Łotwa

Multicultural Europe - are we really united in diversity? Anti-discrimination training.

Tematyka działań: 
Aktywne obywatelstwo
Edukacja międzykulturowa
Dane beneficjenta
Organizacja realizująca warsztat: 
Stowarzyszenie Promocji Wielokulturowości INTERKULTURALNI PL
ul. Praska 58/1 30-322 Kraków
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Iga Machalewska
Krótki opis profilu działalności organizacji realizującej warsztat: 

Stowarzyszenie Promocji Wielokulturowości INTERKULTURALNI PL działa od 2010r. Zostało założone przez grupę młodych naukowców o interdyscyplinarnych zainteresowaniach, których głównym celem było stworzenie w ich lokalnym środowisku, a następnie w kraju przestrzeni dla tolerancji, sprzyjanie transformacji Polski w społeczeństwo bardziej otwarte i

przyjazne względem cudzoziemców, przeciwdziałanie negatywnym stereotypom, a także zwalczenie i zapobieganie przejawom rasizmu i ksenofobii. Edukacja i związane z nią narzędzia były przy tym zawsze uważane przez naszych pracowników i członków jako główny instrument do osiągnięcia tych celów. Nasz zespół tworzą trenerzy z dużym doświadczeniem w prowadzeniu szkoleń .

a) główne grupy docelowe dorosłych słuchaczy:

grupy uczestniczące w wymianach narodowych, osoby zainteresowane rozwojem w zakresie tematyki wielokulturowej bądź antydyskryminacyjnej

  •  różne grupy migrantów rozpoczynających życie i pracę w Polsce
  •  studenci i pracownicy szkół wyższych, nauczyciele edukacji przedszkolnej i szkolnej
  •  pracownicy, beneficjenci, wolontariusze organizacji pozarządowych
  •  pracownicy firm i instytucji publicznych

b) tematyka oferty:

Programy edukacyjne dotyczące wielokulturowości

  • Edukacja antydyskryminacyjna
  • Szkolenia z zakresu: kompetencji kulturowej; komunikacji międzykulturowej; różnic kulturowych; pracy w zespołach wielokulturowych; pracy i życia w Polsce;

c) metody pracy edukacyjnej:

Podejściem stosowanym w warsztatach jest uczenie przez doświadczenie. Program zajęć konstruowany jest w taki sposób aby doświadczenie uczestników (wcześniejsze lub nabyte podczas wykonywania ćwiczeń) było poddane refleksji, analizie i zastosowane lub zgeneralizowane na inne sytuacje (w różnej kolejności). Metodologia ta uwzględnienia specyfikę uczenia się dorosłych, którzy zanim zaakceptują˛ nowe treści muszą porównać je z już istniejącymi.

Tytuł warsztatu: 
Multicultural Europe - are we really united in diversity? Anti-discrimination training.
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2011-1-PL1-GRU13-19599
Data realizacji warsztatu: 
17.04.2012 - 21.04.2012
Partnerzy zagraniczni
Liczba uczestników z zagranicy, którzy wzięli udział w warsztacie: 
15
Liczba uczestników z Polski, którzy wzięli udział w warsztacie: 
0
Cele warsztatu: 

Głównym celem warsztatu było podwyższenie wrażliwości kulturowej uczestników oraz pogłębienie ich wiedzy na temat zjawiska dyskryminacji oraz możliwych praktyk anty-dyskryminacyjnych. Słuchacze warsztatów zostali skonfrontowani z własnymi sposobami kategoryzowania świata społecznego i dostrzegli, że stereotypowe spostrzeganie często prowadzi do dyskryminacji innych grup czy jednostek.

Cele szczegółowe:

  • doświadczenie przez uczestników kontaktu międzykulturowego
  • wymiana wiedzy kulturowej
  • wykształcenie postawy ciekawości w stosunku do innych kultur
  • pogłębienie wiedzy na temat mechanizmów stereotypizacji, kształtowania    się uprzedzeń i dyskryminacji
  • konfrontacja z własnymi stereotypami w bezpiecznym otoczeniu
  • zaznajomienie z wspólnotowymi regulacjami dotyczącymi polityki równości i strategii anty-dyskryminacyjnych
  • wykształcenie sposobów reagowania w odpowiedzi na zachowania i incydenty o treści dyskryminacyjnej

Wskazane wyżej cele zostały osiągnięte. Program warsztatu został skonstruowany w taki  sposób, aby dać uczestnikom możliwość doświadczenia intensywnego kontaktu  międzykulturowego, zaangażowania się w wymianę wiedzy na temat różnych kultur pochodzenia, doświadczenia procesów grupowych ze szczególnym uwzględnieniem tych, które leżą u podstaw mechanizmów związanych z dyskryminacja˛ oraz refleksji nad tym, co to znaczy żyć w wielokulturowej Europie i czym jest tożsamość  europejska. Uczestnicy mieli okazję polepszyć swoje umiejętności w zakresie komunikacji międzykulturowej, a także zapoznać się z  podstawami prawa anty-dyskryminacyjnego oraz dobrymi praktykami w tym zakresie.

