Senior Volunteers Towards Culturally Sensitive Care Across Boarders "Carnation"

Tematyka działań: 
Edukacja osób starszych, w tym międzypokoleniowa
Grupy o specjalnych potrzebach, w tym osoby niepełnosprawne
Sztuka, muzyka, kultura
Dane Beneficjenta
Organizacja polska realizująca projekt: 
ProEdu, Edukacja i Kultura, Spółka z o.o.
ul. Raciborska 39, 44-200 Rybnik
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 

Maria Margońska, tel. 605 890 779, e-mail: info@proedu.com.pl

Krótki opis profilu działalności polskiej organizacji realizującej projekt: 

ProEdu, Edukacja i Kultura jest organizacją nieformalnej edukacji osób dorosłych, realizującą projekty w ramach Programu "Uczenie się przez całe życie" na rzecz mieszkańców miasta, współpracując z lokalnym Uniwersytetem Trzeciego Wieku, Stowarzyszeniem Rybnik-Europa, szkołą językową LOGMAR. Prowadzony przez ProEdu Klub Seniora "Fascynacje” skupia osoby w grupie wiekowej 50+, organizując spotkania i dzielenie się swoimi fascynacjami, naukę języków obcych, wymianę doświadczeń, udział w projektach Programu "Uczenie się przez całe życie", a tym samym kontakty międzynarodowe, wyjazdy zagraniczne. Prowadzimy działalność wolontariacką na rzecz mieszkańców naszego miasta.

Tytuł projektu: 
Senior Volunteers Towards Culturally Sensitive Care Across Boarders "Carnation"
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2011-1-PL1-GRU14-20355 1
Lata realizacji: 
2011 - 2013
Kraj partnera: 
Portugalia
Cele projektu: 

Celem projektu CARNATION Seniorzy – wolontariusze a transgraniczna artoterapia, realizowanego przez dwie organizacje partnerskie było wykorzystanie potencjału 12 wolontariuszy do pomocy ludziom chorym, niepełnosprawnym. Opiekując się ich psyche, wolontariusze prowadzili różnego typu działania pod wspólnym parasolem: wnieść trochę odmienności, ciepła, dobrej energii; przywołać uśmiech na ich twarzach; sprawić, by - choć na chwilę - mogli zapomnieć o swojej często szarej rzeczywistości.

Obszary tematyczne: 

Projekt społeczny, artoterapia (terapia przez sztukę).

Grupa docelowa słuchaczy-wolontariuszy: 

Wolontariusze w grupie wiekowej 50+.

Projekt ogłoszono w miejscowym oddziale Uniwersytetu Trzeciego wieku, Klubie Seniora “Fascynacje” i Stowarzyszeniu Współpracy Międzynarodowej RYBNIK-EUROPA. Zrekrutowano 9 osób zainteresowanych tematem wolontariatu (6 wolontariuszy-seniorów + 3 osoby na liście rezerwowej).

Jakie były początki projektu: 

Partnerzy poznali się podczas Seminarium Kontaktowego zorganizowanego przez hiszpańską Narodową Agencję w październiku 2010 roku. Głównym pomysłodawcą projektu była firma ProEdu. W lutym 2011 roku przedstawiciele ProEdu udali się do Sines (Portugalia) na zaproszenie Stowarzyszenia PROSAS (wizyta przygotowawcza dofinansowana z programu Grundtvig) w celu omówienia szczegółów projektu i wspólnego wypełnienia pewnych części formularza wniosku o dofinansowanie.

