Warsztaty wokalno-rękodzielnicze

Tematyka działań: 
Sztuka, muzyka, kultura
Dane beneficjenta
Organizacja realizująca warsztat: 
Fundacja “Dziedzictwo nasze”
ul. Ogrodowa 29, 11-600 Węgorzewo
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Barbara Grąziewicz-Chludzińska, tel. +48 87 4271607, kom. +48 662 488 696, e-mail: fdn.wegorzewo@op.pl, baraga@interia.eu
Krótki opis profilu działalności organizacji realizującej warsztat: 

Główne  cele, jakie stawia przed sobą Fundacja „Dziedzictwo nasze” – to:

  • ochrona zabytków kultury materialnej i niematerialnej
  • edukacja kulturalna w zakresie poznawania i utrwalania tożsamości lokalnej i regionalnej,
  • programy badawcze  w zakresie kultury,
  • współpraca międzynarodowa i wymiana kulturalna.

Istotą tych wszystkich obszarów naszej działalności jest ochrona i kontynuacja niematerialnego dziedzictwa kulturowego; zwyczajów, obrzędów, tradycyjnych zawodów, wierzeń, przekazów historycznych etc. Stąd naszymi głównymi bohaterami i adresatami są właśnie ludzie starsi, większość przedsięwzięć kierujemy do nich. Wszystkie formy pracy są z nimi związane: badania etnograficzne i historyczne, nauka ginących zawodów, warsztaty, spotkania z seniorami, imprezy folklorystyczne, widowiska obrzędowe związanie z rokiem agrarnym i tradycjami rodzinnymi… Uczą i młodsze pokolenia i swoich rówieśników. 

Tytuł warsztatu: 
Warsztaty wokalno-rękodzielnicze
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2010-1-PL1-GRU13-11615
Data realizacji warsztatu: 
05.11.2010 - 11.11.2010
Partnerzy zagraniczni
Liczba uczestników z zagranicy, którzy wzięli udział w warsztacie: 
16
Liczba uczestników z Polski, którzy wzięli udział w warsztacie: 
1
Cele warsztatu: 
  • zainteresowanie uczestników zapomnianymi i współczesnymi kolędami i pastorałkami, poszukiwaniem muzyki źródeł, dawnych pieśni ludowych;
  • praktyczna nauka wybranych utworów;
  • przekonanie uczestników o możliwości uprawiania dawnych zawodów i umiejętności, ukazanie im, jaką rolę mogą odegrać w swoich środowiskach ucząc innych, zwłaszcza młodzież i dzieci.
Obszary tematyczne: 

Tematem przewodnim Warsztatów była obrzędowość doroczna okresu jesienno-zimowego:

pieśni, plastyka obrzędowa i zwyczaje. Na zajęciach wokalnych uczestnicy śpiewali pastorałki i

kolędy polskie, ale także uczyli się nawzajem tekstów i melodii swoich krajów zamieszkania.

Mówiliśmy o tradycjach świętowania w Polsce, słuchacze opowiadali o zwyczajach

pielęgnowanych w ich rodzinach i społecznościach. Równolegle z wokalnymi prowadzone były

zajęcia manualne: wyrób ozdób choinkowych, krajek – na deseczkach tkackich i krosienkach

tabliczkowych, haft krzyżykowy i koronki-frywolitki.

Seniorzy dzielili się także swoimi umiejętnościami wykonywania pięknych cacek choinkowych i świątecznych elementów dekoracji wnętrz.

Kraj uczestników: 
Czechy
Litwa
Łotwa
Liczba uczestników: 
4
7
5
Rekrutacja uczestników i przygotowanie warsztatu: 

Z naborem nie mieliśmy kłopotu. Wysłaliśmy pisma informujące o temacie i programie warsztatów do znanych nam organizacji. Adresaci sami ustalili skład osobowy spośród swoich członków. Jedna pani z Łotwy sama znalazła nas w Internecie i zgłosiła się za pośrednictwem e-maila.

Organizacje macierzyste i kadra oraz wszyscy uczestnicy otrzymali program Warsztatów z terminarzem zajęć oraz program wycieczek i propozycję zagospodarowania czasu wolnego.

