Edukacja jako narzędzie walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym

Zapraszamy do zapoznania się ze zdjęciami z seminarium.

Edukacja jako narzędzie walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym

Warszawa, 22 listopada 2010

22 listopada 2010 r. w Bibliotece Publicznej m. st. Warszawy odbyło się seminarium tematyczne programów Grundtvig i Leonardo da Vinci pt. „Edukacja jako narzędzie walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym”. W spotkaniu wzięło udział 70 uczestników, w większości obecnych lub byłych beneficjentów Programu „Uczenie się przez całe życie”, realizujących projekty związane z tematyką wykluczenia społecznego.

Uczestników seminarium oficjalnie powitał Marcin Rolnik, Dyrektor Programu „Uczenie się przez całe życie”, po czym głos zabrali organizatorzy: Alina Respondek – Zastępca Dyrektora Programu „Uczenie się przez całe życie” ds. Programu Grundtvig, oraz Izabela Laskowska – Zastępca Dyrektora Programu „Uczenie się przez całe życie” ds Programu Leonardo da Vinci, które przedstawiły ofertę swoich programów pod kątem wspierania walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym, szczególnie podkreślając znaczenie wysokiej jakości projektów, bez której osoby wykluczone lub zagrożone wykluczeniem niewiele zyskają. Uczestnicy seminarium dowiedzieli się również o międzyagencyjnym projekcie „Inclusion”, w którym polska Narodowa Agencja pełni rolę kluczowego partnera, a którego głównym celem jest wspieranie uczestnictwa grup zagrożonych wykluczeniem w Programie „Uczenie sie przez całe życie”.

Wprowadzenia do tematu seminarium dokonała dr Danuta Uryga z Wydziału Nauk Pedagogicznych Akademii Pedagogiki Specjalnej, która spróbowała sformułować definicję wykluczenia społecznego, przedstawiła okoliczności jego wystąpienia oraz postawiła retoryczne pytanie czy w ogóle warto z nim walczyć. Jako najważniejsze przyczyny występowania zjawiska wykluczenia społecznego dr Uryga podała: segregację klas i wynikającą z niej nierówność w dostępie do dóbr edukacyjnych (głównie na poziomie gimnazjów), brak postępów w kształceniu kadry edukacyjnej, a także niedostrzeganie konieczności połączenia sił przez podmioty walczące o sprawy osób wykluczonych lub zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Kolejną częścią seminarium była prezentacja przykładów dobrej praktyki, podczas której beneficjenci programów Grundtvig i Leonardo da Vinci przedstawili swoje projekty.

Jako pierwszy głos zabrał Zdzisław Klusek z Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii w Ostrowcu Świętokrzyskim, gdzie kształcą się chłopcy, którzy z różnych powodów wypadli z formalnego systemu edukacji. Beneficjent założył, że głównym powodem większości problemów uczniów jest brak wsparcia ze strony rodzin, które przerzucają odpowiedzialność za swoje dzieci na szkołę, prezentując postawę wyuczonej bezradności. Dzięki realizacji Projektu Partnerskiego Grundtviga pt. „Włączenie rodziców w społeczność praktykującą (PARCOP)”, beneficjent zaoferował rodzinom uczniów Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii, w większości rodzinom dysfunkcyjnym, wsparcie psychologiczne i pedagogiczne, indywidualną pomoc w szerokim zakresie oraz możliwość aktywnego zaangażowania się w działalność Ośrodka i poznania potrzeb własnych dzieci. W efekcie, chętni rodzice mogli się wzajemnie poznać i zrozumieć, podnieść swoje umiejętności społeczne oraz usamodzielnić się pod kątem rozwiązywania problemów życiowych.

