Unlocking the Universe

Tematyka działań: 
Edukacja drugiej szansy
Edukacja osób starszych, w tym międzypokoleniowa
Grupy o specjalnych potrzebach, w tym osoby niepełnosprawne
Metody podnoszenia motywacji słuchaczy
Wolontariat
Zagadnienia pedagogiczne / dydaktyczne
Zarządzanie edukacją dorosłych
Dane Beneficjenta
Organizacja polska realizująca projekt: 
Olsztyńskie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne
ul. Piłsudskiego 38, 10-450 Olsztyn
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Jacek Szubiakowski, 606 220 385, jacek@planetarium.olsztyn.pl
Krótki opis profilu działalności polskiej organizacji realizującej projekt: 

Popularyzacja i edukacja w zakresie astronomii i nauk pokrewnych skierowana do ogółu społeczeństwa. Główne grupy docelowe dorosłych słuchaczy to: Koło Astronomiczne UTW, dorośli miłośnicy astronomii, podopieczni Ośrodka Mieszkalno-Rehabilitacyjnego Polskiego Związku Niewidomych w Olsztynie. Zorganizowane zajęcia w postaci odczytów, pogadanek, warsztatów, pokazów i astronomicznych oraz różnorodnych seansów planetaryjnych. Organizowanie pokazów i obserwacji w rzadkich i ciekawych zjawisk astronomicznych. Prowadzenie zajęć edukacyjnych i popularyzatorskich dla osób niewidomych i niedowidzących wykorzystując specjalnie przygotowane rysunki, makiety i trójwymiarowe eksponaty.

Tytuł projektu: 
Unlocking the Universe
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2011-1-GB2-GRU06-05284 2
Lata realizacji: 
2011 - 2013
Kraje uczestniczące: 
Wlk. Brytania
Słowacja
Francja
Polska
Cele projektu: 

Zbudowanie w Europie podstaw współpracy związanej z nauczaniem osób dorosłych, która polegać będzie na dzieleniu się doświadczeniem i umiejętnościami w pracy z osobami w starszym wieku:

  1. Odpowiedź na wyzwania edukacyjne związane ze starzeniem się populacji w Europie.
  2. Rozwijanie zrozumienia i komunikacji dziedzictwa naukowego wśród dorosłych w całej Europie
  3. Badania prowadzone przez dorosłych uczestników projektu w krajach partnerskich dotyczące historii astronomii i pionierskich odkryć w tej dziedzinie.
  4. Rozwój lokalnych działań prowadzonych przez słuchaczy i obserwatoria astronomiczne w każdym kraju partnerskim, wykorzystujących materiały z archiwów historycznych. Działania miały zachęcić seniorów do wolontariatu na rzecz stworzenia tematycznej wystawy objazdowej.
  5. Opracowanie, we współpracy z seniorami, ilustrowanego studium przypadku poświęconemu pionierom nauki: Kopernik, Foucault, Konkoly i Lockyer. Tłumaczenie przygotowanych materiałów na języki partnerów.
  6. Uruchomienie wystawy poświęconej pionierom nauki, którą objaśniają słuchacze wraz z pracownikami.
  7. Działania społecznie włączające do projektu słuchaczy niepełnosprawnych z wadami zmysłów.
  8. Rozpowszechnianie rezultatów projektu przy pomocy wolontariuszy-seniorów przy co najmniej dwóch wystawach w każdym z krajów partnerskich.
Obszary tematyczne: 
  • Nauki przyrodnicze, w szczególności astronomia i astronautyka oraz matematyka i fizyka,
  • historia nauki,
  • dziedzictwo kulturowe,
  • nowe technologie,
  • tożsamość regionalna i wolontariat.
Grupa docelowa słuchaczy: 

Seniorzy oraz dorosłe osoby niewidome i niedowidzące. W Polsce to głównie słuchacze Koła Astronomicznego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Olsztynie oraz podopieczni Ośrodka Mieszkalno-Rehabilitacyjnego Polskiego Związku Niewidomych w Olsztynie.