Przygotowując część wokalną dokonaliśmy wyboru pieśni związanych z bożonarodzeniowym świętowaniem, pokserowaliśmy je i każdy uczestnik otrzymał taki podręczny mały śpiewnik na zajęcia. Zakupiliśmy dla wszystkich publikacje ze zbiorem kolęd (teksty i nuty) oraz książki traktujące o historii zwyczajów związanych z Godami, potrawach wigilijnych, świątecznym wystroju wnętrz.

Na zajęcia rękodzielnicze zaopatrzyliśmy się w surowce i materiały potrzebne do ich prowadzenia   `(deseczki tkackie, czółenka do frywolitek, nożyczki itp.),odpowiednią ilość wzorów opatrzonych komentarzem. Kupiliśmy więcej materiałów – tę nadwyżkę i narzędzia uczestnicy warsztatów potem dostali jako „wyprawkę”, żeby mogli w domu kontynuować. poznane zajęcia.

Grupa docelowa uczestników: 

Grupa składała się głównie  z emerytów i rencistów (jedynie dwie osoby były jeszcze czynne zawodowo), w wieku od 53 do 83 lat, średnio - 64. Mimo sporej rozpiętości wiekowej była dosyć wyrównana pod względem sprawności fizycznej, nie było osób o specjalnych potrzebach. Przeważały panie – było ich piętnaście, podczas gdy był tylko jeden pan. Bardzo dobrze sobie radził na „babskich” zajęciach! Wszyscy chętnie w nich uczestniczyli, tworząc świetnie zintegrowany zespół. Dwie trzecie (11 osób) - w czasie, gdy byli jeszcze aktywni zawodowo  -pracowało w zawodach umysłowych (nauczyciele, urzędnicy), jedna trzecia (5 osób) miało za sobą zawody fizyczne.

Uczestnicy na co dzień utrzymują się emerytur, tylko dwie osoby są jeszcze czynne zawodowo.  Żyją w skromnych warunkach, w małych miejscowościach. Są aktywni, realizują się w pracy społecznej lub w klubach  zainteresowań  funkcjonujących w ich miejscach zamieszkania. W większości trójjęzyczni; 10 osób deklarowało narodowość polską, 6 – litewską. Zajęcia odbywały się w językach polskim i rosyjskim.

Opis przebiegu
Krótki opis przebiegu warsztatu: 

1 dzień: przyjazd – zakwaterowanie; obiad, odpoczynek; po kolacji spotkanie z organizatorami, władzami miasta, przedstawicielami organizacji pozarządowych pracujących z dorosłymi.

2 dzień:  po śniadaniu zajęcia wokalne (dwie godziny) potem zwiedzanie miasta; po obiedzie trzy godziny zajęć rękodzielniczych.

3 dzień:  rano i południu zajęcia wokalne, czas wolny, po kolacji spotkanie towarzyskie przy kominku plenerowym;

4 dzień: zajęcia wokalne i zwiedzanie Muzeum Kultury Ludowej, skansenu i pracowni rękodzielniczych.

5 dzień:  wycieczka do Kętrzyna, Świętej Lipki, Piecek, Dobrego Miasta, Barczewa i Olsztyna w celu zapoznania się z kulturą regionu oraz tradycjami rękodzielniczymi.

6 dzień:  zajęcia wokalne i rękodzielnicze, zwiedzanie Muzeum Tradycji Kolejowych; po południu – zajęcia rękodzielnicze, przygotowanie prezentacji.

7 dzień:  uroczyste zakończenie Warsztatów; udział w uroczystościach z okazji Święta Niepodległości; koncert szopenowski w Węgorzewskim Centrum Kultury.

W dniu zakończenia Warsztatów uczestnicy zaprezentowali swoje śpiewacze umiejętności w montażu słowno-muzycznym: wykonane przez nich cacka ozdobiły dwie duże choinki, a galanterię rękodzielniczą pokazali na niewielkiej wystawce obok.

Ich zapał, zaangażowanie i „dorobek artystyczny” przeszły nasze oczekiwania! Goście zaproszeni na tę uroczystość pełni byli podziwu i szczerze im gratulowali. Certyfikaty ukończenia Warsztatów wręczał Burmistrz Węgorzewa; w spotkaniu pożegnalnym uczestniczyli przedstawiciele Starostwa Powiatowego w Węgorzewie i Urzędu Marszałkowskiego w Olsztynie oraz przedstawiciele węgorzewskich organizacji pozarządowych.