Obszary tematyczne: 

Warsztat obejmował 3 obszary tematyczne:

  1. edukacja międzykulturowa
  2. walka z rasizmem i ksenofobią
  3. aktywni obywatele, demokracja, prawa człowieka
Kraj uczestników: 
Bułgaria
Francja
Grecja
Hiszpania
Niemcy
Portugalia
Rumunia
Słowacja
Turcja
Węgry
Włochy
Łotwa
Liczba uczestników: 
1
1
1
1
1
1
2
2
2
1
1
1
Rekrutacja uczestników i przygotowanie warsztatu: 

Zgodnie z założeniami głównym kanałem dotarcia do potencjalnych odbiorców był internet. Kampanię promocyjną rozpoczęto w październiku 2011 (na 6 miesięcy przed rozpoczęciem warsztatu). Informacje na temat warsztatu zostały zamieszczone na stronie internetowej Stowarzyszenia, portalu społecznościowym facebook oraz rozesłane do organizacji zagranicznych o podobnym profilu działalności.

Właściwie od momentu publikacji opisu warsztatu w europejskim  Katalogu Warsztatów Grundtviga, cieszył się on bardzo dużym zainteresowaniem. W czasie przeznaczonym na rekrutację, czyli do 16 grudnia 2011, nadesłano do nas 53 wypełnione zgłoszenia. Po 16 grudnia otrzymaliśmy jeszcze 70 zapytań o możliwość uczestnictwa w warsztacie. Osoby, które zgłosiły się po terminie nie były brane pod uwagę w procesie selekcji (uznano to za niespełnienie kryterium formalnego).

Z nadmiarem zgłoszeń poradzono sobie poprzez zastosowanie obiektywnych kryteriów selekcji. Ponieważ celem rekrutacji było wyłonienie 15 osobowej grupy o jak największym zróżnicowaniu pod względem pochodzenia oraz doświadczenia w kontakcie międzykulturowym, te 2 czynniki oraz motywacja do uczestnictwa w warsztacie były kryterium wyboru. Dodatkowo osobom pochodzącym z grup zagrożonych  wykluczeniem (osobom z niepełnosprawnością, osobom bezrobotnym, imigrantom, oraz osobom po 50 roku życia) przyznawano dodatkowe punkty.

Grupa docelowa uczestników: 

Bezpośrednią grupą docelową byli uczestnicy warsztatów, czyli dorośli , zainteresowani pogłębieniem swojej wiedzy na temat stereotypów, dyskryminacji oraz relacji międzykulturowych.

W warsztacie wzięło udział 15 osób (12 kobiet i 3 mężczyzn) w wieku od 23 do 62 lat. Średnia wieku wyniosła 40,4. Uczestnicy pochodzili z 12 krajów europejskich. Część uczestników zgłosiła specjalne potrzeby żywieniowe np. niespożywanie wieprzowiny ani potraw przygotowanych na bazie alkoholu, oraz potrzeby związane  z organizacją przestrzeni.

Opis przebiegu
Krótki opis przebiegu warsztatu: 

Przyjazd uczestników

  • 9 - 17.00  Przyjazdy uczestników
  • 17.00 - 19.00 Przywitanie uczestników, zapoznanie się uczestników, rozliczenia finansowe kosztów podróży
  • 19.00 - 20.00 Obiadokolacja
  • Planowane ćwiczenia integrujące zaplanowane na godzinę 20 -21 zostały przeprowadzone w godzinach 17.00 – 19.00

Dzień I

  • 8.00 - 9.30 Śniadanie
  • 10.00 - 11.30 Przedstawienie trenerów i warsztatu, przedstawienie się uczestników, ustalenie oczekiwań wobec programu, przedstawienie programu
  • 11.30 - 12. 00 Przerwa kawowa
  • 12.00 - 13.30 Opracowanie kontraktu warsztatowego, wprowadzenie w tematykę wrażliwości kulturowej i jej pomiar (I)
  • 13.30 - 15.00 Lunch
  • 15.00 - 16.30 ”Opowieść o imionach” - ćwiczenie pozwalające na lepsze poznanie się uczestników oraz ukazujące zróżnicowanie kulturowe grupy, symulacja ”goście”
  • 16.30 - 17.00 Przerwa kawowa
  • 17.00 - 18.30 Prezentacja artefaktów - prezentacja kultur uczestników
  • 19.00 - 20.00 Obiadokolacja
  • 20. 00 - 22.30 Film ”Pola śmierci”, Roland Joffé, Wlk. Brytania 1984, 141’, wyświetlany w ramach Festiwalu ”OFF Camera”, dyskusja i spotkanie z reżyserem (opcjonalne dla uczestników)

