Kum arain in szenk - Jewish Inn

dz1_spiew dz1_taniec dz3_kuchnia dz6_karczma dz6a_karczma
Tematyka działań: 
Edukacja międzykulturowa
Dane beneficjenta
Organizacja realizująca warsztat: 
Poleski Ośrodek Sztuki
ul. Krzemieniecka 2a, 94-030 Łódź
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Anna Rutkowska – Rochmińska 42 686 02 59, pos@lodz.pl
Krótki opis profilu działalności organizacji realizującej warsztat: 

POLESKI OŚRODEK SZTUKI, którego nazwa pochodzi od jednej z dzielnic Łodzi - Polesia, od 20 lat wpisany jest w "mapę" kulturalną miasta. Siedzibą Ośrodka jest modernistyczna willa z lat 20-tych ubiegłego stulecia, która należała niegdyś do Ludwika Plichala /Czecha niemieckiego pochodzenia/ liczącego się w Łodzi fabrykanta, właściciela fabryki dziewiarskiej. Walory architektoniczne Ośrodka sprzyjają kameralnym formom pracy, zaś okalający budynek ponad hektarowy, ogrodzony park pozwala na realizację akcji plenerowych, instalacji przestrzennych, rekreacji. Placówka jest przystosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych., zaś adresatem jej działań jest głównie odbiorca dorosły. Oferujemy różnorodne propozycje aktywności artystycznej, edukacyjnej, czytelniczej, ekologicznej, hobbystycznej, prowadzimy własną działalność wydawniczą, a także ekspozycyjną w Galerii 526. Naszym "znakiem firmowym" są spotkania z najwybitniejszymi twórcami kultury polskiej, promowanie debiutujących literatów i poetów a także organizacja dwóch cyklicznych przedsięwzięć o zasięgu międzynarodowym; od roku 1995 Spotkania Teatralne "Terapia i Teatr" /obecnie Biennale/ i towarzyszące im warsztaty teatralne dla studentów, instruktorów i pracowników socjalnych , zaś od 1999 r. Warsztaty Wikliny i Przestrzennych Form Ogrodowych i towarzyszące im plenery dla twórców. Tradycyjnie, od siedmiu lat, w maju każdego roku, zapraszamy łodzian na Festiwal Literatury "Prope Mercatum", w którym uczestniczą i promują swoje książki wybitni autorzy polscy i obcojęzyczni. Wielu naszych stałych bywalców skupionych jest wokół tematycznych grup pasjonackich takich jak Dyskusyjny Klub Książki /pod honorowym patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego/ , Klub Smakosza, Klub Literacki, Klub Scrabblistów. Wiele uwagi w naszej pracy poświęcamy zagadnieniom tolerancji prezentując inne kultury i systemy wartości, działając na rzecz poszanowania odrębności społecznych i obyczajowych oraz podejmując inicjatywy skierowane do mniejszości etnicznych i grup defaworyzowanych. W środowisku  lokalnym postrzegani jesteśmy jako placówka upowszechniania kultury pracująca także metodą projektów otwierających nowe możliwości kontaktów oraz wymiany doświadczeń i inspiracji z partnerami europejskimi.

Tytuł warsztatu: 
Kum arain in szenk - Jewish Inn
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2009-1-PL1-GRU13-05060
Data realizacji warsztatu: 
27.09.2009 - 02.10.2009
Partnerzy zagraniczni
Liczba uczestników z zagranicy, którzy wzięli udział w warsztacie: 
15
Liczba uczestników z Polski, którzy wzięli udział w warsztacie: 
3
Cele warsztatu: 
  1. Prezentacja kultury żydowskiej, oraz ukazanie kontekstu jej wielowiekowej symbiozy z Łodzią, miastem o wielokulturowej tradycji.
  2. Uświadomienie zagrożeń i tragicznych konsekwencji dla społeczeństw  i ich kultur, jakie wynikać mogą z aktów nietolerancji i postaw ksenofobicznych.
  3. Stworzenie płaszczyzny dla ponadgranicznego  i międzypokoleniowego dialogu na rzecz poznawania, zrozumienia i szacunku dla innych, niż własna, kultur.
  4. Spotkania ze społecznością lokalną  i włączenie jej  w przebieg i międzykulturowy finał warsztatów pn. "Karczma Żydowska".