W programie była wycieczka krajoznawcza – chcieliśmy naszym słuchaczom jak najwięcej pokazać, więc urozmaiciliśmy nieco wcześniej planowaną marszrutę.  Poznali także Węgorzewo i jego ciekawostki: średniowieczny układ urbanistyczny, różnowiercze kościoły, muzeum tradycji olejowych, muzeum Kultury Ludowej. Odwiedzili pracownie tkactwa, hafciarstwa, wyrobu kwiatów z papieru i bibułki.

Rozwiązania praktyczne zastosowane podczas realizacji warsztatu: 

Transport: ze względu na brak bezpośrednich połączeń komunikacyjnych wynajęliśmy mikrobusy do przewiezienia większości uczestników. To opcja najszybsza, a dla starszych osób najmniej męcząca.

Zakwaterowanie: w hotelu „Vęgorii” – tzw. „apartamentowcu” – w śródmieściu, nad rzeką. Pokoje jednoosobowe, komfortowo wyposażone. Zajęcia i spotkania odbywały się w tym samym obiekcie.

Wyżywienie: „Karczma” – restauracja w odległości 8 minut od hotelu. Posiłki były o stałych godzinach, ale w razie potrzeby można je było dowolnie przesuwać. Na wycieczkę i drogę powrotną uczestnicy otrzymywali suchy prowiant i napoje. Niezależnie od tego w czasie wyjazdu serwowano obiad

Po drodze, w innej miejscowości – kawę, herbatę i deser – według życzeń uczestników. W pomieszczeniach, gdzie odbywały się zajęcia – funkcjonował  „suchy bufet”, samoobsługowy. W pokojach były czajniki, kuchenki, lodówki – zaopatrzone w napoje, kawę, herbatę, słodycze, owoce.

Ubezpieczenie: wszyscy uczestnicy Warsztatów byli ubezpieczeni.

Ewaluacja i monitoring: 

Warsztaty odbywały się pod okiem koordynatora, który wspólnie z instruktorami czuwał nad ich przebiegiem, dokonując niezbędnych korekt. Dwukrotnie trzeba było zamienić lub przesunąć godziny zajęć, na prośbę uczestniczek były dodatkowe zajęcia z frywolitek i ozdób choinkowych .

Wykonaliśmy dokumentację fotograficzną i filmową realizacji całego projektu.

Wpływ warsztatu na słuchaczy, na organizację oraz społeczność lokalną – rezultaty: 

Mieszkańcy Węgorzewa i okolic byli poinformowani przyjeździe seniorów z innych krajów – niektórzy mieli kontakt w ubiegłym roku z uczestnikami „Warsztatów dla seniorów”, więc chętnie kontaktowali się z tegoroczną grupą, co rozszerzyło krąg znajomości.

O planowanym przyjeździe gości informowały lokalne media: „Węgorzewski Tydzień” i Radio Olsztyn. W czasie pobytu witano ich publicznie: w kościołach, w centrum Kultury na koncercie szopenowskim, na uroczystościach 11 listopada oraz w miejscach, które zwiedzali. Wielu było wzruszonych przyjazdem - niemłodych już przecież osób – z tak daleka. Rozmawiano o utrzymaniu znajomości korespondencyjnie, a nawet o rewizytach… Na otwarciu i zakończeniu zajęć byli słuchacze z Uniwersytetu III Wieku – zarząd tej organizacji postanowił włączyć tę międzynarodową formę pracy z seniorami do swoich planów przyszłorocznych.

I – vice versa - goście nasi interesowali się, w jakim sposób można zorganizować warsztaty u siebie. Wyposażyliśmy ich w materiały otrzymane od Narodowej Agencji (w jęz. polskim i angielskim) oraz adresy Agencji Narodowych w ich krajach.

Upowszechnianie rezultatów: 

Naturalną jakby koleją rzeczy „przymierzamy się” teraz do Projektów Partnerskich Grundtviga oraz Projektów Wolontariatu Seniorów.

