Senior Urban and Rural Environmentalists

29 sdc11440 sdc11611 dom_dziecka_ugento1_17.xi_.2012 polska_kolacja_z_seniorami_castrignano_20.xi12
Tematyka działań: 
Aktywne obywatelstwo
Edukacja ekologiczna / zrównoważony rozwój
Edukacja osób starszych, w tym międzypokoleniowa
Dane Beneficjenta
Organizacja polska realizująca projekt: 
Fundacja Edukacji i Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (FERSO)
ul. Piotrkowska 85, 90-423 Łódź
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 

Aleksandra Bukowczyk – Stranz, aleksandra.ferso@gmail.com

Alicja Zachert, alicja.ferso@gmail.com

Krótki opis profilu działalności polskiej organizacji realizującej projekt: 

FERSO jest organizacją pozarządową istniejącą od 2004 roku. Jest członkiem Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych (www.ofop.engo.pl), Łódzkiej Federacji Organizacji Pozarządowych (www.parkkultur.pl), regionalnym punktem informacyjnym sieci EURODESK (www.eurodesk.pl) oraz regionalnym ośrodkiem szkoleniowym i konsultacyjnym programu "Młodzież w działaniu" (www.mlodziez.org.pl).

Głównym celem FERSO jest wspieranie zrównoważonego rozwoju społeczeństwa obywatelskiego poprzez edukację, sztukę oraz technologie multimedialne. Fundacja kieruje swoje działania do różnych grup wiekowych: do dzieci, młodzieży, a także dorosłych. W dziedzinie edukacji nieformalnej osób dorosłych FERSO realizuje obecnie jeden Projekt Wolontariatu Seniorów dofinansowany z programu Grundtvig – "Taste the culture!" z organizacją z Niemiec.

Ponadto, w ciągu ostatnich trzech lat Fundacja realizowała Projekty Wolontariatu Seniorów z Bułgarią ("Senior Environmentalists" oraz opisywany projekt z Włochami – "Senior Urban and Rural Environmentalists"). W tym roku zakończył się 2-letni Projekt Partnerski Grundtviga z organizacjami z Niemiec oraz Turcji. FERSO koordynowało również projekt "Aktywny Senior = Dojrzały Wolontariusz" finansowany z Rządowego Programu na Rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych. Promował on wolontariat wśród seniorów 60+.

Tytuł projektu: 
Senior Urban and Rural Environmentalists
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2011-1-PL1-GRU14-20371 1
Lata realizacji: 
2011 - 2013
Kraj partnera: 
Włochy
Cele projektu: 

Głównym celem projektu było wsparcie współpracy dwojga partnerów - Fundacji FERSO z Polski i stowarzyszenia Fattoria Pugliese Diffusa (FPD) z Włoch poprzez wymianę dwanaściorga wolontariuszy - seniorów. Z każdego kraju wyjechało sześcioro seniorów, którzy wzięli udział w trzytygodniowych działaniach wolontariackich w kraju partnera. Seniorzy aktywnie uczestniczyli w przygotowaniach, a po powrocie dzielili się swoimi doświadczeniami z innymi. Podczas wyjazdów włączani byli w działania lokalne we współpracy ze swoimi rówieśnikami oraz grupą młodszych wolontariuszy.

Główne cele projektu to:

  1. zwiększenie dostępności oraz jakości mobilności seniorów uczestniczących w nieformalnej i pozaformalnej edukacji dorosłych
  2. przekonanie seniorów do dzielenia się swoimi doświadczeniami życiowymi oraz posiadanymi umiejętnościami (np. warsztaty o recyklingu) z organizacjami goszczącymi
  3. zwiększenie jakości współpracy pomiędzy partnerami z Polski i Włoch, poprzez wzajemne wsparcie i inspirowanie w działaniach na polu edukacji formalnej, nieformalnej oraz pozaformalnej dorosłych (połączonej z edukacją ekologiczną)
  4. wzmocnienie lokalnego partnerstwa w regionie w celu zwiększenia zainteresowania lokalnych instytucji i organizacji ideą wolontariatu seniorów (NGOs, władze lokalne oraz inne publiczne i prywatne instytucje)
  5. polepszenie jakości edukacji seniorów europejskich poprzez stworzenie im możliwości międzynarodowej wymiany dobrych praktyk na polu edukacji ekologicznej.
Obszary tematyczne: 