Dzień II

  • 8.00 - 9.30 Śniadanie
  • 10.00 - 11.30 Ćwiczenie ”Czym jest kultura?”
  • 11.30 - 12. 00 Przerwa kawowa
  • 12.00 - 13.30 ”Życie w wielokulturowej Europie” - gra i dyskusja
  • 13.30 - 15.00 Lunch
  • 15.00 - 16.30 Dynamika grupowa: grupa własna vs grupa obca I: ćwiczenie ”Czym jest tożsamość?, ćwiczenie ”Fragmenty tożsamości”
  • 16.30 - 17.00 Przerwa kawowa
  • 17.00 - 18.30 Dynamika grupowa: grupa własna vs grupa obca II: symulacja ”Szybkie spotkania”, dyskusja
  • 19.00 - 20.00 Obiadokolacja
  • 21.00 - 22.00 Spotkanie mające na celu integracje grupy

Dzień III

  • 8.00 - 9.30 Śniadanie
  • 10.00 - 11.30 Mechanizm stereotypizacji, ćwiczenie ”Z kim chciałbyś mieszkać w tym samym domu?”
  • 11.30 - 12. 00 Przerwa kawowa
  • 12.00 - 13.30 Dyskryminacja – wprowadzenie, studia przypadków, ćwiczenie ”4 pozycje”, dyskusja
  • 13.30 - 15.00 Lunch
  • 15.00 - 18.30 Wycieczka – wielokulturowa rzeczywistość Krakowa, ćwiczenie „Otwórz oczy”
  • 19.00 - 20.00 Obiadokolacja

Dzień IV

  • 8.00 – 9.30 Śniadanie
  • 10.00 – 11.30 Prawa człowieka - wprowadzenie teoretyczne, studium przypadku
  • 11.30 – 12.00 Przerwa kawowa
  • 12.00 – 13.30 Wprowadzenie do prawa antydyskryminacyjnego
  • 13.30 – 15.00 Lunch
  • 15.00 – 16.30 Zjawisko przestępczości na tle nienawiści rasowej i innej oraz narzędzia jego zwalczania i prewencji w Europie
  • 16.30 – 17.00 Przerwa kawowa
  • 17.00 – 18.30 Uchodźcy w Europie jako szczególna kategoria migrantów - symulacja
  • 19.00 – 20.00 Obiadokolacja
  • 21.00 -22.00 Wieczór w mieście

Dzień V

  • 8.00 – 9.30 Śniadanie
  • 10.00 – 11.30 Czy ludzie są tacy sami? Elementy uniwersalne i kulturowo specyficzne. Wykład, dyskusja, prezentacja raportów z ćwiczenia ”Otwórz oczy”.
  • 11.30 – 12.00 Przerwa kawowa
  • 12.00 – 13.30 Komunikacja międzykulturowa i interpersonalna, ”Derdianie” gra symulacyjna
  • 13.30 – 15.00 Lunch
  • 15.00 – 16.30 Podsumowanie warsztatu i pomiar wrażliwości kulturowej (II)
  • 16.30 – 17.00 Przerwa kawowa
  • 17.00 – 18.30 Ewaluacja warsztatu i rozdanie certyfikatów
  • 19.00 – 20.00 Obiadokolacja

Wyjazd uczestników

Rozwiązania praktyczne zastosowane podczas realizacji warsztatu: 

Zajęcia trwały od 10.00 do18.30 i odbywały się w sali konferencyjnej hotelu, w którym mieszkała większość uczestników.  Początkowo planowano zakwaterowanie wszystkich osób w tym samym miejscu. Wybrany hotel miał podwyższony standard i atrakcyjną lokalizację (centrum Krakowa,  w sercu dawnej dzielnicy żydowskiej). Z przyczyn organizacyjnych 6 uczestników mieszkało jednak w pobliskim hotelu apartamentowym (równoległa ulica, dojście ok. 2 min). Wszyscy uczestnicy mieli pojedyncze pokoje z łazienką, obie placówki dostosowane były do obsługi gości niepełnosprawnych.

Posiłki serwowane były w hotelu, w którym odbywały się zajęcia.

Każdy z uczestników  został poproszony o zorganizowanie swojego dojazdu na warsztaty do kwoty 300 EUR. W przypadku większych kosztów, przed zakupem biletów uczestnicy musieli uzyskać zgodę organizatorów. W dniu przyjazdu do Krakowa, po pozostawieniu dowodów zakupu biletów,  uczestnikom zwrócono poniesione koszty. Osobom, które potrzebowały kart pokładowych na lot powrotny, rozdano koperty zaadresowane do organizatorów. Wszyscy odesłali je w ciągu tygodnia po powrocie do domu. Uczestnicy zostali ubezpieczeni od następstw nieszczęśliwych wypadków.