Inspirowanie uczestników do rozpowszechniania wiedzy i umiejętności nabytych  w trakcie warsztatów  w swoich krajach i środowiskach.

Obszary tematyczne: 
  • edukacja międzykulturowa: historia, tradycja, sztuka i religia
  • ekspresja artystyczna: taniec, śpiew, plastyka, fotografia
  • integracja: budowanie pozytywnych relacji interpersonalnych między europejczykami
Kraj uczestników: 
Austria
Finlandia
Litwa
Niemcy
Wielka Brytania
Łotwa
Liczba uczestników: 
5
3
2
2
2
1
Rekrutacja uczestników i przygotowanie warsztatu: 

Uczestnicy zostali wyłonieni w drodze naboru i indywidualnych zgłoszeń.

Rekrutacja uczestników warsztatów odbywała się za pomocą strony internetowej, na której zamieszczona została karta zgłoszenia, regulamin uczestnictwa oraz program warsztatów. Ponadto promocja warsztatów odbywała się za pośrednictwem portali tematycznych (dialog.org, jewish.org.pl, sztetl.org.pl, fzp.net.pl), a także korzystaliśmy z bazy danych powstałej podczas dotychczasowych międzynarodowych projektów POS, takich jak: Międzynarodowe Biennale „Terapia i Teatr”, z udziałem zagranicznych obserwatorów. Wykorzystaliśmy wieloletnią współpracę z artystami z Litwy, Szwecji, Niemiec i Austrii przy okazji organizowanego cyklicznie Międzynarodowego Pleneru Wikliniarskiego przesyłając im informację o warsztacie.

Rozpowszechnianie informacji o projekcie odbywało się również za pomocą:

  • bazy danych partnerów POS biorących udział w projektach Grundtviga: Ambasador Edukacji Transkulturowej BAC oraz Opowiedziane biografie w edukacji dorosłych-Story managament,
  • bazy danych uczestników biorących udział w seminarium kontaktowym Europen Expierences in Intercultural Learning 9-12 października 2008, Stambuł,
  • oraz przy współpracy z Instytutem Tolerancji, jednostkami Urzędu Miasta Łodzi.

O przyjęciu decydowała kolejność zgłoszeń oraz spełnienie podstawowych kryteriów określonych przez Komisję Europejską (wiek, obywatelstwo, brak zbieżności zawodowej z tematyką warsztatu, znajomość języka angielskiego).

Grupa docelowa uczestników: 

Grupę docelową stanowili uczestnicy pełnoletni, zainteresowani kulturą i tradycją żydowską oraz osoby o szerokich zainteresowaniach artystycznych i historycznych, otwarte na twórczy dialog w międzynarodowym zespole. Udało się dotrzeć do osób, które (poza dwiema) nie mały większej wiedzy i wcześniejszego przygotowania, chętnie poznawały kulturę żydowską oraz historię Łodzi ze śladami jej obecności. W warsztatach  udział wzięło 8 mężczyzn i 7 kobiet, w wieku od 20 do 67 lat.

Opis przebiegu
Krótki opis przebiegu warsztatu: 

Uczestnicy przybyli do Łodzi w dzień poprzedzający prace warsztatowe. W miejscu zakwaterowania (w tym przypadku był to hotel Urzędu Miasta Łodzi)  nastąpiło przywitanie i wzajemna prezentacja gości i organizatorów, krótkie zajęcia integrujące grupę.  Wszyscy otrzymali niezbędne materiały: harmonogram warsztatów, identyfikatory, plan miasta, mapki dojazdowe, foldery  zawierające informacje o Łodzi, bilety komunikacji miejskiej.

Program warsztatów  obejmował:

Dzień pierwszy (27.09.2009) – wprowadzający w klimat miasta i tematykę warsztatów.