Głównym tematem projektu była edukacja ekologiczna, promowana i wdrażana przez działania obywatelskie osób 50+. Ponadto projekt promował edukację międzypokoleniową.

Grupa docelowa słuchaczy-wolontariuszy: 

Ogłoszenie o naborze na wolontariat seniorów zostało umieszczone na stronie internetowej naszej organizacji oraz organizacji, z którymi współpracujemy, a także na stronach internetowych adresowanych do seniorów, tj. www.czasseniora.pl. Ponadto, informacja została rozpowszechniona wśród osób 50+  związanych z naszą organizacją oraz z organizacjami partnerskimi.

Projekt Wolontariatu Seniorów z Włochami promowano w czasie wydarzeń odbywających się w naszym mieście, np. ogólnopolskiej akcji "Efekt Wolontariusza" czy podczas konferencji "Miasto aktywnych seniorów", organizowanej przez Urząd Miasta w Łodzi. Zorganizowano również spotkania informacyjne dla seniorów w siedzibie organizacji. Informacje o projekcie promowane były również w innych mediach, m.in.: radiu Żak, Radiu Łódź, gazecie Infostudent, portalu ngo.pl.

Krokami obowiązkowymi dla każdego kandydata było wypełnienie kwestionariusza zgłoszeniowego oraz rozmowa kwalifikacyjna.

Ostatecznie wybrano 6 osób do grup podstawowych, a także zdecydowano się na wybór grupy rezerwowej – na wypadek rezygnacji któregoś z seniorów z grupy podstawowej. Okazało się to decyzją słuszną. Z powodów zdrowotnych udział była zmuszona odwołać jedna z seniorek z grupy podstawowej.

Jakie były początki projektu: 

Projekt został zainicjowany jako rezultat odbywania przez ówczesną opiekunkę ze strony polskiej – Małgorzatę Wochowską wolontariatu europejskiego (EVS) we Włoszech. W jego czasie nawiązała ona współpracę z organizacja partnerską i pojawił się pomysł na prowadzenie Projektu Wolontariatu Seniorów.

Krótki opis przebiegu projektu: 

Łącznie w projekcie wzięło udział 12 wolontariuszy seniorów – 6 seniorów z Polski oraz 6 z Włoch.

Wolontariusze polscy wyjechali do partnera włoskiego w dwóch turach (po 3 osoby):

  • I termin: 23.05.2012 – 13.06.2012
  • II termin: 7.11.2012 – 28.11.2012

Przygotowanie wolontariuszy przed wyjazdem:

  • 2-miesięczny kurs językowy
  • cykliczne spotkania z mentorkami (wsparcie od strony merytorycznej, praktycznej oraz pedagogicznej)
  • przygotowanie prezentacji dot. ekologii, materiałów promujących region oraz nasze miasto
  • przygotowanie materiałów warsztatowych, wykorzystanych podczas pobytu we Włoszech
  • cykl przygotowań odbywał się w stałej współpracy z mentorkami.

Wysyłanie wolontariuszy:

  • wolontariuszom zakupiono bilety na samolot oraz poinformowano o uzgodnieniach dotyczących ich podróży, których dokonano ze stroną włoską
  • wolontraiuszy wyposażono w numery kontaktowe do osób z naszej organizacji partnerskiej
  • mentorka polska postawała z wolontariuszami oraz z organizacją goszczącą w stałym kontakcie
  • na miejscu wolontariuszom stale towarzyszył im mentor wybrany przez stronę włoską.