Warsztat miał 3 główne cele: podwyższenie wrażliwości kulturowej uczestników,  polepszenie ich funkcjonowania w środowisku zróżnicowanym kulturowo oraz pogłębienie ich wiedzy na temat dyskryminacji oraz możliwych praktyk antydyskryminacyjnych. Wszystkie cele zostały osiągnięte, co odzwierciedlają wyniki ankiet ewaluacyjnych oraz powtórzony pomiar wrażliwości kulturowej. Oprócz nowych umiejętności, wzięcie udziału w warsztacie dało uczestnikom możliwość poznania nowych przyjaciół. Już podczas warsztatu powstała grupa na portalu społecznościowym facebook, która miała im pomoc pozostać w kontakcie po powrocie do domu. Grupa jest nadal aktywna: http://www.facebook.com/groups/multiculturaleurope/ 

Pośrednią grupą docelową warsztatu byli pracownicy Stowarzyszenia zaangażowani w przygotowanie, prowadzenie i organizację warsztatu. 3 osoby zdobyły nowe doświadczenie związane z realizacją projektów europejskich oraz prowadzeniem warsztatów w języku angielskim. Realizacja tego projektu wpłynęła na lepszą współpracę w zespole oraz nadała organizacji wymiar europejski. Z częścią uczestników nadal utrzymywany jest kontakt, co może zaowocować wspólnymi projektami w przyszłości.

Ewaluacja i monitoring: 

Potrzeby słuchaczy związane z organizacją warsztatu były badane na etapie rekrutacji. W formularzu zgłoszeniowym potencjalni uczestnicy opisywali wymagania żywieniowe np. nie spożywanie wieprzowiny ani potraw przygotowanych na bazie alkoholu, oraz specjalne potrzeby związane  z organizacją przestrzeni. Hotel w którym zakwaterowano uczestników był dostosowany do obsługi gości niepełnosprawnych, a restauracja w której jedli przygotowała 2 zestawy menu respektujące zasady żywieniowe wszystkich gości. Ponadto uczestnicy warsztatu byli na bieżąco pytani o kwestie związane z logistyką (zakwaterowanie, posiłki) i ich uwagi były przekazywane kierowniczce hotelu.

Potrzeby słuchaczy związane z treścią i sposobem prowadzenia warsztatu badane były pod koniec każdego dnia szkoleniowego. Uczestnicy wypełniali ankiety mierzące poziom satysfakcji, odczucia względem warsztatu i ocenę jego tempa. Dodatkowo uczestnicy określali najważniejsze rzeczy, których nauczyli się danego dnia. Dzięki tak prowadzonej ewaluacji, trenerzy mogli modyfikować sposób prowadzenia zajęć następnego dnia szkoleniowego.

Główną konsekwencją ewaluacji i monitoringu było wprowadzanie zmian pozwalających na lepszą realizacje warsztatu (tempo i sposób wykonywania ćwiczeń) oraz poprawienie warunków logistycznych (np. zmiany w wyżywieniu).

Wpływ warsztatu na słuchaczy, na organizację oraz społeczność lokalną – rezultaty: 

Warsztat miał 3 główne cele: podwyższenie wrażliwości kulturowej uczestników,  polepszenie ich funkcjonowania w środowisku zróżnicowanym kulturowo oraz pogłębienie ich wiedzy na temat dyskryminacji oraz możliwych praktyk antydyskryminacyjnych. Wszystkie cele zostały osiągnięte, co odzwierciedlają wyniki ankiet ewaluacyjnych oraz powtórzony pomiar wrażliwości kulturowej. Oprócz nowych umiejętności, wzięcie udziału w warsztacie dało uczestnikom możliwość poznania nowych przyjaciół. Już podczas warsztatu powstała grupa na portalu społecznościowym facebook, która miała im pomoc pozostać w kontakcie po powrocie do domu. Grupa jest nadal aktywna: http://www.facebook.com/groups/multiculturaleurope/.

Pośrednią grupą docelową warsztatu byli pracownicy Stowarzyszenia zaangażowani w przygotowanie, prowadzenie i organizację warsztatu. 3 osoby zdobyły nowe doświadczenie związane z realizacją projektów europejskich oraz prowadzeniem warsztatów w języku angielskim. Realizacja tego projektu wpłynęła na lepszą współpracę w zespole oraz nadała organizacji wymiar europejski. Z częścią uczestników nadal utrzymywany jest kontakt, co może zaowocować wspólnymi projektami w przyszłości.

Upowszechnianie rezultatów: 

W celu rozpowszechnienia rezultatów na stronie internetowej Stowarzyszenia została opublikowana anglojęzyczna publikacja prezentująca ćwiczenia użyte podczas warsztatu. Można ją bezpłatnie pobrać pod adresem: www.interkulturalni.pl/%E2%80%9EWielokulturowa-Europa...–Publikacja-powarsztatowa-juz-dostepna!-163.html . Informacje o zrealizowaniu projektu wraz z jego opisem zostały zamieszczone na stronie www Stowarzyszenia, portalu społecznościowym facebook, portalach internetowych związanych z tematyką wielokulturowości (m.in. www.ngo.pl, www.ngo.krakow.pl, www.rownosc.info), a także rozesłane do mediów oraz zaprzyjaźnionych organizacji pozarządowych.