  • Wizyta  w ważnych obiektach  związanych z wielokulturową historią miasta. Uczestnicy warsztatów poznali zabytki XIX wiecznej architektury  Łodzi – dawne rezydencje i fabryki przemysłowców, obecnie muzea: Muzeum Włókiennictwa (dawna tkalnia Ludwika Geyera), Muzeum Historii Miasta Łodzi (dawny pałac Izraela Poznańskiego), Muzeum Kinematografii (dawny pałac Ludwika Grohmana) i wysłuchali wykładu: Łódź miastem czterech kultur – historia łódzkich Żydów na tle historii Łodzi przemysłowej
  • Tradycyjne pieśni żydowskie – wspólny wybór 6-7 utworów i nauka wybranych pieśni
  • Warsztaty tańca chasydzkiego – krótkie wprowadzenie dotyczące wpływu różnych kultur w muzyce i choreografii tańca chasydzkiego, nauka podstawowych kroków oraz pokaz poszczególnych układów tanecznych.

Dzień drugi (28.09.2009):

  • Nauka języka hebrajskiego – uczestnicy mieli okazję zapoznać się     z alfabetem hebrajskim, podstawowymi zwrotami  języka jidisz oraz poznać historię i korzenie języka Żydów Aszkenazyjskich.
  • Tradycyjne pieśni żydowskie- uczestnicy kontynuowali naukę wybranych pieśni żydowskich .
  • Warsztaty tańca chasydzkiego– nauka kolejnych kroków i układów.
  • Wykład “Piosenka i sztuka w Getcie Łódzkim”  ilustrowana recitalem pieśni.

Dzień trzeci (29.09.2009):

  • Warsztaty kulinarne: zapoznanie ze specyfiką kuchni koszernej oraz z regułami przyrządzania i spożywania posiłków. Nauka samodzielnego przygotowania  potraw żydowskich: kawioru po żydowsku i złotego joicha (rosołu)
  • Warsztaty tańca chasydzkiego– praca nad interpretacją układów choreograficznych tańca..
  • Tradycyjne pieśni żydowskie –  próby wspólnego śpiewania.

Dzień czwarty  (30.09.2009):

  • Wizyta na Cmentarzu Żydowskim (największy żydowski cmentarz w Europie); wykład:  Symbolika żydowskiej sztuki nagrobnej.
  • Wizyta na terenie dawnego getta łódzkiego. W trakcie zajęć uczestnicy gromadzili dokumentację fotograficzną wielu obiektów historycznych- Stację Radegast  przy ulicy Stalowej, Pomnik Dekalogu, Park Ocalałych.
  • Prezentacja w wersji niemieckojęzycznej polsko -austriackiego filmu biograficznego Spotkanie klasowe  opisującego historię 10 kobiet z Izraela, Austrii i Polski, których losy związane są z Łodzią przedwojenną i w czasie okupacji niemieckiej.
  • Tradycyjne pieśni żydowskie – kontynuacja zajęć, śpiew chóralny.

Dzień piąty (1.10.2009):

  • Wykład Sztetl- miasteczko żydowskie- poznanie historii, architektury i zwyczajów panujących w  miasteczkach typu sztetl.
  • Wykład Żydowskie święta religijne – rozmowa o zwyczajach i nakazach związanych z celebrowaniem świąt żydowskich ( Jom Kippur, Rosz ha Szana, Sukot , Chanuka, Purim, Pascha).
  • Święto Sukot – warsztaty, podczas których uczestnicy budowali i zdobili szałas, symbol święta żydowskiego Sukot (najważniejszego w żydowskim kalendarzu).
  • Tradycyjne pieśni żydowskie – przygotowanie do koncertu.
  • Kolacja w restauracji Anatewka, specjalizującej się w serwowaniu potraw kuchni żydowskiej.

Dzień szósty  (2.10.2009):

  • Próba generalna z udziałem chóru Clil (jedyny w Polsce amatorski chór żydowski) oraz  przygotowania do wieczoru  pożegnalnego.
  • Wieczór “Karczma Żydowska”- prezentacja projektu artystycznego, uczestnicy mieli możliwość zademonstrowania przed społecznością lokalną zdobytej wiedzy i umiejętności nabytych podczas warsztatów. W czasie finalnej imprezy grupa wykonała tańce chasydzkie oraz  kilka pieśni żydowskich (wspólnie z chórem Clil). Imprezie towarzyszył multimedialny pokaz samodzielnie wykonanych fotografii „Litzmanstadt Ghetto” oraz  degustacja potraw przyrządzonych według tradycyjnych przepisów koszernej kuchni żydowskiej ( m. in. czulent, fasola z czosnkiem, chały w miodzie, maca, koszerne wino) . Dodatkową atrakcją utrzymaną w klimacie wieczoru był koncert muzyki klezmerskiej w interpretacji łódzkich instrumentalistów.