Po powrocie:

  •  z każdą grupą i wolontariuszem przeprowadzono rozmowę podsumowującą ich działania w wolontariacie oraz przeprowadzono ewaluację (ustną i pisemną), dotyczącą zdobytych umiejętności oraz tego, jak zdobyte doświadczenie i wiedzę można wykorzystać w środowisku lokalnym
  • po każdym wolontariacie odbyło się spotkanie, stanowiące transfer wiedzy zdobytej dzięki mobilności.

Wolontariusze włoscy zostali przyjęci również w II turach (po 3 osoby):

  • I termin: 2.05.2012 – 23.05.2012
  • II termin: 20.05.2013 – 10.06.2013

Działania wolontariuszy podczas pobytu w Polsce:

  • mentor od spraw praktycznych był odpowiedzialny za zorganizowanie ich pobytu w zakresie zakwaterowania, grafiku pracy, wyżywienia, monitoringu
  • podczas pobytu wolontariuszom zapewniono ciągle wsparcie osobiste - mentorskie i językowe (jeżeli było to konieczne; po doświadczeniach po I pobycie wolontariuszy, w trakcie II pobytu seniorom towarzyszyła mentorka biegle posługująca się językiem włoskim)
  • seniorom podczas pobytu towarzyszyli licznie wolontariusze lokalni i międzynarodowi, w razie konieczności również tłumacz (co zostało uzasadnione powyżej)
  • w trakcie 3 tygodni odbywały się 3 oficjalne spotkania między wolontariuszami a mentorką: organizacyjne, ewaluacja środkowa oraz ewaluacja końcowa. Podczas spotkań badano potrzeby oraz poziom zadowolenia z poszczególnych punktów programu (zajęć oraz badano obszary, w których wolontariusze podnieśli swoje kompetencje oraz organizacyjne). Badano potrzeby oraz poziom zadowolenia z zakwaterowania, wyżywienia, korzystania z transportu publicznego, organizowania czasu pracy, godzin, miejsc, dojazdów oraz kwestii komunikacji i opieki: pracy mentorek oraz opieki wolontariuszy seniorów w czasie wolnym)
  • wolontariusze z pierwszej grupy realizowali warsztaty dla młodzieży i seniorów dot.: tworzenia lalek z niepotrzebnych ubrań, diety śródziemnomorskiej, organizacji działających w sferze ekologii. Odbywali spotkania z grupą "Latających babć” , pracujących z dziećmi, przygotowywali wieczory włoskie, prezentujące kuchnię oraz kulturę tego kraju, brali udział również w Senioraliach odbywających się w Bełchatowie. Podczas pobytu wolontariuszom nie zabrakło czasu na poznawanie naszego miasta i okolic. Zwiedzali Muzeum Fabryki, Centralne Muzeum Włókiennictwa, Ogród Botaniczny, kompleks Manufaktura
  • wolontariusze z drugiej grupy przygotowywali warsztaty dla bezrobotnych w miejscowościach podłódzkich: Ozorkowie oraz Głownie. Dotyczyły doświadczeń włoskich z zakresu bezrobocia i walki z nim, przygotowali i przeprowadzili warsztat o ekologii dla seniorów uczących się języka włoskiego, uczestniczyli w Europejskim Tygodniu Młodzieży, przygotowali wieczory włoskie promujące kulturę oraz kuchnię tego kraju, spotykali się z dziećmi ze świetlic środowiskowych, uczestniczyli w Gali Seniorów. Podobnie jak w przypadku I grupy, także grupa nr II  miała okazję na poznanie naszego miasta.
  • Na otwarte spotkania uczestników zapraszano poprzez umieszczanie ogłoszeń na stronie internetowej FERSO oraz poprzez email. Wszystkie wydarzenia były dokumentowane (zdjęcia). Relacje z ich trwania umieszczane były na stronie internetowej Fundacji.