Jakie były początki projektu: 

Pomysłodawcą projektu był koordynator poprzedniego projektu partnerskiego, w którym braliśmy udział – Paul Haley. Koncepcja programowa powstała w rezultacie dyskusji w poszerzającym się gronie potencjalnych partnerów.

Krótki opis przebiegu projektu: 

W ramach projektu odbyły się cztery spotkania partnerskie:

  1. Hereford i Cambridge (Wielka Brytania) – 11-13.10.2011 – Spotkanie partnerów w celu omówienia kontaktów, wzajemnego zapoznania się z partnerami, ich instytucjami i działalnością oraz wymiany doświadczeń. Zapoznanie z historią i kulturą regionu, w którym odbywały się warsztaty. Ilustrowana prezentacja o Normanie Lockyer. Planowanie zawartości merytorycznej i harmonogramu prac nad produktami projektu. Wizyta w Muzeum Witrażu w Ely i w Instytucie Astronomii w Cambridge. Udział 2 polskich słuchaczy.
  2. Arles, Marsylia (Francja) – 2-4.05.2012 – analiza stopnia realizacji projektu, prezentowanie i testowanie przygotowanych materiałów przez poszczególnych partnerów, Planowanie dalszych działań w projekcie i rozpowszechniania jego rezultatów. Poznanie historii i kultury regionu. Zwiedzanie Muzeum Sztuki Antycznej i starego miasta w Arles. Zwiedzanie Obserwatorium Astronomicznego i Instytutu Astrofizyki w Marsylii. Wykład i pokazy dotyczące spektroskopii. Zwiedzanie wystawy „Woda w Kosmosie”. Wykład popularny Williama Tobina „Leon Foucault" wygłoszony dla publiczności i uczestników projektu. Udział 2 polskich słuchaczy.
  3. Hurbanowo(Słowacja), Budapeszt(Węgry) – 2-4.10.2012 – Wspólny wybór obrazów ilustrujących działania ramach projektu. Prezentacja i omówienie wystaw: "Kopernik w Europie, w Polsce i na Warmii" oraz Trasa turystyczna "Śladami Mikołaja Kopernika". Poznanie dokonań Mikołaja KonkolyThege. Zwiedzanie obserwatoriów Mikołaja Konkoly w Hurbanowie i w Budapeszcie. Ocena realizacji projektu i jego upowszechniania. Planowanie końcowych działań. Zapoznanie z historią i kulturą regionu. Udział 6 polskich słuchaczy, w tym dwoje z nich prezentowało nasze dokonania w projekcie.
  4. Olsztyn, Frombork, Toruń(Polska) – 22-24.05.2013 – analiza powstałych materiałów, ocena dokonań projektu i rozpowszechniania jego rezultatów. Prezentacja wystaw "Kopernik w Europie, w Polsce i na Warmii" oraz Trasa turystyczna "Śladami Mikołaja Kopernika". Wykład „Tablica astronomiczna na Olsztyńskim Zamku”. Wycieczka „Śladami Kopernika po Warmii” (Orneta, Braniewo, Frombork, Lidzbark Warmiński). Wizyta w Planetarium i na zamku w Olsztynie oraz w Centrum Astronomii UMK w Toruniu. Witraż dla Obserwatorium w Olsztynie od partnera z Wielkiej Brytanii. Liczny udział polskich słuchaczy. Wystąpienia dwóch słuchaczek Koła Astronomicznego UTW(„Podsumowanie warsztatów dla niewidomych o Układzie Słonecznym” i „5 lat Koła Astronomicznego UTW w Olsztyńskim Planetarium”)

We wszystkich działaniach projektu jak: opracowanie  programu zajęć Koła Astronomicznego, przygotowanie pomocy dydaktycznych dotyczących Układu Słonecznego, prowadzenie zajęć edukacyjnych dla słuchaczy UTW, przygotowywanie w grupach materiałów dydaktycznych w postaci wypukłych rysunków, makiet, modeli przestrzennych i prowadzenie zajęć  zajęcia dla osób niewidomych i niedowidzących, we wszystkich tych działaniach aktywnie brali udział uczestnicy Koła UTW. Referowali także sprawozdania z wyjazdów w ramach projektu, przygotowali wystawy: „Kopernik w Europie, w Polsce i na Warmii” Trasa Turystyczna „Śladami Mikołaja Kopernika”. Jeden ze słuchaczy opracował projekty i nadzorował wykonanie replik instrumentów Mikołaja Kopernika w skali 1:1, a następnie studenci UTW powtórzyli obserwacje wielkiego astronoma.