Publikacja została również wysłana do uczestników warsztatu, którzy rozpowszechnili go w swoim środowisku, oraz do organizacji pozarządowych w Polsce. Ćwiczenia prezentowane podczas warsztatu zostały  powtórzone w szkole, w której pracuje jedna z uczestniczek warsztatu. Ostatnio Stowarzyszenie otrzymało również informacje, że jedna z osób uczestniczących w warsztacie planuje organizacje podobnego przedsięwzięcia w swoim kraju.

W następnym roku planowane jest powtórzenie warsztu w Krakowie.

Opinie słuchaczy i pracowników o warsztacie – cytaty z wypowiedzi: 

Zaskoczyło nas bardzo duże zainteresowanie uczestnictwem.  W czasie przeznaczonym na rekrutacje wpłynęły do nas 53 zgłoszenia. Później otrzymaliśmy kolejne 70 zapytań o możliwość wzięcia udziału. Warsztatu był dla nas niesamowitym doświadczeniem i z pewnością postaramy się zorganizować kolejne edycje.” Iga Machalewska, trenerka INTERKULTURALNI PL

„Organizacja warsztatu i prowadzenie zajęć dla tak zróżnicowanej grupy było dla na mnie bardzo cennym doświadczeniem. Jestem bardzo zadowolona, że udało nam się stworzyć przestrzeń, w której wszyscy mogliśmy się od siebie nawzajem uczyć.” Anna Kostecka, koordynatorka projektu, trenerka INTERKULTURALNI PL

Wypowiedzi uczestników:

„It contributed to my intercultural skills and knowledge. Multicultural atmosphere was very interesting!”

“I have gained extra sensitivity about other people’s needs, especially those from other cultures and religions”

“I gained sensitivity towards the problems in other countries and the sense of friendship and belonging to something bigger then my country”

“I was very happy to be here! I gained new friends and valuable experience”           

 It was an awesome workshop and I had a lot of fun while learning”

“Thank you for everything. It was an amazing experience to share this seminar with different people from different cultures.”

“Our event was so fantastic and impressions so strong that I needed couple days time to get myself together and start to share my reflections :) Anna and Iga, you, must be together with your colleagues, did a great job. Thank you indeed for your kind and friendly attention, so good qualification and professional attitude. I have to say that I didn't expect so high level of training. Thanks to you I got warm, joyed and more clever. And certainly I miss already you and all friends from our group. I hope to keep in touch with all of you.”

Ew. inne uwagi dotyczące realizacji warsztatu: 

brak

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Iga Machalewska
Data wypełnienia formularza/karty: 
20.09.2012

Wicker- Living Medium of Art and Tradition

Tematyka działań: 
Edukacja międzykulturowa
Sztuka, muzyka, kultura
Dane beneficjenta
Organizacja realizująca warsztat: 
Stowarzyszenie "Obszary Kultury"
ul. Krzemieniecka 2a, 94- 030 Łódź
biuro@pos.lodz.pl
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Zuzanna Oleksińska; z.oleksinska@pos.lodz.pl; 42 688 14 18
Krótki opis profilu działalności organizacji realizującej warsztat: 

Stowarzyszenie „Obszary Kultury” ma siedzibę w Łodzi, ale jego działania mają zasięg ponadlokalny. Zajmuje się między innymi: edukacją, popularyzacją różnych dziedzin kultury i sztuki, działaniami na rzecz środowisk i osób dysfunkcyjnych i niepełnosprawnych, mniejszości narodowych, działalnością wspomagającą rozwój wspólnot i społeczności lokalnej, propagowaniem idei integracji europejskiej, problematyką praw kobiet.

Członkami Stowarzyszenia są edukatorzy, kulturoznawcy, pracownicy naukowi, psycholodzy, socjolodzy, studenci łódzkich uczelni. Wspólną cechą członków Stowarzyszenia jest ich pasja społecznikowska i kreatywność w podejmowaniu tematów kulturowych. Stowarzyszenie swoje działania prowadzi nieodpłatnie, korzystając z pracy wolontariackiej członków.

Celem Stowarzyszenia jest działalność na rzecz edukacji, rozwoju twórczego, upowszechniania kultury, aktywnego spędzania czasu szczególnie osób dorosłych.

Realizuje je poprzez: współpracę, realizację wspólnych projektów z partnerami z Unii Europejskiej na rzecz integracji, a także rozwijania kontaktów i współpracy między społecznościami; organizowanie konkursów, wystaw, festiwali oraz innych form aktywności kulturalnej i edukacyjnej; organizowanie warsztatów, konferencji, sympozjów; organizowanie kursów i szkoleń.

