Senior Environmentalist

dsc01500 picture_106 100_9212 100_8563
Tematyka działań: 
Edukacja ekologiczna / zrównoważony rozwój
Edukacja osób starszych, w tym międzypokoleniowa
Wolontariat
Dane Beneficjenta
Organizacja polska realizująca projekt: 
Fundacja Edukacji i Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (FERSO)
ul. Piotrkowska 85, 90-423 Łódź
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 

Aleksandra Bukowczyk, 505 450 526, aleksandra.ferso@gmail.com

Krótki opis profilu działalności polskiej organizacji realizującej projekt: 

FERSO jest organizacją pozarządową istniejącą od 2004 roku. Jest członkiem Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych (www.ofop.engo.pl), Łódzkiej Federacji Organizacji Pozarządowych (www.parkkultur.pl), regionalnym punktem informacyjnym sieci EURODESK (www.eurodesk.pl) oraz regionalnym ośrodkiem szkoleniowym i konsultacyjnym programu "Młodzież w działaniu" (www.mlodziez.org.pl).

Głównym celem FERSO jest wspieranie zrównoważonego rozwoju społeczeństwa obywatelskiego poprzez edukację, sztukę oraz technologie multimedialne. Fundacja kieruje swoje działania do różnych grup wiekowych: do dzieci, młodzieży a także dorosłych. W dziedzinie edukacji nieformalnej tej ostatniej grupy realizowane są obecnie trzy projekty finansowane z programu Grundtvig oraz jeden finansowany z Rządowego Programu na Rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych.

W ramach programu Grundtvig realizowane są dwa projekty wolontariatu seniorów („Senior Urban Rural Environmentalists” z włoskim partnerem oraz „Taste te culture” z niemieckim partnerem). Trzeci projekt jest projektem partnerskim zakładającym kooperację z organizacjami z Niemiec i Turcji.

Program finansowany z ASOS ma na celu promocję wolontariatu wśród lokalnych seniorów 60+.

Tytuł projektu: 
Senior Environmentalist
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2010-1-PL1-GRU14-11919 1
Lata realizacji: 
2010 - 2012
Kraj partnera: 
Bułgaria
Cele projektu: 
  • zwiększenie dostępności oraz jakości mobilności seniorów uczestniczących w nieformalnej i pozaformalnej edukacji dorosłych. Seniorzy biorący udział w projekcie, poprzez swoje doświadczenie życiowe wnieśli znaczący wkład w jakość działań proekologicznych prowadzonych przez organizacje uczestniczące - Ecomission 21st Century oraz FERSO;
  • zwiększenie jakości współpracy pomiędzy partnerami z Polski i Bułgarii, poprzez wzajemne wsparcie i inspirowanie w działaniach na polu edukacji formalnej, nieformalnej oraz pozaformalnej dorosłych (połączonej z edukacją  ekologiczną);
  • wzmocnienie lokalnego partnerstwa w regionie w celu zwiększenia zainteresowania lokalnych instytucji i organizacji ideą wolontariatu seniorów (NGOs, władze lokalne oraz inne publiczne i prywatne instytucje);
  • polepszenie jakości edukacji seniorów europejskich poprzez stworzenie im możliwości międzynarodowej wymiany dobrych praktyk na polu edukacji ekologicznej.
Obszary tematyczne: 
  • edukacja ekologiczna promowana poprzez aktywność obywatelską
  • rola seniorów w budowaniu dialogu międzykulturowego
Grupa docelowa słuchaczy-wolontariuszy: 

Grupą docelową była grupa 10 wolontariuszy seniorów. 6 ze strony polskiej oraz 4 ze strony bułgarskiej.  

Fundacja koordynująca w pierwszej kolejności przeprowadzała rekrutację pośród seniorów już z nią współpracujących. Były to osoby w wieku 50-65 lat, w większości kobiety. Celem organizacji było zaangażowanie seniorów już wcześniej aktywnych na polu społeczno-kulturalnym, jak i zaktywowanie tych z brakiem bądź niewielkim doświadczeniem w tej dziedzinie.

