Learning Groups - We can do it!

Tematyka działań: 
Aktywne obywatelstwo
Sztuka, muzyka, kultura
Technologie informacyjno-komunikacyjne (TIK)
Umiejętności podstawowe
Dane Beneficjenta
Organizacja polska realizująca projekt: 
Fundacja Wspólnota Nadziei
Więckowice, ul. Ogrodowa 17, 32-082 Bolechowice
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Dorota Wąsik, dorota.wasik@gmail.com
Krótki opis profilu działalności polskiej organizacji realizującej projekt: 

Fundacji Wspólnota Nadziei to organizacja pożytku publicznego, której misją jest budowanie systemu wsparcia dla dorosłych osób z autyzmem i pokrewnymi zaburzeniami rozwojowymi oraz dla ich rodzin. Głównym elementem tego wsparcia jest Farma Życia w Więckowicach pod Krakowem – inaczej Centrum Nauki i Życia „Farma” – pierwszy w Polsce, specjalistyczny ośrodek łączący funkcje mieszkalne, terapeutyczne, edukacyjne i rekreacyjne. Farma Życia to miejsce, w którym osoby z autyzmem znajdują warunki do samorealizacji i maksymalnego usamodzielnienia, zyskują poczucie własnej wartości i dobrostanu. Miejsce bezpieczne, w którym szanowane są ich prawa.

Farma jest domem dla stałych mieszkańców, a jednocześnie zapewnia szeroki wachlarz aktywności również dla osób mieszkających poza Farmą, które w ciągu dnia dojeżdżają tu na zajęcia i warsztaty. Ośrodek prowadzi programy aktywizacji społecznej i zawodowej, realizuje projekty współpracy – lokalne i międzynarodowe. W tym kontekście, projekty partnerskie Grundtviga są ważnym elementem działań, wpisującym się w całościową wizję wsparcia, zapewnianego przez Fundację dorosłym osobom z autyzmem oraz ich rodzinom.

Na Farmie Życia działa Dzienne Centrum Aktywności, służące kilkudziesięciu osobom dojeżdżającym na Farmę. Głównym zajęciem mieszkańców i uczestników zajęć dziennych jest praca w gospodarstwie rolno–ogrodniczym o charakterze ekologicznym. Na Farmie działa też wiele pracowni: pracownia edukacyjna, pracownia plastyczna – sztuki użytkowej, pracownia ceramiczna, pracownia komputerowo-biurowa oraz pracownie ogrodnicza, stolarska i pralnicza. Niektóre zajęcia odbywają się również poza Farmą (np. staże i praktyki zawodowe w firmach w ramach aktywizacji zawodowej, czy projekty artystyczne realizowane wspólnie z instytucjami kultury – Teatr Łaźnia Nowa, Muzeum Historii Fotografii w Krakowie, MOCAK, i in.).

Ostatnio (w ramach projektu POKL) na Farmie powstało ważne, innowacyjne narzędzie edukacyjne: pierwsza platforma internetowa opracowana specjalnie dla osób z autyzmem i ich otoczenia (złożona z dwóch komplementarnych stron internetowych: www.KrainaOZA.pl oraz www.KrainaOZA.org).

Tytuł projektu: 
Learning Groups - We can do it!
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2012-1-PL1-GRU06-28037 1
Lata realizacji: 
2012 - 2014
Kraje uczestniczące: 
Polska
Węgry
Niemcy
Francja
Turcja
Cele projektu: 

Partnerstwo postawiło sobie za cel rozwijanie i wspieranie:

  • umiejętności komunikacyjnych i społecznych w grupie docelowej (osób z niepełnosprawnością, głównie intelektualną);
  • radzenia sobie z wyzwaniami (na przykład, nowymi, nieznanymi sytuacjami);
  • odkrywania i podążania za indywidualnymi talentami i zainteresowaniami, poprzez edukację nieformalną;
  • uczenia się w grupie rówieśniczej;
  • kreatywności -- prowadzącej do poczucia osiągnięcia, sprawczości;
  • zastosowania narzędzi informatycznych;
  • budowania poczucia własnej wartości, otwarcia się na nowe możliwości;
  • upominania się o swoje prawa, czynnego udziału w społeczności lokalnej (w tym, autoprezentacji);
  • wolontariatu osób z niepełnosprawnością intelektualną.