Tytuł warsztatu: 
Wicker- Living Medium of Art and Tradition
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2010-1-PL1-GRU13-11600
Data realizacji warsztatu: 
15.06.2011 - 22.06.2011
Partnerzy zagraniczni
Liczba uczestników z zagranicy, którzy wzięli udział w warsztacie: 
10
Liczba uczestników z Polski, którzy wzięli udział w warsztacie: 
4
Cele warsztatu: 
  • Nauczenie wyplatania z wikliny, pozwalające na realizację własnych projektów, zarówno artystycznych jak i użytkowych.
  • Popularyzacja wiedzy o najstarszym rzemiośle jakim jest plecionkarstwo.
  • Szersza perspektywa na naturalne surowce w sztuce i rzemiośle oraz ich niekonwencjonalne wykorzystanie.
  • Poznanie tradycji plecionkarskiej w Europie.
Obszary tematyczne: 

Historia plecionkarstwa

Rzemiosło wikliniarskie – praktyka

Podstawy uprawy i przetwarzania wikliny

Kraj uczestników: 
Finlandia
Grecja
Niemcy
Szwecja
Turcja
Łotwa
Liczba uczestników: 
2
1
2
3
1
1
Rekrutacja uczestników i przygotowanie warsztatu: 

Chęć udziału w warsztatach należało zgłosić w sposób mailowy, listowny, telefoniczny lub osobisty. Terminy składania wniosków zostały ustalone od 15 września 2010r. do 15 maja 2011r. W praktyce przyjmowanie wniosków odbywało się do 10 czerwca 2011r.

Promocja warsztatu odbyła się poprzez:

  • stronę internetową
  • kontakty międzynarodowe członków Stowarzyszenia
  • kontakty z uczestnikami Międzynarodowych Plenerów Wikliniarskich
  • kontakty ze Stowarzyszeniem Plecionkarzy i Wikliniarzy Polskich, Stowarzyszeniem Plecionkarzy i Wikliniarzy Niemieckich, Stowarzyszeniem Plecionkarzy i Wikliniarzy Francuskich, Stowarzyszeniem Plecionkarzy i Wikliniarzy Holenderskich
  • kontakty z muzeami etnograficznymi: Muzeum Wikliny w Nowym Tomyślu, Muzeum Archeologiczno- Etnograficznym w Łodzi
  • kontakty z ośrodkami szkoleniowymi.

Podczas rekrutacji sprawdzaliśmy kwalifikacje kandydatów na podstawie przesłanych wniosków oraz na podstawie korespondencji z potencjalnymi uczestnikami. Zakwalifikowani uczestnicy otrzymali szczegółowy program warsztatów, informacje dotyczące przelotu do Polski oraz szczegółowe informacje dotyczące przejazdu z Warszawy do Łodzi, dostosowane do godzin przylotu poszczególnych uczestników. Konsultacje dotyczące przyjazdu do Polski prowadzone były odpowiednio wcześniej. Większość uczestników zdecydowała się na podróż samolotem, wybrane przez uczestników bilety (w obie strony) zostały zakupione przez Stowarzyszenie.

Przygotowując warsztat postawiliśmy na jakość nauczania – wybraliśmy najlepszego możliwego nauczyciela wyplotu. Wielokrotnie podczas warsztatu słyszeliśmy od uczestników, że był to trafny wybór. Także wykładowcy współpracujący z nami byli osobami o wysokich kwalifikacjach, znanymi na całym świecie specjalistami w swojej dziedzinie.

Staraliśmy się, aby program warsztatów był ciekawy i zróżnicowany oraz, aby ta różnorodność nie przeszkodziła uczestnikom w przyswojeniu i zapamiętaniu technik wyplotu.

Ważnym elementem przygotowań było napisanie podręcznika wyplatania oraz jego graficzne opracowanie. Przygotowaliśmy również foldery i ulotki dotyczące miasta, w którym warsztat się odbywał.

W okresie przygotowań do warsztatu zwróciliśmy się do mediów lokalnych z prośbą o patronat medialny nad całymi warsztatami oraz wernisażem prac jego uczestników. Ostatecznie patronat zaoferowała telewizja Ret-Sat, której ekipa filmowa przyjechała na rozpoczęcie i zakończenie imprezy.

Przed rozpoczęciem projektu zorganizowaliśmy również grupę wolontariuszy, którzy zobowiązali się pomóc warsztatowiczom w dotarciu do hotelu oraz przekazali im materiały (informatory, broszury, okresowe bilety komunikacji miejskiej, identyfikatory) i udzielili dodatkowych informacje technicznych i informacji o Łodzi. 

Grupa docelowa uczestników: 

Uczestnikiem warsztatów mógł zostać każdy dorosły mieszkaniec Unii Europejskiej, o zainteresowaniach artystycznych, kulturalnych i historycznych, nie będący profesjonalnie związany z rzemiosłem, ale posiadający podstawowe umiejętności manualne.