Jakie były początki projektu: 

Współpraca między partnerami, Fundacją FERSO oraz Ecomission 21st Century, została zapoczątkowana dzięki wspólnym celom, jakie stawiają przed sobą partnerzy (w kontekście współpracy przy projekcie były to: troska o środowisko naturalne oraz chęć włączania seniorów, także tych zagrożonych wykluczeniem, w edukację pozaformalną). Kontakt został zapoczątkowany przez Internet, po ogłoszeniu przez organizację koordynującą informacji o poszukiwaniu partnera.  W trakcie pracy nad powstaniem projektu kontakt między partnerami odbywał się z wykorzystaniem komunikacji Internetowej. Ustalono szczegóły projektu, obowiązki partnerów. Okres przygotowania projektu pozwolił także na bliższe poznanie obu organizacji, ich działania i priorytetów.

Krótki opis przebiegu projektu: 

Wolontariusze seniorzy biorący udział w wyjazdach do partnera:

  • 6 wolontariuszek z Polski, które wysyłane były do partnera bułgarskiego w 2 trzyosobowych grupach,
  • 4 wolontariuszki z Bułgarii. Goszczone w dwóch, 2 osobowych grupach,
  • grupa wolontariuszy polskich współpracujących z organizacją koordynującą oraz wolontariusze europejscy goszczeni przez FERSO w okresie pobytu wolontariuszek – seniorek.

Działania przygotowawcze wolontariuszy polskich:

  • seniorki polskie biorące udział w każdej z trzech mobilności przed wyjazdem brały udział w kursie językowym, miały także zapewnione wsparcie merytoryczne, praktyczne oraz pedagogiczne (ze strony mentorek),
  • każda z wolontariuszek przed wyjazdem była zobowiązana do zebrania materiałów promocyjnych, dotyczących określonych zagadnień oraz do wykonania prezentacji multimedialnej na wybrany temat.

Wykonywana praca wolontariuszy w Polsce:

Każda z czterech goszczonych przez FERSO wolontariuszek seniorek w czasie swojego pobytu była zaangażowana w cyklicznie odbywające się działania organizacji, tj.:

  • przygotowanie i realizacja obchodów „Dnia Ziemi” – przy współpracy z wolontariuszami EVS,
  • przygotowanie i organizacja „Wieczorów Bułgarskich”, podczas których uczestnicy mogli zapoznać się z tradycyjną kuchnią bułgarską (także tradycjami związanymi z Świętami Wielkanocnymi), wybranym przez wolontariuszki filmem z ich rodzimej kinematografii, tańcem horo,
  • uczestnictwo w działaniach grupy „Latające Babcie” – wizyty w przedszkolach i domach dziecka. Recytowanie własnej twórczości, zabawa z dziećmi,
  • wizyta na Uniwersytecie III Wieku w Bełchatowie, która zaowocowała zainteresowaniem wolontariuszek tym tematem i chęcią przeniesienia go na grunt bułgarski,
  • w czasie swojego pobytu, poprzez liczne wizyty w instytucjach kultury, wolontariuszki poznawały również kulturę i historię Łodzi (Cmentarz  Żydowski, Muzeum Fabryki oraz Centralne Muzeum Włókiennictwa, Ogród Botaniczny, Filharmonia Łódzka, kompleks Manufaktura),
  • wolontariuszki poznały również inne miasta Polski, tj. Kraków czy Łowicz.

Wykonywana praca wolontariuszy u bułgarskiego partnera:

Wolontariuszki z Polski były włączane w działania organizacji goszczącej:

  • podczas swojego pobytu wielokrotnie odwiedzały lokalne przedszkola, spotykały się z dziećmi, prezentując im elementy swojej twórczości (bajki, piosenki),
  • zorganizowanie dla dzieci przedszkolnych warsztatów w formie przedstawienia,
  • brały udział w warsztatach wykonywania ekologicznych ozdób,
  • wolontariuszki przygotowywały i brały udział w wydarzeniu „Flowers day” - święta kwiatów, organizowanego przez EKO-misję. Wolontariuszki brały czynny udział w wydarzeniu, podczas którego odbyło się wiele akcji o tematyce ekologicznej, m.in. kilka mini-scenek propagujących ekologię. Przedstawienia zostały przygotowane przez dzieci,
  • spotkania z grupami zrzeszającymi lokalnych seniorów,
  • kilkakrotnie odwiedzały Klub Seniora w Łoweczu oraz Dom Kultury w Umeryce, co pozwoliło im na poznanie kultury i zwyczajów bułgarskich. Stanowiło to również element propagowania naszego kraju i regionu, organizacji wysyłającej oraz działalności „Latających babć”. Seniorki z Polski zapoznały stronę bułgarską z polskimi tradycjami wielkanocnymi,
  • przygotowanie i organizacja „Dnia bez samochodu”. Wolontariuszki czynnie uczestniczyły w propagowaniu tego wydarzenia, m.in. rozdając ulotki i zachęcając społeczność lokalną do włączenia się w ideę tego dnia.