Partnerstwo sformułowało następujące cele szczegółowe:

  1. Określenie i rozwijanie metod pracy grup ("Learning Groups"), które pozwoliły by na rozwój potencjału ich członków, zwłaszcza w zakresie umiejętności komunikacji, umiejętności społecznych, oraz rozwoju osobistego osób z niepełnosprawnością intelektualną.
  2. Określenie, stworzenie i przeprowadzenie lokalnych programów działań (w kontekście instytucji).
  3. Zaangażowanie Słuchaczy na wszystkich etapach projektu.
  4. Podnoszenie świadomości społecznej -- osób z niepełnosprawnością, ich otoczenia (zwłaszcza społeczności lokalnej) na temat barier, przed jakimi stają Słuchacze, przezwyciężenia tych barier - oraz pokazanie, w pozytywny sposób, co umieją i potrafią ("WE CAN").
  5. Międzynarodowa wymiana doświadczeń, tworzenie synergii działań, identyfikacja i transfer najlepszych praktyk w dziedzinie edukacji nieformalnej.
  6. Dokumentacja i monitorowanie procesu Partnerstwa za pomocą narzędzi informatycznych ("Learning Groups' Chronicles").
  7. Zapewnienie trwałości i upowszechnienia rezultatów projektu -- promocja podczas wydarzeń otwartych, a także za pomocą wydanej broszury elektronicznej "Learning Groups: We Can Do It! Project Book from A to Z".
Obszary tematyczne: 
  • Kompetencje społeczne i obywatelskie
  • Świadomość i ekspresja kulturowa
  • Kompetencje informatyczne
Grupa docelowa słuchaczy: 

Osoby z niepełnosprawnością, przede wszystkim intelektualną. W przypadku organizacji polskiej: osoby z autyzmem.

Jakie były początki projektu: 

Projekt powstał z inicjatywy Fundacji Wspólnota Nadziei, w oparciu o doświadczenia wcześniejszych międzynarodowych projektów partnerskich, w których Fundacja uczestniczyła. Partnerów poszukiwano częściowo wśród organizacji już nam znanych (z poprzednich projektów partnerskich, a także z seminariów kontaktowych Grundtviga), o podobnej filozofii działania, mających zbliżone grupy docelowe i zakres zainteresowań.

Krótki opis przebiegu projektu: 
  • Październik 2012: Pierwsze spotkanie projektowe w Polsce (Kraków i Więckowice). Dyskusja i ustalenia dot. celów i działań projektu, „kodeksu współpracy”, zasad komunikacji i monitorowana postępów, harmonogramu. Prezentacja dobrych praktyk Farmy Życia /wizyta studyjna. Czynny udział Słuchaczy z Polski w roli gospodarzy (gośćmi byli pracownicy/koordynatorzy z instytucji partnerskich).
  • Marzec 2013: Spotkanie projektowe w Turcji, połączone z wizytą studyjną i warsztatami (terapia poprzez sztukę), udziałem w przedstawieniu teatralnym, wycieczką edukacyjną. Czynny udział Słuchaczy.
  • Czerwiec 2013: Spotkanie projektowe we Francji (duże wydarzenie woluntarystyczne i upowszechniające, wizyty studyjne, warsztaty integracyjne i „uspołeczniające”, wymiana dobrych praktyk, spotkanie koordynacyjne, udział w filmie dokumentalnym). Czynny udział Słuchaczy.
  • Wrzesień 2013: Spotkanie projektowe na Węgrzech (wydarzenie w społeczności lokalnej: tradycyjne obchody Dnia Św. Michała, wizyty studyjne, warsztaty i spotkania integracyjne, wymiana dobrych praktyk, koordynacja). Czynny udział Słuchaczy.
  • Kwiecień 2014: Spotkanie koordynacyjne w Niemczech (wizyta studyjna, wymiana dobrych praktyk, planowanie końcowej fazy projektu i pracy nad Project Book).
  • Czerwiec 2014: Końcowe spotkanie projektu w Polsce (połączone z warsztatami artystycznymi i integracyjnymi: fotografia, teatr -- oraz otwartym „piknikiem” integracyjnym na Farmie Życia; koordynacja i praca nad produktem finalnym). Czynny udział Słuchaczy.
  • Działania lokalne w Polsce przez cały czas trwania projektu: Cykl spotkań i warsztatów tematycznych w ramach lokalnych „Learning Groups” (m.in. grupa muzyczna, grupa teatralna, grupa plastyczna). Działania we współpracy z innymi instytucjami lokalnymi: m.in. z Bankiem Żywności, MOCAK-iem, Muzeum Historii Fotografii w Krakowie, Teatrem Łaźnia Nowa. Zajęcia cykliczne, średnio raz w miesiącu (bardziej lub mniej skoncentrowane, w zależności od specyfiki grupy). Czynny udział Słuchaczy.
  • Działania lokalne w Polsce przez cały czas trwania projektu: Warsztaty, spotkania i wycieczki edukacyjne (trening umiejętności społecznych) -- Kraków i okolice. Działania powtarzalne, przez cały czas trwania projektu (1-2 razy w miesiącu). Czynny udział Słuchaczy.
  • Działania upowszechniające: Prezentacje (m.in. na międzynarodowym Kongresie Autyzmu i na konferencjach branżowych w Polsce; prezentacje i spotkania z Rodzicami i ze społecznością lokalną – w ramach Dni Otwartych i pikniku na Farmie Życia a także spotkań tematycznych; profil i grupa na portalu społecznościowym Facebook; film dokumentalny z akcji wolontariatu w Bretanii; końcowa publikacja elektroniczna (pdf) pt. „WE CAN DO IT. Project Book from A to Z”.
Liczba słuchaczy aktywnie uczestniczących w projekcie
W działaniach krajowych: 
70
W wyjazdach zagranicznych: 
20
Produkty
Produkty projektu: 
Które z powyższych produktów wykorzystano po zakończeniu projektu, upowszechniono?: 