O realizowanym projekcie i udziale w nim słuchaczy UTW informowaliśmy w lokalnych mediach, jak również naszych zwierzchników, środowisko astronomów i osób niewidomych i niedowidzących.

Na każdym spotkaniu międzynarodowym odbywało się podsumowywanie działań w ramach projektu i planowanie kolejnych uwzględniając realne możliwości i potrzeby.

Na koniec każdego semestru słuchacze wypełniali ankiety, w których oceniali dotychczasowe działania oraz mieli możliwość zaproponowania pomysłów dalszych działań.

Liczba słuchaczy aktywnie uczestniczących w projekcie
W działaniach krajowych: 
32
W wyjazdach zagranicznych: 
10
Produkty
Produkty projektu: 
  1. Repliki instrumentów Mikołaja Kopernika w skali 1:1: kwadrant, sfera armilarna i triquetrum – umożliwiają powtórzenia obserwacji i pomiarów Kopernika.
  2. Studium Wiedzy o Wszechświecie – cykl 11. spotkań łączących wykłady, warsztaty i pokazy skierowane do seniorów, mieszkańców Olsztyna. Celem zajęć było pogłębienie wiedzy z zakresu astronomii i astronautyki oraz inspiracji do samodzielnych studiów przedmiotu.
  3. Cykl spotkań o Układzie Słonecznym – tematyczne spotkania podczas których studenci UTW prezentują samodzielnie przygotowane wykłady dla swoich kolegów.
  4. Wystawa „Kopernik w Europie, w Polsce i na Warmii” - prezentuje miejsca działalności i pobytu Kopernika w Europie, Polsce a szczególnie na Warmii oraz popularyzuje jego biografię i dokonania. Pokazuje jak współcześnie, miejsca pobytu astronoma nawiązują do jego spuścizny.
  5. Układ Słoneczny dla niewidomych - grupa słuchaczy UTW wykorzystując zebrane i opracowane przez siebie materiały przygotowała pomoce naukowe: wypukłe rysunki, makiety i modele, którymi posługiwali się w czasie przeprowadzanych przez siebie wykładów-warsztatów dla niewidomych.
  6. Trasa turystyczna „Śladami Mikołaja Kopernika” - obejmująca miejsca działalności i pobytu Kopernika. Ma ona na celu nie tylko sławienie postaci astronoma ale również pokazanie piękna i tradycji historycznych Warmii.
Które z powyższych produktów wykorzystano po zakończeniu projektu, upowszechniono?: 
  1. Repliki instrumentów M. Kopernika uzupełniają ekspozycję w Obserwatorium Astronomicznym. Są wykorzystywane w czasie zajęć i pokazów dla dzieci, młodzieży i dorosłych.
  2. Układ Słoneczny dla niewidomych – powstałe materiały są wykorzystywane przez pracowników OPiOA w czasie zajęć z grupami osób niewidomych i niedowidzących.
  3. W dalszym ciągu są przygotowywane zajęcia dla mieszkańców Ośrodka Mieszkalno-Rehabilitacyjnego Polskiego Związku Niewidomych w Olsztynie.
  4. Słuchacze UTW prowadzą zajęcia dla innych grup niewidomych i niedowidzących, które do nas się zgłaszają.
Wpływ
Wpływ udziału w projekcie na organizację polską i jej pracowników: 

Nasza placówka staje się bardziej znana w Europie w kręgu instytucji o podobnej działalności. Dzięki temu nawiązaliśmy kontakty, umożliwiające współpracę i wymianę doświadczeń. Pracownicy mieli możliwość zobaczyć, jakie i w jaki sposób prowadzone są działania edukacyjne w innych krajach i przenieść niektóre z doświadczeń do naszej działalności. Jednocześnie projekt stwarzał możliwość zaprezentowania własnej działalności, co daje poczucie większej wartości. Nową umiejętnością nabyte podczas prac w projekcie jest właściwe przygotowanie i prowadzenie zajęć z osobami niewidomymi i niedowidzącymi. Po zakończeniu projektu współpraca z organizacjami partnerskimi nadal się rozwija, jesteśmy zapraszani na konferencje i warsztaty, dostajemy propozycje współpracy przy wystawach i kolejnych nowych projektach.