Działania krajowe (pracownicy, udział wolontariuszy)

Wolontariusze, którzy pomagali nam w przygotowaniach i przeprowadzeniu wizyt to przede wszystkim dwie grupy: seniorzy zainteresowani działaniami międzynarodowymi oraz osoby uczące się lub znające bułgarski. W działania projektowe zaangażowany był też cały zespół Fundacji, który angażował wolontariuszki w poszczególne działania.

Działania upowszechniające

Informacje na temat działań realizowanych w ramach Wolontariatu Seniorów propagowane były przede wszystkim przez stronę internetową Fundacji FERSO (www.ferso.org) oraz stronę ngo.pl. Zamieszczane były zarówno zapowiedzi planowanych wydarzeń, jak i relacje z ich przebiegu. Ponadto informowano o wydarzeniach osoby stale współpracujące z organizacją. Najczęściej w rozmowach osobistych oraz poprzez kontakty mailowe. Dużą rolę odegrali wolontariusze – seniorzy lokalni.

Ponadto, projekt oraz jego rezultaty upowszechniany był poprzez audycje i artykuły w lokalnych mediach (m.in. artykuł w Dzienniku Łódzkim, wystąpienie koordynatorki w programie lokalnej telewizji Toya, wywiad udzielony przez wolontariuszki polskie i bułgarskie internetowej telewizji RET-SAT, artykuł o polskich wolontariuszkach w lokalnej prasie bułgarskiej, wywiady radiowe w Radiu Żak i Radiu Łódź) oraz poprzez wystąpienia na konferencjach: m.in. na konferencji poświęconej seniorom, a organizowanej przez Urząd Miasta Łodzi w listopadzie 2011, konferencji w ramach projektu Jesień Wolontariatu w województwie łódzkim w grudniu 2011.

W roku 2012 efekty projektu zostały przedstawione na kolejnych dwóch konferencjach: w grudniu w ramach akcji Wolontariat Kreuje Łódź! oraz 28 września w ramach I Łódzkiego Forum Seniorów. Obszerny artykuł dotyczący projektu ukazał się też  w grudniu w gazetce promującej projekt Wolontariat Kreuje Łódź! w nakładzie 800 egzemplarzy, która dostępna była także w formie elektronicznej.

Działania ewaluacyjne

  1. Goszczenie wolontariuszek z Bułgarii:

W czasie goszczenia wolontariuszek odbywały się trzy spotkania: organizacyjne, ewaluacja środkowa oraz ewaluacja końcowa. Ze względu na trudności wolontariuszek z wypowiedzeniem się w innym języku niż język bułgarski, przeprowadzano rozmowy po rosyjsku i sporządzano z nich notatki w języku polskim.

Ewaluacja dotyczyła:

  • spraw merytorycznych (badano potrzeby oraz poziom zadowolenia z poszczególnych punktów programu zajęć oraz badano obszary, w których wolontariuszki podniosły swoje kompetencje),
  • spraw organizacyjnych (badano potrzeby oraz poziom zadowolenia z zakwaterowania, wyżywienia, korzystania z transportu publicznego, organizowania czasu pracy – godzin, miejsc, dojazdów oraz kwestii komunikacji i opieki: pracy mentorek oraz opieki wolontariuszy seniorów w czasie wolnym). Tak częste przeprowadzanie ewaluacji pomagało w dostosowaniu niektórych punktów programu do możliwości wolontariuszek oraz wpłynęło na usprawnienie działań w czasie pobytu następnej grupy wolontariuszek.
  1. Wysyłanie polskich wolontariuszek do Bułgarii:

Przed wyjazdem szczegółowo badano potrzeby wolontariuszek, szczególnie dotyczące spraw organizacyjnych i związanych z ich stanem zdrowia, co następnie było przekazywane stronie bułgarskiej. Po powrocie, na spotkaniu ewaluacyjnym, wolontariuszki dzieliły się swoimi obserwacjami i odczuciami również poprzez wypełnienie ankiety ewaluacyjnej, która badała m.in. jakie kompetencje udało im się podnieść, czego nauczyły innych, co było mocną, a co słabą stroną wyjazdu.

Taka ewaluacja służyła:

  • weryfikacji informacji uzyskanych od partnera bułgarskiego,
  • ciągłej poprawie jakości działań w czasie kolejnych mobilności, szczególnie związanych z wysyłaniem wolontariuszy,
  • odpowiedniemu planowaniu kolejnych projektów Wolontariatu Seniorów realizowanych przez Fundację FERSO.

Inne działania związane z projektem (promocja, transfer wiedzy, rozpowszechnianie rezultatów) były monitorowane m.in. poprzez zbieranie materiałów prasowych nt. projektu, listy obecności na spotkaniach organizowanych z wolontariuszkami oraz dokumentację fotograficzną.

Liczba wolontariuszy aktywnie uczestniczących w projekcie
Liczba wolontariuszy wysłanych: 
6
Liczba wolontariuszy przyjętych: 
2
Produkty
Produkty projektu: 
  • planowanie i podejmowanie kroków w celu utworzenia Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Bułgarii (złożony wniosek o dofinansowanie przez stronę bułgarską; FERSO będzie partnerem w tym projekcie),
  • stworzenie wzoru formularzy zgłoszeniowych, które następnie były wykorzystywane przy rekrutacji w kolejnych projektach Wolontariatu Seniorów,
  • stworzenie wzoru formularzy zdrowotnych w języku angielskim oraz ustalone kryteria rozmowy kwalifikacyjnej,
  • stworzenie formularzy ankiet oczekiwań/obaw wolontariuszy przed wyjazdem,
  • materiały z kursu językowego (język rosyjski), plakaty, ulotki informacyjne ogłoszenia w mediach, artykuły w prasie polskiej i bułgarskiej, wywiady radiowe i telewizyjne, dokumentacja fotograficzna, prezentacje przygotowane przez polskie i bułgarskie seniorki dotyczące ich rodzinnych miast, pracy i ekologii, przedstawiane w czasie wyjazdów,
  • prezentacje o programie Grundtvig i projekcie przygotowane przez koordynatorkę a pokazywane na konferencjach w łódzkim magistracie,
  • udział w imprezach z okazji Dnia Ziemi i Dnia bez Samochodu w kwietniu 2011 i kwietniu 2012 roku,
  • przetłumaczenie na język bułgarski autorskich wierszy dla dzieci jednej z wolontariuszek polskich.
Które z powyższych produktów wykorzystano po zakończeniu projektu, upowszechniono?: 

Wszystkie powyżej wymienione formularze, ankiety oraz kryteria są wykorzystywane przy innych projektach programu Grundtvig prowadzonych przez Fundację FERSO.

Wpływ
Wpływ udziału w projekcie na organizację polską i jej pracowników: 

Wpływ na pracowników FERSO:

  • zwiększenie umiejętności językowych: podstawowym językiem obcym wykorzystywanym w organizacji koordynującej jest język angielski. Był on również językiem projektu. Ze względu na niską znajomość tego języka wśród goszczonych wolontariuszek, zespół Fundacji rozwinął swoje kompetencje w zakresie posługiwania się językiem rosyjskim;
  • zwiększenie umiejętności pedagogicznych: nabycie umiejętności koordynacji i współpracy z seniorami. Poznanie ich specjalnych potrzeb i oczekiwań;
  • zwiększenie motywacji: dzięki udziałowi w projekcie wolontariatu seniorów, organizacja koordynująca miała możliwość szerszego zapoznania się z jego ideą. Od tej pory regularnie koordynuje projekty kierowane do tej grupy wiekowej, chcąc motywować ją do aktywnego działania na rzecz społeczności lokalnej. Włącza seniorów również do innych swoich działań;
  • poszerzenie wiedzy o krajach partnerskich i ich kulturach: organizowane przez bułgarskie wolontariuszki spotkania również przyczyniły się do poszerzenia wiedzy na temat tradycji, kultury i historii ich kraju (warsztaty z tańca horo, przygotowywania tradycyjnych potraw bułgarskich czy dotyczące tradycji wielkanocnych).