Wszystkie powyższe produkty były upowszechniane i wykorzystywane po zakończeniu produktu (na konferencjach branżowych, prezentacjach dla rodziców i otoczenia osób z autyzmem, dla samych zainteresowanych). Fragmenty wykorzystano również jako jeden z przykładów dobrych praktyk włączenia i aktywizacji społecznej i zawodowej w ramach projektu portalu Kraina OZA (www.KrainaOZA.pl oraz www.KrainaOZA.org).

Wpływ
Wpływ udziału w projekcie na organizację polską i jej pracowników: 

Pracownicy Fundacji (terapeuci, trenerzy i asystenci wspierający osób z autyzmem), będący jednocześnie Słuchaczami projektu, nabyli wiele cennych umiejętności - poprzez obserwację działań w instytucjach partnerskich (oraz czynny udział w tych działaniach); wymianę doświadczeń pedagogicznych z kolegami i koleżankami po fachu z innych ośrodków.

Wiele z obserwacji i informacji, jakie w ten sposób pozyskali zainspirowało ich do wprowadzenia nowych elementów w codziennej pracy, a więc miało ogromne znaczenie motywacyjne.

Poprzez własną pracę i doświadczenie w projekcie pracownicy zdobyli zupełnie nową umiejętność: przygotowania osób z autyzmem do podróży zagranicznej oraz opieki i współpracy z osobami z autyzmem podczas takiej podróży. Zwracają również uwagę na fakt, że taki model pracy z osobami z autyzmem (w nowej sytuacji, w podróży, 24 godziny na dobę) pozwala lepiej poznać te osoby i ich potrzeby oraz skuteczniej pracować z nimi w przyszłości.

Kontakty z partnerami zagranicznymi zainspirowały pracowników Fundacji i zmotywowały do podnoszenia umiejętności językowych i przełamywania barier kulturowych. Dla wielu z nich było to ważne doświadczenie życiowe (pierwsza odległa podróż, pierwszy lot samolotem, pierwsze zetknięcie z inną kulturą).

Ponadto udział w działaniach projektu, zwłaszcza w mobilnościach, przyczynił się do poprawy i wzmocnienia relacji zawodowych i międzyludzkich w grupach pracowniczych, działając jak najlepszy możliwy "team building".