Drugim przykładem dobrej praktyki był projekt Transferu Innowacji Leonardo da Vinci pt. „Disability awareness – a new challenge for employees”, o którym opowiedzieli Ireneusz Białek i Małgorzata Perdeus z Biura ds. Osób Niepełnosprawnych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Świadomy roli edukacji jako narzędzia w walce z wykluczeniem społecznym, beneficjent projektu postawił sobie za cel wprowadzenie w swojej placówce modelu duńskiego, który zakłada jednoczesne oddziaływanie na całe otoczenie osób ze specjalnymi potrzebami, a więc kadrę akademicką, pracowników administracji oraz managerów przedsiębiorstw. W tym celu Uniwersytet Jagielloński w ramach projektu „transferuje” specjalistyczne materiały edukacyjne dla nauczycieli akademickich oraz dla studentów, m.in. scenariusze treningów grupowych.

Kolejny przykład Projektu Partnerskiego Grundtviga przedstawiła Maria Kurek z Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Koło w Szczecinie. Projekt pt. „Kultura i sztuka jako sposób wspierania niepełnosprawnych osób w byciu postrzeganym jako rzeczywiste osoby uczestniczące aktywnie w życiu społecznym” polegał na przygotowaniu i wystawieniu przez partnerów z Polski, Francji i Niemiec wspólnego przedstawienia teatralnego, w którym w rolę aktorów wcieliły się osoby niepełnosprawne. Sztuka opowiadała o poszukiwaniu szczęścia, a płynący z niej morał mówił, że każdy człowiek ma jakieś wyjątkowe umiejętności, ale nie każdy potrafi je właściwie pokazać lub po prostu nie może znaleźć odbiorców. Przedstawienie było wystawione kilkakrotnie w każdym kraju partnerskim, za każdym razem spotykając się ze znakomitym przyjęciem. Uczestnicy seminarium mieli przyjemność zapoznać się z fragmentami przedstawienia oglądając film z realizacji projektu.

Przykładem Projektu Partnerskiego Leonardo da Vinci był projekt pt. „Zwiększenie mobilności uczniów zagrożonych wykluczeniem społecznym” zrealizowany przez Zespół Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących w Kartuzach, a zaprezentowała go Magdalena Fryt. Celem projektu było wskazanie trudności i barier uniemożliwiających uczniom wyjazdy na staże zagraniczne. W tym celu przedstawiciele beneficjenta odbyli cykl wizyt u zagranicznych pracodawców, którzy przyjmują stażystów z różnych krajów na praktyki zawodowe. Rezultatem projektu będzie wydanie przewodnika prezentującego owe trudności i przeciwności, tym samym pozwalając wykorzystać go przez nauczycieli do motywowania uczniów.

Na seminarium zaprezentowano również przykład Warsztatu Grundtviga pt. „Empowering victims of domestic violence”, który zorganizowało Centrum Kształcenia Ustawicznego w Słupsku. Reprezentująca beneficjenta Urszula Hadrych opowiedziała, że celem warsztatów dla kobiet będących ofiarami przemocy domowej było odbudowanie w nich zaufania do innych ludzi, a udało się to dzięki zebraniu kobiet z 5 różnych krajów, co umożliwiło im wymianę doświadczeń i okazanie sobie wzajemnego wsparcia. Uczestniczki rozładowywały stres i agresję poprzez taniec, a dzięki udziałowi w warsztatach poznały techniki informacyjne umożliwiające anonimowe szukanie pomocy. Warsztat zaowocował wzrostem umiejętności społecznych oraz motywacji uczestniczek.

W kolejnej części spotkania Renata Kondraciuk – przedstawicielka Powiatowego Urzędu Pracy w Zamościu - przedstawiła realizowany przez swoją instytucję Projekt Mobilności Leonardo da Vinci pt. „Młodzi, ambitni fachowcy”. Celem projektu jest aktywizacja zawodowa osób bezrobotnych z województwa lubelskiego, w którym ponad połowa ogółu bezrobotnych to osoby przed 34. rokiem życia. Dzięki projektowi osoby zagrożone wykluczeniem społecznym mają szansę odbycia stażu w zagranicznych przedsiębiorstwach. Największym problemem jest samo zebranie chętnych do wyjazdu, ale do tej pory, z 29 osób, które zakończyły już swoje staże, 6 znalazło zatrudnienie.