Opinie słuchaczy i pracowników o warsztacie – cytaty z wypowiedzi: 

Słuchacze:

1) „….a także łączę serdeczne podziękowania dla Pani (…) i dla wszystkich innych osób, które urzeczywistniły dla nas te wspaniałe warsztaty, bo to moc wrażeń i takie przyjemne wspomnienia. (…) frywolitki spodobały się moim córkom, wiec w miarę moich umiejętności postaram się pokazać im, jak to się robi. (…) W nocy z soboty na niedzielę moja starsza córka z materiału, który nam daliście, nawet zrobiła sobie aniołeczka. Chciałabym także powiedzieć o motywacji przyjęcia udziału w warsztatach, którą nie da się wpisać w oficjalną ankietę, która dla mnie chyba była najważniejszą. Na co dzień język polski mam tylko w kręgu najbliższej rodziny. Dookoła to tylko łotewski, no i rosyjski. A w Polsce to każdy człowiek, który rozmawia ze mną, rozmawia po polsku, więc wydaje mi się, ze to swój. Ma się takie niesamowite i wzruszające wrażenie, że wszyscy tacy swoi i bliscy.

I ten polski akcent, którego tu na obczyźnie nie mamy, ta śliczna polska wymowa w moich uszach brzmi jak muzyka. Dziękuję za to wszystko…”

2)”… bardzo serdecznie dziękuję za możliwość uczestniczenia czterech pań naszego Związku w bardzo ciekawych i wartościowych warsztatach wokalno- rękodzielniczych zorganizowanych przez fundację „Dziedzictwo nasze” w Węgorzewie w dniach 5 – 11 listopada 2010 roku. Panie podzieliły się  wrażeniami zaraz po powrocie, na zebraniu członkowskim naszej organizacji. Z wielkim zadowoleniem i ogromną satysfakcją opowiadały o wspaniałej  organizacji imprezy, ciekawych wycieczkach i na wysokim poziomie instruktorach. Wszystkie nabyte umiejętności z zakresu koronkarstwa, hafciarstwa i tkactwa wykorzystały obecnie  podczas przygotowania wystawy Klubu Kobiet. Na zawsze pozostaną w ich pamięci melodie poznanych kolęd i pastorałek, a wrażenia z koncertu szopenowskiego stały się niezapomniane…”

3) „Wydaje mi się, że wróciłam do czasów dzieciństwa i do domu…”

4) „My – organizatorzy – uczymy się od nich jeszcze więcej; czuję się ubogacona poznaniem gromadki tak cudownych ludzi…”

Ew. inne uwagi dotyczące realizacji warsztatu: 

Zachęcamy innych do wykorzystania naszych doświadczeń:

  • zajęcia rękodzielnicze połączone ze śpiewem cieszą się zainteresowaniem seniorów; można je śmiało oferować także innym grupom wiekowym i grupom wykluczenia społecznego, modyfikując zakres i program według ich potrzeb; mogą być prowadzone w różnych krajach, nawet przy słabej znajomości języków obcych przez uczestników; śpiew i zajęcia manualne sprzyjają komunikacji interpersonalnej i nauce języków;
  • słuchacze dostali „w posagu” stosowne wyprawki: deseczki tkackie, czółenka do frywolitek, szydełka, nici do haftów i koronek, materiały odpowiednie do wyszywania, wzornik, zestawy materiałów do wyrobu ozdób choinkowych oraz bogato ilustrowane książki o dorocznych zwyczajach świątecznych w Polsce, dekorowaniu wnętrz i potrawach wigilijnych, teksty i nuty kolęd – to także jest do powtórzenia w każdym kraju i regionie;
  • tematyka świąteczna – w tym przypadku bożonarodzeniowa – może być wykorzystana do integracji  grup (rodzinnych, zawodowych, marginalnych, wiekowych…), kształtowania postaw prospołecznych, rozwijania zainteresowań artystycznych, pozytywnych emocji;
  • fotografie i film z całego przedsięwzięcia mogą być wykorzystane w wewnętrznej pracy zespołów oraz w ich kontaktach krajowych i zagranicznych.
Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Barbara Grąziewicz-Chludzińska
Data wypełnienia formularza/karty: 
26.08.2011

Switch style