Wpływ udziału w projekcie na polskich słuchaczy: 

Projekt miał niezwykle pozytywny i budujący wpływ na Słuchaczy, zwłaszcza dorosłe osoby z autyzmem biorące udział w międzynarodowych działaniach projektu. W sposób widoczny przyczynił się do zwiększenia ich poczucia własnej wartości i wiary w siebie - wręcz dumy z aktywnego udziału w projekcie, przełamania obaw i trudności (w wielu przypadkach była to pierwsza w życiu podróż za granicę, pierwszy lot samolotem, znalezienie się w zupełnie nowej, nieznanej sytuacji, co dla osób z autyzmem jest niezwykle trudne, stresujące, często wręcz paraliżujące).

Przełamywanie obaw, przekonanie się (w duchu projektu), że MOGĄ, POTRAFIĄ, RADZĄ SOBIE (WE CAN) wywoływało poczucie osiągnięcia, sukcesu, a także uprawomocnienia. W rezultacie obserwujemy zmiany w zachowaniu i w pewności siebie, w auto-percepcji. Uczestnicy tego typu wyjazdów wchodzą w nowe role i podejmują nowe wyzwania: uciekając od definicji „autystyka”, „osoby niepełnosprawnej” a znajdując dla siebie nową definicję: „podróżnika”, „ogrodnika”, „kucharza”, „artysty”, „żeglarza”, „aktora” itd. (to wszystko z inspiracji działań projektu, w których brali udział).

Poznawanie innych kultur było dla Słuchaczy fascynującym doświadczeniem: zwiedzali z zainteresowaniem kraje partnerskie (często realizując swoje marzenia, podążając za specjalnymi, osobistymi i zawodowymi zainteresowaniami), „przełamywali się” w kontaktach społecznych (które dla osób z autyzmem stanowią szczególna trudność), a także odważnie doświadczali lokalnej kultury i kosztowali lokalnych przysmaków (te z pozoru „banalne” czynności stanowiły dla nich wielką przygodę).

Wielu spośród Słuchaczy (osób z autyzmem) nauczyło się przed wyjazdem kilku zwrotów po angielsku (i w innych językach partnerstwa), aby móc lepiej komunikować się z partnerami zagranicznymi. Stanowiło to dla nich powód do dumy, dając poczucie osiągnięcia znacznego, osobistego sukcesu. 

Rodzice osób z autyzmem także współpracowali w realizacji projektu (będąc również jego Słuchaczami); wnieśli cenny wkład do działań lokalnych (zwłaszcza imprez okolicznościowych i integracyjnych) oraz międzynarodowych (troje rodziców wzięło udział w wyjeździe do Miszkolca w charakterze słuchaczy). Wszyscy Rodzice byli ogromnie zbudowani sukcesami podróżnymi i zwiększoną samodzielnością swoich dorosłych dzieci z autyzmem, i byli z nich dumni.

Wartość, użyteczność projektu, trwałość rezultatów: 

Rezultaty i produkty Projektu z pewnością będą wykorzystywane przez kadrę Fundacji Wspólnota Nadziei.

Fundacja oraz jej lokalni partnerzy już wykorzystują i/lub planują w najbliższym czasie wykorzystać rezultaty projektu. Zainspirowani przykładami dobrych praktyk zaobserwowanymi u Partnerów, wiele z nich już wprowadziliśmy, albo wprowadzimy na własnym gruncie (m.in. projekty wolontariatu lokalnego oraz szeroka współpraca z instytucjami kultury, z inspiracji działaniami partnera francuskiego; terapia poprzez sztukę z inspiracji partnera tureckiego; metody pracy w gospodarstwie ekologicznym, zwłaszcza hodowla zwierząt i domowa produkcja serów, z inspiracji partnera węgierskiego itp.) Podobne procesy obserwujemy u innych partnerów międzynarodowych (zwłaszcza partner francuski i turecki podejmują próbę transferu dobrych praktyk na dużą skalę; partnerzy węgierski i niemiecki również).

Nie tylko na poziomie instytucjonalnym, ale także na poziomie zespołu współpracowników i na poziomie osobistym -- dla każdego uczestnika indywidualnie, czy to Słuchacza, czy pracownika -- udział w projekcie był wzbogacający (pod względem intelektualnym, społecznym, zawodowym, itd.), co już teraz procentuje i będzie nadal procentować w codziennej pracy.