Prelegentami i wykładowcami byli dziennikarze, pracownicy naukowi Uniwersytetu Łódzkiego (w jednym przypadku pracownik naukowy Uniwersytetu w Toronto), kustosze muzeów. Zajęcia z grupą prowadzili – choreograf, dyrygentka chóru Clil, scenograf, muzyk.

Rozwiązania praktyczne zastosowane podczas realizacji warsztatu: 

Większość zajęć odbywała się w Poleskim Ośrodku Sztuki – warsztaty artystyczne, projekcje filmowe, dyskusje, wywiady, pokaz, koncert. Zajęcia rozpoczynały się każdego dnia o godz. 10.00, kończyły w okolicach godz. 19.00 (z przerwą na obiad i kolację). Uczestnicy docierali z hotelu do Ośrodka podstawionymi dla nich busami a po zakończeniu zajęć korzystali z usług komunikacji miejskiej w towarzystwie (pilotujących ich ) wolontariuszy. Korzystaliśmy również z taksówek w sytuacji kiedy wystąpiła konieczność szybkiego przemieszczania się oraz po zakończeniu wieczoru pożegnalnego (ze względów bezpieczeństwa- późna godzina powrotu do hotelu).

Podczas wizyt w miejscach związanych z historią i kulturą żydowską problem komunikacji został rozwiązany dzięki wsparciu Urzędu Miasta Łodzi (Biuro Promocji, Turystyki i Współpracy z Zagranicą) – pod hotel podstawiany był rano autobus wożący uczestników zgodnie z planem wizyt. Również w tych dniach uczestnikom towarzyszył  wolontariusz, który był w stałym kontakcie z kierowcą oraz  organizatorami.

Kwestia posiłków była rozwiązana następująco: śniadania w hotelu, obiady  i kolacje serwowane były w większości dni w Ośrodku, (dostarczane przez firmę cateringową). Dla trojga uczestników zamawialiśmy dania wegetariańskie (dla jednego spośród nich- wegańskie).

Specjalizująca się w potrawach kuchni żydowskiej restauracja Anatewka przygotowała jedną uroczystą kolację, podczas której nasi goście mogli „wejść” w klimat wyjątkowo zaaranżowanego  wnętrza, będącego także mini galerią sztuki oraz posłuchać muzyki klezmerskiej.  W dniu ostatnim obiad przewidziany był w wybranej przez uczestników restauracji w centrum miasta. 

Goście przybywali do Polski w większości drogą lotniczą na Okęcie w Warszawie skąd samodzielnie docierali do Łodzi pociągami. Wszelkie informacje dotyczące godzin przylotów, rozkładów pociągów relacji Warszawa – Łódź, informacje na temat autobusów  kursujących z lotniska na Dworzec Centralny, kontakt telefoniczny z Ośrodkiem i wolontariuszami uczestnicy otrzymali mailem na kilka dni przed wyjazdem tak, aby zapobiec wszelkim nieprzewidzianym problemom i w celu  zminimalizowania sytuacji stresowych związanych z podróżą. W Łodzi na Dworcu PKP w określonym czasie czekał na każdego z uczestników wolontariusz (posiadający imienny identyfikator), którego rolą było przywitanie gościa i odwiezienie go do hotelu. Po jednego uczestnika warsztatów , gościa z Finlandii, zdecydowaliśmy się pojechać taksówką do Warszawy, ze względu na późny przylot samolotu i brak możliwości dotarcia do Łodzi innym środkiem lokomocji w godzinach nocnych. Aby zapewnić wszystkim bezpieczny powrót zakupiono bilety kolejowe do Warszawy, skąd uczestnicy samodzielnie dotarli do portu lotniczego. Przez cały czas trwania warsztatów dążyliśmy do optymalizacji działań w każdym z 6 dni dbając o : punktualność, sprawny transport, precyzyjny plan wizyt poszczególnych zajęć, dyskusji i codzienne ewaluacje.