Ostatnim już zaprezentowanym przykładem dobrej praktyki był Projekt Partnerski Grundtviga pt. „Innowacje społeczno-wychowawcze, wspieranie rodzicielstwa i walka z wykluczeniem”, zrealizowany przez Stowarzyszenie Przyjaciół Międzynarodowego Ruchu ATD Czwarty Świat z Kielc. Pierre Klein w imieniu beneficjenta opowiedział, że w ramach projektu osoby, które nigdy nie miały możliwości podjęcia nauki, otrzymały szansę wyjazdu do Uniwersytetu Ludowego Czwartego Świata we Francji.

Seminarium zakończyło się panelem dyskusyjnym, który moderował dr Krzysztof Pierścieniak z Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego, a w roli ekspertów wystąpili wszyscy prelegenci, którzy wcześniej prezentowali swoje projekty. Pytania uczestnikom panelu zadawały również osoby z sali. Dyskusja rozpoczęła się od próby uzgodnienia definicji dobrego projektu. Ustalono, że muszą go cechować użyteczność oraz trwałość; przez trwałość rozumiemy sytuację, kiedy efekty projektu wykorzystywane są po jego zakończeniu. Miarą dobrego projektu mogą być również stosunki pomiędzy partnerami po zakończeniu projektu. Dobry projekt powinien opierać się na realnych potrzebach grupy docelowej, które często nie są wygórowane.

Uczestnicy panelu przekazali wskazówki dla potencjalnych beneficjentów:

  • Konieczność współdziałania grupy partnerskiej, aby wspólnie zdobywać nowe doświadczenia oraz kapitał społeczny czy interkulturowy.
  •  Umiejętność przewidywania problemów.
  •  Unikanie wyznaczania sobie celów nierealnych do spełnienia, lepiej skupić się na działaniach najprostszych i najefektywniejszych.
  •  Przykładać większą wagę do procesu naboru uczestników projektu. Nauka powinna zostać zaoferowana osobom, które rzeczywiście chcą się uczyć.
  •  Zacząć współpracę europejską od małego projektu, a dopiero później przechodzić do większych.
  •  Rozsądnie gospodarować budżetem projektu, aby uniknąć konieczności dofinansowywania go z własnych środków.
  •  Trzymać się założeń projektu, ponieważ jedna zmiana może wywołać lawinę kolejnych.
  •  Nie realizować projektów dla samego faktu ich realizacji, jak często czynią małe firmy consultingowe.
  •  Pomagać uczestnikom w przełamaniu obawy przed narzędziami IT.
  •  Znaleźć „złoty środek” pomiędzy odpowiednią wartością merytoryczną projektu, a tzw. „duszą projektu”, ponieważ oba te czynniki są niezbędne do osiągnięcia wysokiej jakości.
  •  Wybór odpowiednich instytucji partnerskich, ponieważ to od nich w największej mierze zależy powodzenie projektu.
  •  Ponadto, przedstawicielki Powiatowego Urzędu Pracy w Zamościu wysunęły postulat, że staż nie powinien się kończyć w momencie zakończenia praktyki zagranicznej, ponieważ jego kontynuacja po powrocie do kraju mogłaby umocnić pewność siebie uczestników.
  •  Padło również ostrzeżenie, aby bardzo uważać na słownictwo, które, szczególnie przy tak specyficznej grupie docelowej, może dla niektórych osób okazać się niezrozumiałe, demotywujące czy wręcz obraźliwe a mianowicie „grupy dysfunkcyjne/wykluczone”.
  • W opinii uczestników, prelegentów, a także organizatorów, seminarium zakończyło się sukcesem, ponieważ osoby związane z tematyką wykluczenia społecznego miały możliwość poznania oferty programów Grundtvig i Leonardo da Vinci, a także dyskusji w gronie osób merytorycznie przygotowanych.

 

Switch style