Dobre praktyki wypracowane lub tylko prezentowane podczas projektu zostały szeroko opisane w końcowym produkcie „Learning Groups: WE CAN DO IT. Project Book from A to Z”, a także pokazane w filmie dokumentalnym nakręconym podczas spotkania projektowego w Bretanii, we Francji („Learning Group: WE CAN”). Są to bardzo bogate materiały, które staramy się jak najszerzej udostępniać (wewnątrz naszej organizacji, w naszej sieci partnerów lokalnych, w kontekście regionalnym, krajowym i międzynarodowym, również za pomocą internetu, w tym bazy danych EST) -- mamy nadzieję, że z rezultatów tych skorzystają nie tylko partnerzy projektu, ale wiele innych osób i instytucji; wierzymy, że materiały te będą dla nich przydatne i inspirujące.

Przede wszystkim jednak mamy głębokie przekonanie, że -- najbardziej istotny – „miękki” rezultat produktu, czyli zbudowanie u Słuchaczy poczucia własnej wartości, wiary w siebie i w swoje możliwości, dumy z własnych osiągnięć, a także auto-motywacji, będzie procentował jeszcze bardzo długo. Wykorzystanie tych rezultatów jest już widoczne dla osób z otoczenia Słuchaczy (terapeutów, Rodziców itd.) Dla wielu Słuchaczy, zwłaszcza osób z autyzmem, a także pracowników organizacji pozarządowej, jaką jest Fundacja, uczestnictwo w projekcie Grundtvig stanowiło wielką życiową przygodę i ważny etap rozwoju osobistego i zawodowego.

Rezultaty projektu wskazują też kierunki dalszej pracy, zarówno dla Fundacji, jak dla szerszego Partnerstwa (formalnych partnerów międzynarodowych i nieformalnej sieci partnerów lokalnych) -- wskazują na potrzebę dalszej pracy nad zwiększaniem samodzielności i otwieraniem świata możliwości przed osobami z autyzmem i niepełnosprawnością intelektualną.

Bardzo ważnym elementem tej pracy jest wspieranie i przygotowywanie tego świata -- całego „otoczenia” -- na kontakt i współpracę z osobami z niepełnosprawnością -- i w tym aspekcie wypracowane w projekcie rezultaty i materiały mogą być bardzo pomocne.  To wspieranie i przygotowywanie jest konieczne, aby stworzyć bardziej przyjazną, otwartą i włączającą społeczność, którą osoby z niepełnosprawnością intelektualną pragną współtworzyć i wzbogacać jako jej pełnoprawni członkowie.

Opinie słuchaczy i pracowników o projekcie – cytaty z wypowiedzi: 

Ucieszyłem się na wiadomość o wyjeździe do Turcji. Myślałem o kolegach i znajomych, którzy przyjadą na spotkanie z innych krajów. Do Turcji leciałem samolotem. W Ankarze stolicy Turcji zwiedzaliśmy muzeum Atatürka  oraz świątynię HATTUSA. Przeszedłem  przez dwie historyczne bramy: Królewską i Lwa. Poznałem miłych ludzi. Pierwszy raz w życiu spotkałem się z kulturą Wschodu. Dobrze wspominam pobyt Turcji oglądając zdjęcia i pamiątki tj. koszulkę z napisem Ankara oraz kamienne figurki. [Słuchacz – osoba z autyzmem].

Propozycja udziału w projekcie i wyjeździe na Węgry mile mnie zaskoczyła. Zaskoczyła, ponieważ ja od 30-tu lat bardzo rzadko miałam okazję przebywać poza domem bez mojego autystycznego syna, który wymaga nieustannej uwagi i interwencji manualnej. Oczywiście perspektywa uwolnienia się od tej „smyczy” na kilka dni wydała mi się bardzo ekscytująca. Pobyt na Węgrzech stał się dla mnie przygodą, do której stale wracam we wspomnieniach. […]Po raz pierwszy również znalazłam się na międzynarodowej konferencji na tak wielką skalę. […] Najciekawszy dla mnie był pobyt na farmie w Miszkolcu, którą zwiedzaliśmy w kolejnych dniach. Mieszkają tam osoby dorosłe z upośledzeniem umysłowym, autyzmem i innymi poważnymi problemami. Zwróciłam uwagę na miłą, domową atmosferę. […]Zaimponowała mi działalność gospodarcza prowadzona na terenie farmy. Produkowane tam kozie sery są sprzedawane w mieście! [Słuchacz – rodzic osoby z autyzmem].