Krótki opis przebiegu projektu: 

Pierwszy rok trwania projektu był rokiem przygotowywania wolontariuszy w obydwu organizacjach partnerskich. Przygotowanie objęło:

  • naukę języka angielskiego, jako języka projektu i komunikacji;
  • naukę języka portugalskiego/polskiego w wykorzystaniem materiałów dydaktycznych przygotowanych przez partnerów;
  • warsztaty "Mowa ciała i inne sposoby pozawerbalnej komunikacji" w Polsce;
  • przygotowanie merytoryczne: nauka origami w Portugalii, w Polsce – praca w trzech podzespołach wolontariuszy wyjeżdżających w trzech terminach i planujących działania w różnych zakresach artoterapii. Ogólne ramy projektu pozostawiały sporo wolności interpretacyjnej co do form realizacji wolontariatu. 3 pary rybnickich wolontariuszy wyjechały do miasta partnerskiego Sines, by tam zorganizować i prowadzić różnego typu działania pod wspólnym parasolem: wnieść trochę odmienności, ciepła, dobrej energii; przywołać uśmiech na twarzach osób chorych, zniedołężniałych, niepełnosprawnych; sprawić, by choć na chwilę mogli zapomnieć o swojej często szarej rzeczywistości.

W lipcu 2012 roku Kornelia – instruktorka yogi i Ryszard – artysta malarz przez 3 tygodnie pracowali z pensjonariuszami Santa Casa de Misericordia de Sines – domu opieki nad osobami starszymi, niepełnosprawnymi, kobietami ciężarnymi, młodymi matkami z niemowlętami oraz młodzieżą nieprzystosowaną społecznie.

W październiku 2012 wyjechała kolejna para rybnickich wolontariuszek: Brygida – malarka i animatorka kultury oraz Elżbieta – reprezentująca w projekcie rybnicki Uniwersytet Trzeciego Wieku. Na motyw przewodni swojej pracy artystycznej z podopiecznymi Santa Casa wybrały święta. Pod ich kierownictwem pensjonariusze Santa Casa przygotowali ozdoby choinkowe, kartki świąteczne, bileciki do prezentów. Przy pracy śpiewali piosenki polskie i portugalskie w atmosferze wspólnej zabawy i atmosfery zbliżającego się Adwentu.

We wrześniu 2012 roku partnerzy portugalscy pełnili swoją służbę wolontariacką w Rybniku. Przybyli grupą 6 osobową, by w kilku rybnickich placówkach podzielić się umiejętnością tworzenia origami, umilić czas śpiewem przecudnych pieśni fado i filmami pokazującymi ich piękny kraj w różnych aspektach: krajobrazów, religii, folkloru, a nawet portugalskiej kuchni. Przyjmowani ciepło i gościnnie, pracowali w Warsztatach Terapii Zajęciowej, w Domu Opieki Społecznej na Żużlowej, w Uniwersytecie Trzeciego Wieku oraz w Młodzieżowym Domu Kultury na Nowinach.

Pobyt Marii i Jadwigi w Sines latem 2013 roku to praca nad inscenizacją "Małego Księcia". Projekt zrealizowany został przy aktywnym zaangażowaniu miejscowych seniorów-wolontariuszy ze Stowarzyszenia PROSAS. Efektem końcowym ich pracy było przedstawienie-pantomima: Jadwiga-Mały Książę i tańczący wokół niej pensjonariusze Santa Casa, na tle pięknych wizualizacji inspirowanych ilustracjami autorstwa Saint Exupery’ego, namalowanych przez wolontariuszy. Przedstawienie odbyło się jako część kończącej projekt konferencji z udziałem przedstawicieli obydwu organizacji, miejscowych mediów oraz władz miasta Sines.

Projekt rozpowszechniany był przez obydwie organizacje różnymi kanałami:

  • strony internetowe organizacji,
  • miejscowe media,
  • filmy na YouTube,
  • wizyty u władz miasta Sines,
  • rybniccy wolontariusze zostali zgłoszeni do odbywającego się w Rybniku dorocznego konkursu na Wolontariusza Roku 2013 ( jako grupa).