Ewaluacja i monitoring: 

W procesie realizacji projektu użyte zostały narzędzia pozwalające na bezpośrednią ocenę pracy warsztatowej.  Do najważniejszych należą ankiety „day by day”, wręczane każdemu uczestnikowi podczas trwania 6 dniowych zajęć. Na ich podstawie mogliśmy reagować na problemy i trudności jakie zaistniały w czasie trwania warsztatów. Pierwszego dnia została przeprowadzona ustna ewaluacja mająca na celu poznanie indywidualnych sugestii uczestników. Dotyczyła ona oceny spraw organizacyjnych (zakwaterowania, jakości posiłków, transportu, opieki wolontariuszy w dniu przyjazdu oraz pracy organizatorów). Wszelkie uwagi ze strony uczestników warsztatów były cenne i pozwalały na sprawne reagowanie i usuwanie   niedogodności.

Rozmowy z wykładowcami na temat harmonogramu warsztatów i godzin realizacji  zajęć były istotnym narzędziem weryfikującym to, czy nasze propozycje uzyskują akceptację prowadzących i uczestników. Zgodnie z ich sugestią zmieniona została godzina rozpoczynania zajęć (na godz.10.00). Każdego dnia warsztatów,   omawiano bieżące sprawy: poddawano ocenie merytorycznej każde zajęcia z dnia poprzedniego,  omawiano program na kolejne dni.  

Na prośbę uczestników już po zakończeniu warsztatów zostały opracowane i wysłane dodatkowe materiały (teksty i nuty pieśni żydowskich, dokumentacja  fotograficzna, streszczenie niektórych wykładów). Jak wiemy ze zwrotnej informacji od słuchaczy , niektóre służą do propagowania kultury żydowskiej w ich społecznościach.

Wpływ warsztatu na słuchaczy, na organizację oraz społeczność lokalną – rezultaty: 

Wpływ warsztatu na słuchaczy:

Myśląc o uczestnikach warsztatów – ludziach z kilku obszarów kulturowych – wspominamy ich jako grupę. Uważamy to za jeden z najważniejszych „pożytków” tego przedsięwzięcia. Przez 6 dni pobytu udało się zintegrować te osoby w twórczym, niezwykle kreatywnym zespole skupionym wokół precyzyjnie nakreślonego celu i tematu. Uczestnicy, poza tym, że nawiązali z sobą bliskie relacje, poznali swoje kulturowe różnice i podobieństwa, wspólnie odkrywali (nie do końca może dotąd uświadomiony) fenomen kultury żydowskiej. Sądzimy, że głęboko „weszli” w tę tematykę, czego dowodem był koncert jaki zaprezentowali publicznie – śpiewali po hebrajsku i w jidisz, wykonywali tańce chasydzkie, przygotowywali koszerne potrawy. Poznali  zabytki architektury Łodzi i jej związki z historią Żydów. Poznali nasze miasto wyrosłe z wielokulturowości, gdzie przeplatały się „cztery kultury”, a ich koegzystencja była możliwa , twórcza i wzajemnie się wzbogacająca.

Wpływ warsztatu na organizację i pracowników:

Przygotowanie projektu warsztatów, faza organizacyjna i bezpośrednia realizacja wymagało od  pracowników naszej placówki pełnej mobilizacji logistycznej, a także odpowiedzialności za jego jakość merytoryczną. Już samo określenie tematyki projektu miało walor edukacyjny również dla nas. Z bogactwa jakie oferuje kultura żydowska i faktu, iż Łódź jest świadectwem jej żywej obecności należało wybrać zagadnienia, które by w sposób spójny pozwoliły to uświadomić i zaprezentować uczestnikom warsztatów (oczywiście w czasie jakim dysponowaliśmy – sześciu dni). Językiem komunikacji był język angielski – to wymóg dla uczestników ale i dla koordynatorów projektu i wolontariuszy. Dzięki temu podnosiliśmy własne kompetencje językowe, wymagające – jak się okazało, konieczności dalszego doskonalenia. Warsztaty to także zdobywanie doświadczeń różnej natury: organizacyjnej, kontaktów interpersonalnych, współpracy z instytucjami, pozyskiwanie ekspertów, poznawanie mentalności ludzi z innych kręgów kulturowych, czynienie wysiłków na rzecz stworzenia optymalnych warunków do twórczej pracy zespołowej. Nowe doświadczenia to wielki kapitał do wykorzystania w przyszłości, pole do samooceny, a także weryfikacji idei i pomysłów z praktycznym przełożeniem w działaniu.

