Jadwiga Lorenc

Tematyka działań: 
Edukacja międzykulturowa
Edukacja zdrowotna
Grupy o specjalnych potrzebach, w tym osoby niepełnosprawne
Zagadnienia pedagogiczne / dydaktyczne
Akcja: 
Wizyty - Grundtvig 3 (dawny program Socrates)
Imię i nazwisko: 
Jadwiga Lorenc
Stanowisko pełnione w organizacji: 
Członek związku
Nazwa organizacji, z której był składany wniosek: 
Polski Związek Logopedów
Pełny adres organizacji: 
ul. Połowniaka 12/22, 25-634 Kielce
Telefon: 
504 073 199
E-mail: 
lorenc@complex.com.pl
Tytuł szkolenia: 
6th European CPLOL Congress: Wielojęzyczna i wielokulturowa Europa-wyzwaniem dla terapeutów mowy i języka
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
06/GR3/06-0092
Data realizacji
Termin wyjazdu: 
15.09.2006 - 17.09.2006
Kraj: 
Niemcy
Miasto bądź rejon: 
Berlin
Organizator szkolenia: 
Niemiecki Związek Logopedów
Opis szkolenia i jego wpływu: 

Kongres został zorganizowany przez CPLOL i odbył się w Berlinie w dniach 15 – 17 września 2006 roku. Uczestników zgromadzonych w Berlińskim Centrum Kongresowym (BCC) powitała przewodnicząca CPLOL Birgitta Rosen-Gustafsson oraz Monika Rausch - przewodnicząca DBL (Niemieckiego Związku Logopedów). Tematem przewodnim Kongresu było: „Wielojęzyczna i wielokulturowa Europa - wyzwaniem dla terapeutów mowy i języka”, a o zapotrzebowaniu na powyższy temat świadczyła imponująca liczba uczestników – 1800 logopedów z 29 krajów.

Głównymi myślami przewodnimi Kongresu były:

1. Konsekwencje dla terapii logopedycznej wynikające z nasilającej się wielokulturowości i wielojęzyczności w Europie. 2. Językowe i kulturowe czynniki wpływające na diagnozę i terapię dzieci dwujęzycznych z zaburzeniami mowy. 3.Wielojęzyczność we wczesnym dzieciństwie: mity, fakty, wyzwania.

Kluczowe wystąpienie dotyczące pierwszego tematu należało do Prof.  Michela Paradisa (Departament of Linguistics, McGill University oraz Centre de Neuroscience de la Cognition, Universite du Quebek a Montreal),  który przedstawił zagadnienie dotyczące diagnozy i terapii pacjentów z afazją, którzy przed zachorowaniem posługiwali się kilkoma językami. W pracy nad usprawnianiem mowy afatyka w takich przypadkach istotne są:
- narzędzie do diagnozy, które powinno być odrębnie skonstruowane dla każdego języka,
- terapia wielojęzykowa tj. brak efektów terapii w jednym języku można zrekompensować w innym (objawy afazji są różne w różnych językach),
- wykorzystanie wiedzy metajęzykowej, odwołanie do pragmatyki oraz przekładu z jednego języka na drugi jako dodatkowej pomocy w pracy nad usprawnianiem mowy afatyka.

Referat na temat drugi przedstawiła Dr med. Evy-Kristiny Salameh (University Hospital MAS, Malmö, Szwecja) przedstawiając problem kulturowo zróżnicowanej diagnozy sprawności językowych dzieci ze środowisk dwujęzycznych (szwedzko-arabskich). Według najnowszych badań przeprowadzonych w Szwecji istnieje podobieństwo pomiędzy rozwojem mowy u dzieci jednojęzycznych i dwujęzycznych. Najczęstszymi czynnikami powodującymi opóźnienie w rozwoju mowy są: trudna sytuacja rodzinna oraz brak należytego zainteresowania ze strony rodziców. Dwujęzyczność sama w sobie nie powoduje opóźnienia w rozwoju mowy. Autorka dodaje, że podstawę do podjęcia diagnozy stanu rozwoju mowy dziecka dwujęzycznego stanowi dwuletni kontakt dziecka przedszkolnego z nowym językiem. Ważne jest więc wyeliminowanie niewystarczającego kontaktu dziecka z nowym językiem. W ocenie stanu rozwoju mowy bierze się pod uwagę stopień przyswojenia gramatyki i systemu fonologicznego.

Prof. Rosemary Tracy (Mannheim University) omówiła temat wielojęzyczności we wczesnym dzieciństwie. Według autorki jednojęzyczność można by uznać za stan nieistniejący ponieważ od dzieciństwa stykamy się z różnymi dialektami regionalnymi, odmianami środowiskowymi języka, stylami mówienia. W zależności od tego z kim rozmawiamy, operujemy różnymi stylami. Nie należy też traktować dwujęzyczności jako dwóch jednojęzyczności. W wielojęzycznych społecznościach zjawiskiem normalnym staje się tzw. przełączanie kodów. Autorka wskazała również na pewne zagrożenia jakie niesie wczesna równoległa akwizycja dwóch języków.