Seniorzy-wolontariusze i inni członkowie obydwu organizacji utrzymują stałe kontakty dzięki łączności Internetowej: wymiana zdjęć, filmików oglądanych na YouTube, drobnych prezentów przekazywanych przy okazji kolejnych wizyt to szczere wyrazy wzajemnej sympatii i przyjaźni. Na początku grudnia zaplanowano konferencję podsumowującą projekt w Rybniku.

Działania ewaluacyjne miały miejsce na każdym etapie trwania projektu w następujących formach:

  • ankiety ewaluacyjne kolejnych etapów trwania projektu po obydwu stronach;
  • 24h gorąca linia koordynatorów podczas trwania wolontariatów;
  • wizyty monitorujące obydwu koordynatorów podczas trwania wolontariatu;
  • ankiety ewaluacyjne wolontariuszy po powrocie do domu.

W działaniach lokalnych po obydwu stronach brało udział łącznie 25 seniorów. Do wyjazdu przygotowywało się 16 seniorów z obydwu organizacji. W wyjazdach zagranicznych wzięło udział 12 seniorów.

Liczba wolontariuszy aktywnie uczestniczących w projekcie
Liczba wolontariuszy wysłanych: 
6
Liczba wolontariuszy przyjętych: 
6
Produkty
Produkty projektu: 
Które z powyższych produktów wykorzystano po zakończeniu projektu, upowszechniono?: 

Zachęceni doświadczeniem portugalskim, wolontariusze postanowili kontynuować podobne działania w Rybniku. Tak więc inscenizacja Małego Księcia będzie miała swoją polską odsłonę. Wolontariusze zamierzają pozyskać do jej realizacji młode niepełnosprawnie umysłowo osoby oraz seniorów w Domu Opieki i zrealizować międzypokoleniowy projekt arteterapii.

Wpływ
Wpływ udziału w projekcie na organizację polską i jej pracowników: 

Udział w projekcie uzmysłowił projektodawcom, jaki potencjał tkwi w lokalnych seniorach i jak ważne jest umiejętne wykorzystanie tego potencjału dla dobra zarówno seniorów, jak i osób z grupy docelowej. Nawiązano kontakty z organizacjami opieki nad osobami niepełnosprawnymi w mieście i powstało kilka pomysłów na kolejne projekty. Ponadto, organizacja poszerzyła swoją ofertę edukacyjną o kursy dla seniorów oraz warsztaty pod nazwą "Mowa ciała i inne sposoby komunikacji pozawerbalnej". Pracownicy nabrali nowych umiejętności w zakresie podstaw języka portugalskiego i rozwinęli kompetencje ICT. Dzięki projektowi, organizacja zyskała cennego partnera i nawiązała kontakty z innymi organizacjami w Polsce i w Portugalii, które to kontakty będzie można wykorzystać w przyszłych projektach.

Wpływ udziału w projekcie na wolontariuszy: 

Prace malarskie Brygidy Przybyły, uwieńczeniem których była wystawa w Rybnickim Centrum Kultury pod tytułem "Wspomnienia z Portugalii", obrazują jej zauroczenie krajem naszych partnerów. Wystawę obejrzeli także goście z Sines, przebywający w Rybniku jako uczestnicy Warsztatów Grundtviga dla seniorów w lipcu 2013 roku. Podsumowaniem pobytu 6 wolontariuszy w organizacji partnerskiej PROSAS w Sines (Portugalia) jest wystawa fotografii – portretów zrobionych podczas ich pracy wolontariackiej w Santa Casa de Misericordia.

Wolontariusze rozwinęli swoją znajomość języka angielskiego, poznali podstawy portugalskiego, znaczenie rozwinęli swoje kompetencje ICT – nauczyli się robić prezentacje Power Point, korzystać z YouTube i Facebook.

Wartość, użyteczność projektu, trwałość rezultatów: 

Trwałość rezultatów projektu należy rozpatrywać w sferze niematerialnej: zachęceni doświadczeniem portugalskim, wolontariusze postanowili kontynuować podobne działania w Rybniku. 2 spośród 6 osób, które dotychczas nie miały doświadczeń wolontariackich uznały, że udział w projekcie zachęcił ich do dalszych działań na rzecz  innych.