Warsztaty ponadto stały się okazją do nawiązania kontaktów między uczestnikami, pracownikami i osobami, które w sposób aktywny bądź pośredni uczestniczyły w realizacji projektu (wolontariusze, dziennikarze, wykładowcy, bywalcy POS). Warsztaty miały także dla nas aspekt poznawczy i poszerzyły  naszą  wiedzę o wielu europejskich krajach, z których przybyli uczestnicy warsztatów. 

Wpływ warsztatów na społeczność lokalną:

Społeczność lokalna i stali bywalcy placówki są także cenzorem naszych przedsięwzięć, jako aktywna publiczność oceniają rezultaty naszych projektów. W tym przypadku mieli okazję uczestniczyć w „Karczmie Żydowskiej”, oklaskiwali popis uczestników warsztatów – brawurowo wykonane tańce chasydzkie i pieśni żydowskie, obejrzeli na telebimie zapis fotograficzny z wizyt w miejscach związanych z historią i kulturą Żydów mieszkających przed wojną w Łodzi, degustowali potrawy i napoje, słuchali muzyki klezmerskiej.  Dla wielu, szczególnie starszych mieszkańców, gości tej imprezy stanowiło to wielkie przeżycie , dostarczyło wzruszeń i przywołało wspomnienia.

Upowszechnianie rezultatów: 

Poleski Ośrodek Sztuki "od zawsze" propagował inne kultury (język, obyczaje, sztukę, kuchnię), wykorzystując do tego szerokie spectrum metod i form; od spotkań literackich, wystaw plastycznych i fotograficznych, warsztatów artystycznych, wizyt  reporterów, koncertów itp. Warsztaty kultury żydowskiej wpisują się zatem w naszą koncepcję propagowania i upowszechniania  europejskiej  wielokulturowości, oraz reagowania na przejawy dyskryminacji czy też wartościowania innych kultur.  Od wielu lat włączamy się czynnie w akcję "Kolorowa tolerancja", której organizatorem jest Instytut Tolerancji w Łodzi. Ideą tego przedsięwzięcia jest  zamalowywanie obraźliwych napisów na murach łódzkich budynków.

W marcu br. roku zgłosiliśmy prace młodzieżowego koła działającego przy POS do konkursu plastycznego pt. „Tolerancja i nietolerancja” im. Hiki Fromera,  amerykańskiego biznesmena pochodzenia żydowskiego, który żył i pracował w Łodzi. W kwietniu br. gościła w Łodzi , mieszkająca w Izraelu Renata Jabłońska, prozaik, poetka i tłumaczka żydowskiego pochodzenia, pisząca w języku polskim i hebrajskim. Mieliśmy przyjemność współorganizować jej wieczór autorski i promocję zbioru wierszy "I tyle". W swojej poetyckiej wypowiedzi autorka odnosi się do własnej tożsamości pomiędzy odrębnymi światami, próbuje ją zdefiniować i określić swój polsko -żydowski los.

W kwietniu br. przygotowaliśmy kameralny wieczór muzyczny, w czasie którego prezentowane były utwory kompozytorów żydowskiego pochodzenia. W programie: Fuga S-Dur  na skrzypce i fortepian oraz koncert e-moll Felixa Mendelssohna – Bartholdyego,  Sonata na skrzypce i fortepian Viktora Ulmana oraz transkrypcja Fantazji i Fugi Gideona Kleina. Koncert wykonany był przez doktorantki Akademii Muzycznej w Łodzi, Annę Ceglińską (skrzypce) i Oliwię Różańską (fortepian). 