Wpływ na organizację:

  • zmiany w przyjętej organizacji pracy lub wolontariatu: dzięki współpracy z seniorami, organizacja koordynująca poszerzyła wiedzę jak współpracować z tą grupą wiekową wolontariuszy. Jakiego rodzaju aktywności im zapewniać, w jakie działania ich angażować. Poznanie ich potrzeb, oczekiwań oraz ograniczeń pozwala także na dostosowanie wymiaru pracy wolontariackiej dla tej grupy wiekowej. Ponieważ było to pierwsze doświadczenie w projekcie międzynarodowego wolontariatu seniorów, fundacja zdobyła wiedzę na temat jego specyfiki. Dzięki temu, obecnie prowadzi dwa inne projektu o zasięgu międzynarodowym, które są dedykowane tej grupie wiekowej;
  • zwiększenie otwartości dla dalszej współpracy europejskiej w przyszłości: Fundacja FERSO od wielu lat współpracuje na polu międzynarodowym (m.in. w programie „Młodzież w działaniu”). Udział w tym projekcie wolontariatu seniorów otworzył zespół Fundacji na współpracę z nowymi członkami UE.
Wpływ udziału w projekcie na wolontariuszy: 
  • zwiększenie kompetencji językowych: seniorki biorące udział w wolontariacie zwiększyły swoje kompetencje językowe dzięki uczęszczaniu na kursy przygotowane przed wyjazdem. Podczas odbywanych mobilności, dzięki kontaktom ze społecznością lokalną, musiały wykorzystywać zdobyte umiejętności. Ponadto, kursy językowe zainspirowały seniorki do przetłumaczenia własnych wierszy na język bułgarski. Prezentowały je później podczas zajęć w przedszkolach;
  • zwiększenie umiejętności TIK: zadaniem seniorek było przygotowanie prezentacji multimedialnych z zakresu wiedzy ekologicznej i przybliżającej działalność organizacji macierzystej. Stanowiły one narzędzie propagowania kultury polskiej podczas pobytu zagranicą Ponadto, w ramach działań lokalnych, po powrocie, seniorki przygotowały i prowadziły spotkanie na temat zdobytych doświadczeń. To również wiązało się z wykorzystaniem kompetencji z zakresu technologii informacyjno-komunikacyjnych (przygotowanie prezentacji multimedialnych, podstawowe umiejętności związane z edycją zdjęć);
  • zwiększenie umiejętności społecznych, motywacji, pewności siebie: uczestniczenie w wolontariacie międzynarodowym pozwoliło wolontariuszkom na przełamanie barier i obaw przed wyjazdami zagranicznymi. Pobyt w międzynarodowym środowisku organizacji goszczącej pozwolił im na rozwinięcie umiejętności interpersonalnych, przełamanie barier językowych. Seniorki, zainspirowane ideą wolontariatu zaczęły czynnie angażować się w te aktywności na terenie lokalnym.
Wartość, użyteczność projektu, trwałość rezultatów: 

Organizacjom działającym w Polsce możemy udostępnić prezentację dotyczącą przebiegu i rezultatów projektu. Służymy też˙

  • wiedzą z zakresu współpracy z wolontariuszami 50+, zarówno z Polski, jak i z zagranicy;
  • produktami w postaci ”przepisu” na założenie Uniwersytetu Trzeciego Wieku, który może być wykorzystany przede wszystkim przez organizacje z krajów, gdzie ta forma aktywności seniorów nie jest jeszcze znana.
Opinie wolontariuszy i pracowników o projekcie – cytaty z wypowiedzi: 

--

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Aleksandra Bukowczyk
Data wypełnienia formularza/karty: 
08.01.2013

Switch style