W działaniach zagranicznych brało udział 6 wolontariuszy polskich. W okresie przygotowania do wolontariatu (m.in. zajęcia językowe) uczestniczyli również seniorzy znajdujący się na liście rezerwowej. W działaniach odbywający się w Polsce podczas pobytu seniorów włoskich brali udział wolontariusze lokalni – zarówno młodzież, jak i osoby 50+ (w tym seniorzy zaangażowani w projekt jako wolontariusze jadący do Włoch).Towarzyszyli oni seniorom z Włoch podczas ich codziennych aktywności ale również czasu wolnego.

Liczba wolontariuszy aktywnie uczestniczących w projekcie
Liczba wolontariuszy wysłanych: 
6
Liczba wolontariuszy przyjętych: 
6
Produkty
Produkty projektu: 
  • strona internetowa fundacji FERSO, zakładka dotycząca wolontariatu seniorów z Włochami: http://ferso.org/pl/wspopraca-midzynarodowa/program-grundtvig/wolontariat-seniorow-z-wlochami.html
  • na potrzeby promocyjne stworzono ulotkę informacyjną po angielsku dotyczącą celów, założeń projektu, organizacji partnerskich
  • wzory formularzy zgłoszeniowych, wzory formularzy zdrowotnych w języku angielskim, formularze ankiet ewaluacyjnych w języku włoskim
  • ogłoszenia w mediach, audycje radiowe, dokumentacja fotograficzna oraz prezentacje przygotowane przez wolontariuszy polskich
  • prezentacje o programie Grundtvig i projekcie przygotowane przez koordynatorkę, a pokazywane na konferencjach w łódzkim magistracie
  • udział w Gali Seniora w czerwcu 2013 roku
Które z powyższych produktów wykorzystano po zakończeniu projektu, upowszechniono?: 

Stworzoną dokumentację wykorzystujemy w dalszym ciągu przy kolejnych Projektach Wolontariatu Seniorów, które w tej chwili prowadzimy.

Wpływ
Wpływ udziału w projekcie na organizację polską i jej pracowników: 

Doświadczenie różnic kulturowych nauczyło nas szczególnej wrażliwości na potrzeby innych oraz odpowiedniego zarządzania ryzykiem. Podobnie jak poprzedni projekt wolontariatu seniorów realizowany przez Fundację FERSO, również ten promowany jest jako przykład dobrej praktyki w zakresie aktywizacji osób 50+ w środowisku międzynarodowym. Założenia i rezultaty projektu były przedstawiane na trzech konferencjach organizowanych przez łódzki magistrat. Dzięki zainteresowaniu udziałem w projekcie pozyskaliśmy też wielu stałych wolontariuszy lokalnych, którzy, nawet jeżeli nie udało im się wyjechać w ramach tego projektu, włączyli się w inne działania fundacji (np. projekt Dojrzały Wolontariusz = Aktywny Senior). Dzięki partnerstwu z organizacją Fattoria Pugliese Diffusa zwiększyło się nasze zainteresowanie Włochami i częściej wchodzimy w partnerstwa z organizacjami z Półwyspu Apenińskiego (preferując jednak organizacje z północy), jesteśmy otwarci na propozycje współpracy ze strony naszego partnera, szczególnie w obszarze programu "Młodzież w działaniu".

Wpływ udziału w projekcie na wolontariuszy: 

Mówiąc ogólnie, wymiana wolontariuszy miała znaczny wpływ na społeczność lokalną zarówno ze strony polskiej, jak i włoskiej.

Seniorzy zostali "zarażeni” ideą wolontariatu (nie tylko międzynarodowego). Ponadto, projekt skłonił uczestników do propagowania swojej kultury, ale też czerpania z kultury partnera. Projekt wzbudził bardzo duże zainteresowanie, co pozwoliło nam kontynuować działania na rzecz osób 50+ poprzez kolejne projekty Grundtviga, ale także inne projekty skierowane do osób dorosłych.