W połowie czerwca br. promować będziemy książkę Elsy Drucaroff "Piekło obiecane", której fabuła osadzona jest  w realiach międzywojennej Polski i Argentyny lat dwudziestych XX wieku. Charakteryzuje nie tylko sytuację żydowskiej diaspory i relacji polsko - żydowskich, ale opisuje dramatyczne losy młodych Żydówek podstępnie wywiezionych z Polski do argentyńskich domów publicznych i proceder temu towarzyszący. 

I Warsztaty Kultury Żydowskiej wywołały znaczny, lokalny rezonans społeczny oraz duże zainteresowanie potencjalnych uczestników. Po zakończeniu rekrutacji nadal napływały zgłoszenia chętnych osób z Niemiec, Rumunii i Austrii, co dodatkowo motywowało nas do aplikowania o możliwość realizowania kolejnej edycji, rozbudowanej o nowe wątki i zagadnienia. Potencjał, jaki ma do zaoferowania Łódź, zważywszy na jej historyczną wielokulturowość i trwałe ślady obecności kultury żydowskiej, wart jest wykorzystania i eksponowania do celów edukacyjnych. Trwałą wartością warsztatów , poza walorami integracyjnym i poznawczymi winna być, naszym zdaniem, refleksja nad dramatem narodu żydowskiego i zbrodniczymi planami nazistów unicestwienia tej nacji i jej kultury. Jako kulturoznawcy, pedagodzy i łodzianie, których dziadkowie żyli w Łodzi "czterech kultur", i gdzie Żydzi stanowili 1/3 mieszkańców, czujemy potrzebę przypominania naszej wspólnej historii poprzez dostępne nam metody przekazu. Warsztaty są jedną z takich możliwości, jako spotkanie z unikalną  kulturą żydowską, która przetrwała czas zagłady i która tak porusza swoją wyjątkowością. Warsztaty, o czym dowiedzieliśmy się od naszych uczestników, odwoływały się do różnych potrzeb i oczekiwań: wiedzy, doświadczenia, emocji, czasem ciekawości.

Ville z  Finlandii napisał do nas, że często  w gronie przyjaciół wspomina pobyt w Łodzi i swoje pierwsze kontakty z żydowska kulturą. Przyjechał, aby nawiązać nowe europejskie znajomości, dowiedzieć się czegoś, poznać Polskę. Kiedy uczył się pieśni żydowskich i ćwiczył  z innymi tańce chasydzkie, ”dobrze się bawił”, ale kiedy znalazł się na terenie dawnego getta poczuł wielkie poruszenie a swoją obecność tam uważa za  ważne  i głębokie przeżycie.

Inna uczestniczka, Anette z Hamburga, szuka inspiracji do pisanej przez siebie powieści, która będzie osadzona w realiach łódzkiej dzielnicy Bałuty i ul. Pasterskiej, przy której mieszkał kiedyś jej ojciec, a która w czasie okupacji została włączona w obręb getta. Warsztaty stały się dla niej swoistą podróżą w przeszłość własnej rodziny i odkrywanie skomplikowanych relacji polsko- niemiecko - żydowskich.

Karl, Niemiec z Ammerbuch, organista kościoła ewangelickiego, zafascynowany chórem Clil, który w czasie warsztatów  wykonywał pieśni żydowskie, organizuje w swoim mieście jego koncert.

Litwinki: Jolanta, Ausra i Edita (dyrygentka, przewodniczka turystyki i instruktorka śpiewu) z miasteczka Telsiai zwracają się do nas z prośbą o kolejne materiały, (nuty, teksty, informacje), które będą mogły wykorzystać w swojej pracy w miejscowym ośrodku kultury, dokąd zamierzają przenieść łódzkie doświadczenia. Warsztaty umocniły w nas wolę dalszych wysiłków do pracy nad zbliżaniem kultur i ich przedstawicieli, a dla uczestników, jak sądzimy, stały się ważnym doznaniem osobistym, często także inspiracją zawodową.

Opinie słuchaczy i pracowników o warsztacie – cytaty z wypowiedzi: 

Wybrane podziękowania uczestników nadesłane mailem po zakończeniu warsztatów:

„Joerg, Doris i ja dotarliśmy  do domu zdrowi i pod wielkim wrażeniem. Pobyt w Polskim Ośrodku Sztuki był wspaniały, wy również, świetne jedzenie i picie i oczywiście przyjacielscy pracownicy ośrodka ”- list od Joachima  z Niemiec.

