisy działań projektowych i informacje o stronie silentheroes.eu znalazły się na stronach internetowych Muzeum POLIN: www.polin.pl oraz www.sprawiedliwi.org.pl. 4 lipca 2015 r. odbyło się otwarte dla publiczności spotkanie, podczas którego omówiony został przebieg projektu i zaprezentowana została strona www.silentheroes.eu. Informacje o spotkaniu znalazły się na stronie internetowej Muzeum POLIN, na facebooku, umieściły je także inne portale internetowe.

DZIAŁANIA EWALUACYJNE

Każde spotkanie w Warszawie i każde spotkanie międzynarodowe kończyło się sesją ewaluacyjną. Ponadto, opracowany został specjalny kwestionariusz, który wypełniały osoby uczestniczące w spotkaniach międzynarodowych i który dla goszczącej organizacji stanowił informację zwrotną o jej działalności i metodach pracy.

Liczba słuchaczy aktywnie uczestniczących w projekcie
W działaniach krajowych: 
20
W wyjazdach zagranicznych: 
16
Produkty
Produkty projektu: 

Dzięki współpracy wszystkich partnerskich organizacji powstała strona www.silentheroes.eu.

Materiały stworzyły osoby pracujące w organizacjach partnerskich oraz słuchacze i słuchaczki projektu. Na stronie zostały zamieszczone m.in. kalendaria, opracowania wybranych historii, informacje o projekcie, refleksje, zdjęcia i filmy.

Które z powyższych produktów wykorzystano po zakończeniu projektu, upowszechniono?: 

Informacja o stronie internetowej została umieszczona na www. polin.pl i www.sprawiedliwi.org.pl. 4 lipca 2015 r. w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN odbyła się prezentacja strony www.silentheroes.eu. Prezentacji towarzyszył pokaz filmu „Akta Gruningera” oraz dyskusja z publicznością dotycząca różnych sposób postrzegania historii drugiej wojny światowej.

Od początku projektu dla partnerskich organizacji jasne było, że strona www.silentheroes.eu powinna być rozszerzana o kolejne materiały i wykorzystywana także po zakończeniu projektu. Pracami nad stroną kieruje obecnie Castrum Peregini, będąc w kontakcie z partnerami.

Wpływ
Wpływ udziału w projekcie na organizację polską i jej pracowników: 

Projekt przyczynił się do bardzo znaczącego wzmocnienia współpracy między osobami pracującymi w Dziale Edukacji i w Dziale Zbiorów Niematerialnych. Kontakty z  partnerskimi instytucjami oraz informacja zwrotna od słuchaczy i słuchaczek zaowocowały pomysłami na wprowadzanie nowych elementów do projektów edukacyjnych skierowanych do dorosłych.

Mobilności międzynarodowe miały bardzo duży wpływ na zwiększenie motywacji pracowniczek oraz na poszerzenie wiedzy o krajach partnerskich, zwłaszcza na pogłębienie wiedzy o różnych narracjach dotyczących drugiej wojny światowej i wiedzy o obecnie trwających dyskusjach historycznych i zaangażowanych w nie instytucjach. Kontakt z osobami z zagranicznych instytucji i poznanie ich metod pracy zaowocowały zwiększeniem umiejętności pedagogicznych.

Wpływ udziału w projekcie na polskich słuchaczy: 

Sami słuchacze i słuchaczki wskazywali, że projekt dał im bardzo dużą wiedzę o historii Austrii, Holandii, Niemiec i Węgier i o obecnej sytuacji społecznej i politycznej tych krajów. Poza przekazaniem wiedzy historycznej, projekt przyczynił się także do zwiększenia kompetencji rozumienia różnie definiowanych narracji oraz rozumienia mechanizmów związanych z funkcjonowaniem świadectw historii mówionej, pomników oraz artystycznych prób odniesienia się do historii. Międzynarodowe spotkania partnerów były okazją do zwiększenia umiejętności komunikacji międzykulturowej i umiejętności posługiwania się językiem angielskim. Udział w działaniach projektowych przyczynił się do zwiększenia umiejętności pracy w grupie oraz zwiększenia motywacji i pewności siebie. Spotkania w Warszawie dały słuchaczom i słuchaczkom możliwość podniesienia umiejętności związanych z nowymi technologiami - niektóre zajęcia odbywały się z wykorzystaniem nowych technologii, ponadto część zajęć dotyczyła przygotowań do stworzenia strony silentheroes.eu.

Wartość, użyteczność projektu, trwałość rezultatów: 

Materiały zebrane podczas projektu: opisy przykładowych historii pomocy, kalendaria historyczne, relacje ze spotkań partnerskich, zdjęcia i filmy znalazły się na powszechnie dostępnej stronie www.silentheroes.eu. Strona będzie nie tylko wykorzystywana przez Muzeum POLIN, ale może posłużyć także innym organizacjom i instytucjom do czerpania materiałów.

Opinie słuchaczy i pracowników o projekcie – cytaty z wypowiedzi: 

„Zarówno pod względem merytorycznym, jak i organizacyjnym projekt dostarczył mi dużo wiedzy, umiejętności i pobudził do refleksji. Projekt zmienił też moje postrzeganie wątku ukrywania się Żydów i ukrywania Żydów (…) Najciekawsze było zanurzenie się w tematyce i odkrywanie nowych regionów z pomocą materiałów przygotowanych przez organizatorów. Ciekawe było też postrzeganie problematyki przez różne grupy uczestników, wymiana poglądów, spotkania ze świadkami.”

 „Niewątpliwie spotkaniem, które na trwałe zapisze się w mojej pamięci było spotkanie poświęcone Janowi Karskiemu. Dzięki świetnemu warsztatowi mogłam go odkryć na nowo. Niezwykle poruszyło mnie to, iż człowiek który choć tak bardzo zasłużył się w sprawie poinformowania świata o zagładzie Żydów, to jednocześnie tak bardzo nie mógł sobie wybaczyć, ze nie udało mu się uratować pojedynczego człowieka.”

 „…chcę Wam podziękować za ten projekt i za to, że w nim uczestniczyłam. Naprawdę b. to ważne okazało się w moim życiu.”

„Atmosfera motywowała i inspirowała do samodzielnego pogłębiania wiedzy.”

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Małgorzata Waszczuk
Data wypełnienia formularza/karty: 
30.01.2016

Switch style