Ewaluacja końcowa wykazała, że u seniorów 50+  uczestniczących w wolontariacie wzrosło poczucie pewności siebie oraz fascynacja kulturą południowych Włoch.

Wartość, użyteczność projektu, trwałość rezultatów: 

Jako organizacja doświadczona w pracy z wolontariuszami 50+, zarówno z Polski, jak i zagranicy, możemy udostępnić materiały dotyczące przebiegu i rezultatów projektu. Służymy wiedzą z zakresu pracy z osobami 50+.

Opinie wolontariuszy i pracowników o projekcie – cytaty z wypowiedzi: 

Potem - między 23 maja, a 13 czerwca 2012 roku -  miał miejsce nasz wyjazd do Włoch. Były to piękne trzy tygodnie spędzone wśród bardzo przyjaznych ludzi. Poznaliśmy Apulię, jej zabytki, styl życia ludzi z maleńkich miejscowości, jak i większych ośrodków turystycznych. Spotkaliśmy się z seniorkami z domu opieki dla osób starszych oraz z dziećmi z okolicznych szkół. Spotkania były zawsze miłe i serdeczne - Włosi, podobnie jak Polacy, są bardzo gościnni. Żeby nie przedłużać - pobyt był miły, poszerzający naszą wiedzę o Włoszech w zupełnie inny sposób, niż dzieje się to na zorganizowanych wycieczkach turystycznych. My po prostu żyliśmy życiem naszych gospodarzy, poszerzyła się nasza wiedza o kraju, który odwiedziliśmy, nawiązaliśmy przyjacielskie kontakty z mieszkańcami. Mieliśmy też okazje wykorzystać naszą znajomość włoskiego. Zyskał też bardzo nasz angielski, którego używaliśmy na co dzień w kontaktach z kierownikiem Projektu. Podsumowując - udział w Projekcie dał nam dużo radości z kontaktów z krajem, jego mieszkańcami - dziećmi, seniorami, mieszkańcami wsi. I stał się inspiracją do dalszych wysiłków w podnoszeniu naszych kompetencji językowych –  Jadwiga Kucharczyk, wolontariuszka I tury.

Wolontariat podczas wyjazdu do Włoch, oprócz ogromnej frajdy, pozwolił mi na przyjrzenie się ciekawym rozwiązaniom z dziedziny ekologii realizowanym w tamtym obszarze. Nasz pobyt we Włoszech wiązał się z zamieszkaniem w wynajętym domu jednorodzinnym w małym miasteczku. Dom był w całości do naszej dyspozycji, ale obowiązywały nas powszechne zasady funkcjonowania, w tym bardzo precyzyjnie określona selektywna zbiórka śmieci. Każdego wieczoru wystawialiśmy przed dom worek z odpadami według harmonogramu, który wisiał w kuchni. Ponieważ jestem "od zawsze” związana z oświatą, z zainteresowaniem śledziłam formy i metody wdrażania najmłodszych dzieci w wychowanie do ekologicznych form postępowania na co dzień. Pozaszkolny ośrodek, do którego codziennie przyjeżdżały 3 autokary dzieci z różnych szkół w regionie, na zajęcia teoretyczne i warsztatowe był świetną szkołą w której dzieci uczyły się zachowań proekologicznych. Bardzo dużo satysfakcji przyniosła mi praca w Instytucie Naukowym, w którym prowadzono badania nad uprawą roślin, a nam pozwolono włączyć się do pracy przez zrobienie nasady kilkuset roślinek o nazwie waleriana. Uczestniczyliśmy też w wielu festynach na których promowano regionalną żywność ekologiczną. Mieliśmy też okazję, podczas wieczorów polskich, zaprezentować nasze polskie potrawy, a poprzez prezentacje multimedialne przedstawić nasze regionalne rozwiązania ekologiczne –  Wiesława Denderska, wolontariuszka I tury.

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Alicja Zachert
Data wypełnienia formularza/karty: 
22.12.2013

Switch style