Kuchnia to moje ulubione miejsce w domu, jego „serce”. Kuchnia w znaczeniu dosłownym, ale także metaforycznym: to miejsce, gdzie wytwarza się coś z określonych składników, według własnych niepowtarzalnych przepisów, stwarzając jedyny w swoim rodzaju rezultat. Partnerzy w tym projekcie zaprosili siebie nawzajem do swoich „kuchni” – i podzielili się swoimi „sekretami”, pokazali od kuchni, jak się u nich różne rzeczy robi. Również w tym dosłownym sensie zwiedzaliśmy kuchnie: supernowoczesną Cuisine Centrale organizacji Les Papillons Blancs de Finisterre, w której urządzenia, maszyny i sposoby pracy dostosowane są do potrzeb komunikacyjnych osób z niepełnosprawnością intelektualną. Naszym przewodnikiem i gospodarzem był jeden z pracowników, Patrick. Na Farmie Barathegyi w Miszkolcu, prowadzonej przez osoby z autyzmem, zobaczyliśmy prowadzoną na małą skalę produkcję ekologicznych kozich serów. Każdy z tych „przepisów” był zupełnie inny, ale oba zrobiły na nas ogromne wrażenie i dały inspirację do naśladowania. [pracownik Fundacji].

Osobiście dla mnie, wyjazd był bardzo ważny poznawczo, owocny w spotkania/interakcje zarówno z osobami niepełnosprawnymi jak i profesjonalistami oraz rodzicami, pełen doznań związanych z poznawaniem innej bogatej i ciekawej kultury. […] Zapoznaliśmy się z przykładami dobrych praktyk w doskonałych węgierskich ośrodkach, mogących być wzorem i inspiracją dla analogicznych miejsc w Polsce. Wiele zaobserwowanych rozwiązań można, jak sądzę w dość prosty i „bezkosztowy” sposób przenieść w polskie realia. Taki właśnie transfer dobrych praktyk, poznawanie innych ludzi, wspólne przebywanie z osobami niepełnosprawnymi, podróżowanie, zwiedzanie, uczestniczenie w obradach kongresu i zajęciach w węgierskich placówkach i ośrodkach, udział w wycieczkach i posiłkach tworzy więzi, kształtuje empatię, zrozumienie, tolerancję jest ważnym elementem integracyjnym, ma niezaprzeczalny aspekt poznawczy, wpływa na emocjonalne - życzliwe zaangażowanie. Myślę że takie są również zamierzone cele projektu. Cały wyjazd był dla mnie doświadczeniem wszechstronnie rozwijającym także w czysto ludzkim sensie tego słowa, Bycie razem wymaga uwagi, cierpliwości, empatii, zrozumienia - które to ze względu na pośpiech, wymóg efektywności, funkcjonalnej wydajności i nieustającego pragmatyzmu działań - przychodzą mi z coraz większą trudnością. [pracownik Fundacji].

Kiedy wspominam ten nasz wyjazd do Francji, jedna myśl szczególnie mi się nasuwa. Ta podróż była trudna a zarazem ekscytująca. Jedni z nas pierwszy raz lecieli samolotem a oprócz tego mieli opiekować się osobami z autyzmem. Wyprawa do Bretanii była wyzwaniem pełnym nowych doświadczeń i pięknie spędzonego czasu. Jednak my jako ekipa spisaliśmy się znakomicie. Od samego początku było wiadomo, że możemy na siebie liczyć w trudnych chwilach. Wsparcie było zawsze! Jako grupa opiekunów zjednoczyliśmy się. Udzieliło się to również naszym podopiecznym, którzy sami z własnej inicjatywy pomagali sobie nawzajem. To był piękny czas.

Jestem pewna że esencją naszego wyjazdu była nauka wzajemnej współpracy w grupie. Trwa to nadal na naszych wspólnych dyżurach. [pracownik Fundacji].

Ew. inne uwagi dotyczące realizacji projektu: 

--

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Dorota Wąsik
Data wypełnienia formularza/karty: 
01.03.2015

Switch style