Oprócz wystąpień w/w keynote speakers, uczestnicy mieli okazję skorzystać aż z 42 wystąpień referatowych, wchodzących w skład 10 bloków tematycznych. Były to: Zewnątrzpochodne zaburzenia mowy i języka, Rozwojowe zaburzenia mowy, Aspekty zawodowe i edukacyjne, Język dziecka-terapia, Głos, SLT (terapeuta mowy i języka) w środowisku wielokulturowym i wielojęzycznym, Język dziecka-metody diagnostyczne, Terapia-pomoc medyczna, Dziecko i rodzice, Różne.

W trzecim bloku tematycznym wystąpiła z bardzo ciekawym referatem uczestniczka z Polski, Dr Małgorzata Rocławska - Daniluk ( Uniwersytet Gdański). Referat zatytułowany „Dwujęzyczność na wczesnych etapach edukacji w Polsce” i wygłoszony w języku angielskim został przyjęty z dużym zainteresowaniem. Referentka przekazała słuchaczom wnioski płynące z badań prowadzonych w Przedszkolu dwujęzycznym w Gdańsku. Przedstawiła polski system oświatowy oraz miejsce i rolę edukacji dwujęzycznej w tym systemie. Według autorki zaburzenia mowy w języku ojczystym nie są przeciwwskazaniem do podjęcia nauki drugiego języka w przedszkolu. Dzieci z zaburzeniami mowy po kilku latach edukacji dwujęzycznej nie wykazały istotnych odchyleń w zakresie umiejętności w obydwu językach, w porównaniu z grupą dzieci bez zaburzeń mowy. Podkreśliła, że kontakt dzieci z językiem obcym na poziomie elementarnym jest zjawiskiem bardzo pożądanym. Liczne wyniki badań naukowych wskazują na korzyści płynące z nauki języków obcych.

Christina Lachman z Monachium mówiła na temat badań porównawczych dotyczących opieki logopedycznej w Wielkiej Brytanii i w Niemczech. W obu krajach istnieje duża potrzeba szkoleń dla logopedów w kierunku bilingwizmu. Prezentacje plakatów dawały możliwość porozmawiania o systemie kształcenia logopedów w różnych krajach i organizacji opieki logopedycznej.

W porównaniu do spotkań jedynie o zasięgu krajowym „europejska wartość dodana” powyższego Kongresu polegała na możliwości skorzystania z doświadczeń krajów, które z problemami wielojęzyczności spotykały się znacznie wcześniej niż Polska. W naszym kraju jest to problem względnie nowy, a już na pewno bardzo ważny po wstąpieniu do Unii Europejskiej. Coraz więcej Polaków mieszkających za granicą zgłasza swoje problemy właśnie związane z wielojęzycznością i wielokulturowością - proszą o pomoc, zwłaszcza dotyczy to ich dzieci. Te problemy pojawiły się znacznie wcześniej w innych krajach i te właśnie kraje mogą podzielić się wnioskami, pracami badawczymi itp. Europejska współpraca w tym względzie jest tu niezbędna. 

W czasie trwania Kongresu udało mi się porozmawiać z przewodniczącą CPLOL, panią Birgittą Rosen-Gusta. Wykazywała duże zainteresowanie polską logopedią i prosiła o kontakt władz ZLP w sprawie włączenia PZL do CPLOL. Polska logopedia może poszczycić się wspaniałymi osiągnięciami, powinna więc potraktować przystąpienie do CPLOL jako kolejne wyzwanie do dalszego rozwoju i promocji.

Udział w kongresie poszerzył moją wiedzą z zakresu stymulacji rozwoju mowy i języka u dzieci w każdym wieku, zwłaszcza zaś w wieku przedszkolnym. Wczesna stymulacja to profilaktyka trudności szkolnych. W zapobieganiu trudnościom szkolnym dziecka ogromnie ważną rolę pełnią rodzice. Przekazanie odpowiedniej wiedzy rodzicom, zachęcenie do wczesnej diagnozy i terapii, a także zachęcenie do nauki języka obcego to pomoc i dziecku i rodzicom. Edukacja dorosłych owocuje w edukacji dzieci. Wykorzystałam tę wiedzę pracując jako wolontariuszka w Przedszkolu nr 31 w Kielcach prowadząc konsultacje dla rodziców oraz w programie 'Logopedicus" w Tumlinie. "Helping the country child succeed in school' to prezentacja 10-ciomiesięcznej pracy pedagogiczno-logopedycznej, której głównym aspektem jest włączenie środowiska rodzinnego i miejscowej społeczności, także władz lokalnych do profilaktyki trudności szkolnych.

Switch style