Wpływ udziału w projekcie na polskich słuchaczy: 

Słuchacze UTW czują się współodpowiedzialni za działania w projekcie i swoją energią zarażają pozostałych kolegów. Grono aktywnych słuchaczy powiększyło się. Przekazują swoją wiedzę kolegom z Koła Astronomicznego oraz przygotowali i prowadzili zajęcia dla niewidomych i niedowidzących. Spowodowało to inne spojrzenie na tych ludzi, zrozumienie ich potrzeb. Słuchacze rozwijają swoją wiedzę, umiejętności przekazywania jej, przygotowania prezentacji, wykładu, plakatu czy pokazu, korzystania z zasobów, poszukiwania informacji, umiejętność pracy w grupach i występowania przed audytorium. Pokonując nieśmiałość i strach zyskują poczucie własnej wartości.

Wartość, użyteczność projektu, trwałość rezultatów: 

Koło Miłośników Astronomii przy Uniwersytecie Trzeciego Wieku w Olsztynie rozwija się i kontynuuje swoją działalność. Uczestnicy w dalszym ciągu opracowują kolejne tematy i organizują spotkania dla osób niewidomych. Materiały, które powstały w czasie projektu są wykorzystywane przez pracowników OPiOA w czasie zajęć zarówno  z osobami niewidomymi i niedowidzącymi jak również w czasie zajęć pokazów prowadzonych dla uczniów i dorosłych. W pracowni spektroskopii Obserwatorium Astronomicznego został zamontowany witraż obrazujący ideę projektu UTU.

Opinie słuchaczy i pracowników o projekcie – cytaty z wypowiedzi: 

„Oba projekty Programu Grundtvig, w których uczestniczyło OPiOA, miały bardzo znaczący, pozytywny wpływ na moje życie, umożliwiły one rozwój ciekawości świata, poznawanie nowych zagadnień i nowych ludzi, samodzielne uczenie się, podejmowania ryzyka i przełamywania wewnętrznych barier. Pomimo zakończenia projektu roces samodoskonalenia doskonalenia nadal trwa. Prezentacje w języku polskim nie doprowadzają mnie do nerwowego dygotania, nabrałam pewności siebie i mam satysfakcję z tego co prezentuję innym.

Ponieważ chcę wiedzieć więcej, poznawać, być otwartą na nowe i nie chciałem tylko brać ale coś dać z siebie. Oba projekty Programu Grundtvig to bardzo ułatwiały, zdecydowałam się na pokonywanie moich wewnętrznych barier, które wydawały się nie do przekroczenia.”

„Oba projekty pozwoliły mi rozwinąć moje zainteresowania, ale moja wyobraźnia, moje cele nie były w stanie przewidzieć jak wiele poznam, zobaczę, i . . . jak wiele jestem w stanie zmienić w sobie. I to jest najwspanialsze - Radość Poznania”– Maryla Soluch

„Poznałam wielu ciekawych ludzi w tym samym wieku i o podobnych zainteresowaniach. Ucząc się i zwiedzając mile spędzałam czas, który jest dla mnie niezapomnianym. Czuję się bardziej pewna siebie i dowartościowana. Teraz wiem, że uczyć się można przez całe życie i być aktywnym.” – Leokadia Czajkowska

„Udział w projekcie dał mi możliwość bliższego poznania starych instrumentów astronomicznych oraz obecnych badań w obserwatorium w Hurbanowie i jedyną okazję oglądania starych woluminów w bibliotece Obserwatorium w Budapeszcie” – Krystyna Murawska

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Elżbieta Plucińska, Jacek Szubiakowski
Data wypełnienia formularza/karty: 
02.12.2013

Switch style