Opis przebiegu
Krótki opis przebiegu warsztatu: 
  1. przyjazd uczestników
  2. oficjalne  powitanie, zajęcia integracyjne, wykład o wyplataniu form użytkowych i artystycznych z wikliny, wprowadzenie do posługiwania się narzędziami do obróbki wikliny, nauka podstawowych splotów wiklinowych
  3. wykład i prezentacja multimedialna o historii upraw wikliny, sposobów jej wykorzystywania w rzemiośle i sztuce nauka wyplatania denka koszyka, na bazie koła, kwadratu i prostokąta, wizyta w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, otwarcie wystaw towarzyszących IX Międzynarodowemu Plenerowi – Przestrzenne Formy z Wikliny
  4. wizyta w Ogrodzie Botanicznym- poznanie różnych gatunków wierzby, rozmowa z dendrologiem o różnorodności roślin, używanych do wyplotu, przypomnienie technik wyplatania denek; nauka wyplatania różnego rodzaju połączeń, uchwytów do koszyka, rączek
  5. wizyta w Muzeum Archeologiczno- Etnograficznym- zapoznanie się z historią wikliniarstwa na terenie województwa łódzkiego, zbiorami rzemiosła wikliniarskiego: żaki, kosze, dzbany, przedmioty gospodarstwa domowego ( misy, koszyki); prezentacja najstarszych wyrobów; projekcja filmu „Ginące zawody”, nauka wyplatania form koszykowych w połączeniu z denkami i uchwytami
  6. nauka wyplatania pełnych form koszykowych z wykorzystaniem zdobytej wcześniej wiedzy, wizyta na plantacji wikliny, transport z siedziby Stowarzyszenia wynajętym busem do Konarzewa  k/Piątku, woj. łódzkie; oglądanie:  nasadzeń wiklinowych, maszyn potrzebnych do obróbki surowca- specjalny pokaz obróbki: okorowanie, parzenie, farbowanie;  samodzielne ścinanie wikliny, wspólne ognisko warsztatowiczów i artystów tworzących podczas IX Międzynarodowego Pleneru Wikliniarskiego w Konarzewie; pieczenie ziemniaków i kiełbasek
  7. krótkie przypomnienie poznanych wcześniej splotów; samodzielna praca z wikliną, wykład i prezentacja multimedialna „Piękno i funkcjonalność” – prezentacja nowoczesnych przedmiotów inspirowanych folklorem prowadzony przez Agnieszkę Rasmus-Zgorzelską, redaktor działu wnętrza i design magazynu „Architektura”
  8. nauka wyrobu ozdób z wikliny: kwiatów, tac, koszyczków, zwierzątek itp.; nauka wyplatania małych form przestrzennych: rzeźb, ogrodzeń, podpór, podwieszeń, omówienie wspólnego projektu grupy, dyskusja nad propozycjami, stworzenie szkicu, wizyta w Pałacu Poznańskich – Muzeum Miasta Łodzi oraz w Muzeum Sztuki „ms2”, kolacja w restauracji „Gęsi Puch” nawiązującej wystrojem do tradycji ludowej
  9. wizyta w Muzeum Kinematografii z przewodnikiem (nawiązanie do tradycji „Łodzi filmowej”), dopracowanie form plecionkarskich; wspólne wykonanie obiektu przestrzennego zaprojektowanego wcześniej przez grupę, otwarcie wystawy fotograficznej dokumentującej dokonania warsztatowiczów, wykład i prezentacja pt. „Sztuka i design – różne drogi twórcze” Agnieszki Czop i Joanny Rusin oraz Dominiki Krogulskiej-Czaskalskiej (artystek zajmujących się tkaniną unikatową), uroczysta kolacja,  rozdanie certyfikatów i upominków
  10. wyjazd
Rozwiązania praktyczne zastosowane podczas realizacji warsztatu: 

Przyjazd

Wszyscy uczestnicy przybyli do Łodzi w przeddzień rozpoczęcia warsztatów. Wszelkie informacje dotyczące godzin przylotów, rozkład pociągów relacji Warszawa – Łódź, informacji na temat autobusów  kursujących z lotniska na Dworzec Warszawa Centralna, kontakty telefoniczne ze Stowarzyszeniem i wolontariuszami uczestnicy otrzymali mailem, na kilka dni przed przyjazdem, tak aby zapobiec wszelkim nieprzewidzianym problemom.

Goście przybywali do Polski drogą lotniczą na Okęcie, skąd samodzielnie docierali do Łodzi pociągiem. W Łodzi na dworcu PKP w określonym czasie czekał na każdego uczestnika wolontariusz, którego rolą było przywitanie gościa i przewiezienie go do miejsca zakwaterowania. Pełną listę gości obsługa hotelu otrzymała na dwa tygodnie przed rozpoczęciem warsztatu. Dla każdego uczestnika w dniu przyjazdu przygotowana była kolacja w hotelu. W pokojach znajdowały się niezbędne materiały i programy warsztatów, mapy dojazdowe do miejsca realizacji warsztatów, identyfikatory i numery telefonów kontaktowych.