Astere, studentka z Łotwy ubolewa, że „...w warsztatach uczestniczyło za mało osób w moim wieku..” zaś jej kolega, Rasads czuje pewien niedostatek „.. powinno być jeszcze więcej dyskusji w grupach bezpośrednio po wizytach w muzeach..”

Ville z Finlandii tak komentuje warsztaty „Jeszcze raz dziękuję za możliwość uczestniczenia w warsztatach - było perfekcyjnie.  Słowa nie mogą wyrazić mojej wdzięczności za możliwość poznania tak wspaniałych uczestników i organizatorów!”

Jeszcze raz ogromne podziękowania dla całego waszego zespołu. Jestem pod wrażeniem waszej gościnności. Dużo się nauczyłem, dużo się śmiałem i chyba nawet fałszowałem..” - Michael z Niemiec.

Pracownicy Poleskiego Ośrodka Kultury zaangażowani w realizację warsztatów z wielką przyjemnością wspominają ten czas. Uczestnicy stanowili grupę zdyscyplinowaną, nastawioną na optymalne wykorzystanie pobytu w Łodzi. W olbrzymiej większości  aprobowali intensywność i różnorodność zajęć, aczkolwiek dla jednej z osób, warsztaty taneczne stanowiły zbyt duży wysiłek fizyczny. Nasunęło nam to pomysł, aby w przyszłości, przy ewentualnej kolejnej edycji, zaproponować też formy alternatywne /a nie tylko obligatoryjne / warsztatów artystycznych .

Dorota, choreograf pracujący z grupą, była pełna podziwu, dla entuzjazmu z jakim uczestnicy podchodzili do nauki tańców chasydzkich, jak szybko je opanowali i jak brawurowo (i publicznie) wykonali.

"Uśmiech na twarzach tych osób, był dla mnie największym podziękowaniem i satysfakcją", tak wspomina pracę z grupą.

Maria, pracownik POS, germanistka, a zarazem działaczka Instytutu Tolerancji, rozmawiała dużo z niemiecką grupą (także nieoficjalnie) po skończonych zajęciach. Z jedną  z uczestniczek, Doris, spotkała się wcześniej  w Niemczech, odżyły wspomnienia jakiś wspólnie przeżytych sytuacji. Dla obu pań, ten ponowny kontakt był dużym emocjonalnym doznaniem. Tak, czy inaczej obie zgodnie zadeklarowały chęć podtrzymywania z sobą dalszych, stałych kontaktów. Zatem warsztaty, to nie tylko nowe obszary wiedzy i  umiejętności, kolejne doświadczenia, ale  także serdeczne  więzi osobiste,  dobrze rokujące dla europejskich społeczeństw i ich pokojowej koegzystencji.

Ew. inne uwagi dotyczące realizacji warsztatu: 

O odbywających się w naszym Ośrodku Warsztatach Kultury Żydowskiej staraliśmy się powiadomić mieszkańców Łodzi, za pomocą lokalnych mediów. TV Ret -Sat (nasz patron medialny) zarejestrowała wybrane zajęcia (warsztaty tańca chasydzkiego, warsztaty pieśni i finałowe spotkanie integracyjne) zaś TVP Łódź nakręciła wizytę uczestników na cmentarzu Żydowskim.

Dziennikarze (Radio Łódź, TVP Ret-Sat) przeprowadzili z naszymi gośćmi rozmowy, pytając ich o opinie z przebiegu warsztatów, a w dniu ostatnim przeprowadzili wywiady (także z dyrektorem Ośrodka ) prosząc o  ocenę rezultatów  tego przedsięwzięcia. O trwających warsztatach informowała także lokalna prasa „Gazeta Wyborcza” i „Express Ilustrowany”.  Staraliśmy się we własnym zakresie wyeksponować informacje o projekcie za pomocą zewnętrznego banera oraz wewnątrz placówki symbolicznym akcentem scenograficznym, specjalnie zaprojektowanym przez artystę  plastyka. 

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Anna Rutkowska-Rochmińska
Data wypełnienia formularza/karty: 
30.05.2010

Switch style