Opinie wolontariuszy i pracowników o projekcie – cytaty z wypowiedzi: 

Trzy tygodnie – to dla mnie za krótki pobyt. Aby zobaczyć efekty mojej pracy z osobami starszymi i niepełnosprawnymi, musiałabym pobyć w Sines znacznie  dłużej. – Kornelia Popek

Mimo niedługiego czasu, wzbogaciłem się o nowe dla mnie doświadczenia kontaktu z ludźmi niepełnosprawnymi. W mojej pracy malarskiej wykorzystuję niektóre motywy kulturowe z tego rejonu świata. Nabyłem większej pewności siebie w porozumiewaniu się w języku obcym. Ryszard Kałamarz

Prowadzone przez mnie zajęcia z osobami starszymi wzbogaciły moje doświadczenia w tym zakresie. Gościnność gospodarzy przekroczyła wszelkie moje wyobrażenia. Brygida Przybyła

Mówię wnukom, że mam przyjaciół  w Portugalii i rozmawiamy na skypie. Patrzą z niedowierzaniem – bo nie wiedzieli, że ja wiem, co to jest skype. Portugalczycy – to tacy ciepli ludzie! Elżbieta Kostorz

Realizacja projektów wolontariatu seniorów jest niezbędna dla rozwijania aktywności, dzielenia się zasobem wiedzy i doświadczeń z innymi, ale również dla osobistej satysfakcji, zadowolenia i pozytywnego spojrzenia na świat w późnym wieku; uświadamianie sobie do końca życia, że jesteśmy „potrzebni” – a nie tylko „potrzebujący”. Maria Budny-Malczewska

Praca ta dała mi olbrzymią satysfakcję i nowe doświadczenie związane z pracą z ludźmi starszymi i niepełnosprawnymi. Budowanie z wielu elementów spektaklu z zaplanowaną puentą przyniosło niespodziewany efekt dla obu stron. Jadwiga Demczuk-Bronowska

Ew. inne uwagi dotyczące realizacji projektu: 

Realizacja Projektu Wolontariatu Seniorów wymaga pełnego zaangażowania grupy ludzi pracujących przy projekcie. Warunkiem powodzenia projektu jest synergia wielu czynników:

  • rzetelny partner
  • dobrze wybrani, zmotywowani wolontariusze, mający otwarty stosunek do ludzi, otwarci na nowe doświadczenia
  • solidne przygotowanie wolontariuszy przed wyjazdem
  • jasne określenie wzajemnych wymagań organizatorów i wolontariuszy
  • przygotowanie językowe
  • bezustanna komunikacja partnerów
  • odpowiednio zaplanowane działania upowszechniające projekt – sięgające daleko poza projekt
  • spora doza wyobraźni i… świadomość, że "wszystko zdarzyć się może!"

Mam trochę doświadczeń z realizacji Warsztatów Grundtviga, Projektów Partnerskich Grundtviga, projektów LdV i stwierdzam, że Wolontariat Seniorów to z całą pewnością najtrudniejsze spośród działań Programu "Uczenie się przez całe życie", ale najbardziej satysfakcjonujące. I jaka szkoda, że odchodzi wraz z kończącą się 7-latką! Wszak wiek 7 lat oznacza zaledwie początek edukacji…

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Maria Margońska
Data wypełnienia formularza/karty: 
28.11.2013
ZałącznikWielkość
carnation_presentacja_1.pdf12.51 MB
carnation-flyer.pdf646.26 KB
carnation_relacja.pdf273.44 KB
z_a_p_r_o_s_z_e_n_i_e.pdf273.9 KB
wspomnienia_z_portugalii2_2013.pdf15.6 MB

Switch style