Biuro Promocji i Współpracy z Zagranicą UMŁ przekazało dla gości foldery promujące miasto (w języku angielskim). Następnego dnia w hotelu czekał wolontariusz, który przywiózł uczestników do siedziby Stowarzyszenia, miejsca gdzie realizowane były warsztaty. Uczestnicy otrzymali 10-cio dniowe bilety komunikacji miejskiej do wykorzystania w czasie pobytu w Łodzi.

Posiłki

Posiłki (obiady, kolacje) podawane były w salonie willi Plihala – siedziby Stowarzyszenia.

Wyjątek stanowiły śniadania podawane w hotelu i uroczysta kolacja w Restauracji „Gęsi Puch”, (centrum miasta) specjalizującej się w polskich potrawach ludowych oraz pożegnalny poczęstunek, na który zaproszono także artystów biorących udział w  IX Międzynarodowym Plenerze – Przestrzenne Formy z Wikliny. Posiłki na uroczystej kolacji serwowała firma cateringowa „Wszystko ze smakiem” specjalizująca się w polskich tradycyjnych  ludowych potrawach.

Program

Zaplanowany program był zrealizowany całkowicie i zgodnie z harmonogramem, ale na wyraźne życzenie uczestników warsztatów w ostatnich dwóch dniach pobytu wygospodarowaliśmy od rana po 1,5h na zwiedzenie Muzeum Miasta Łodzi , Muzeum Kinematografii, Muzeum Sztuki.

Transport

W przypadku zaplanowanej wizyty na plantacji wikliny w Konarzewie został wynajęty autokar, który zawiózł uczestników na miejsce. Po kończącym wizytę ognisku o g. 21.30 uczestnicy zostali odwiezieni do miejsca zakwaterowania. Korzystaliśmy również z taksówek w innych wymagających tego okolicznościach, np. na skomplikowanej trasie komunikacji miejskiej, w późnych godzinach wieczornych. Aby zapewnić wszystkim uczestnikom bezpieczny powrót do miejsc zamieszkania, zakupiliśmy bilety kolejowe z Łodzi do Warszawy, skąd samodzielnie dotarli na lotnisko. Uczestnicy otrzymali wydrukowane rozkłady pociągów relacji Łódź – Warszawa  z naszą sugestią o najkorzystniejszych połączeniach.

Wyjazd

Każdy z uczestników wyjeżdżał z wykonanymi przez siebie koszami, ozdobami wiklinowymi. Niektóre wyroby ze względu na znaczne wymiary zdecydowano się wysłać pocztą . Członkowie Stowarzyszenia, wolontariusze pomogli zapakować i wysłać przesyłki do miejsc przeznaczenia.

Przez cały czas trwania warsztatów dążyliśmy do maksymalnego wykorzystania czasu przeznaczonego na naukę. Prowadzone były także rozmowy i dyskusje  dotyczące ewaluacji projektu.

Ewaluacja i monitoring: 

Na każdym etapie pracy członkowie Stowarzyszenia czuwali nad poprawnością i przejrzystością organizacji warsztatów, przygotowań do niego i procesu rekrutacyjnego. Osobami, które odegrały szczególną rolę byli: koordynator merytoryczny – czuwający nad zawartością merytoryczną warsztatów, programem, trenerami, wykładowcami, kontaktami z artystami, zakwaterowaniem, koordynator ds. uczestników – nad prawidłowością przebiegu rekrutacji i przebiegu warsztatu, kontaktami i opieką nad uczestnikami, koordynator ds. transportu –  nad organizacją transportu.

Podczas trwania warsztatów kilkakrotnie przeprowadzaliśmy anonimowe ankiety, które pomogły nam szybko odpowiedzieć na potrzeby uczestników. Pierwszą przeprowadziliśmy po pierwszym dniu warsztatu, drugą piątego dnia trwania warsztatu, ostatnią razem z oficjalną ankietą ewaluacyjną. Pytania zawarte w ankietach dotyczyły m.in. organizacji warsztatów, podejścia organizatorów i trenerów, umiejętności przekazywania wiedzy, zgodności przeprowadzonych zajęć z otrzymanym wcześniej harmonogramem. Dodatkowo organizatorzy iwolontariusze podczas trwania warsztatów rozmawiali z uczestnikami, pytając o ich bieżące potrzeby, problemy oraz samopoczucie. Interesowały nas także takie logistyczne aspekty pobytu warsztatowiczów  jak: jakość i lokalizacja zakwaterowania, jakość i ilość posiłków oraz poczęstunku dostępnego między posiłkami, lokalizacja miejsca, w którym prowadzone były zajęcia, atrakcyjność i dostępność przestrzeni do pracy, ocena komunikacji miejskiej.

Swoistego rodzaju ewaluacją są wywiady z uczestnikami, które stanowić będą część dokumentacji filmowo-zdjęciowej. Cennym źródłem informacji byli prowadzący zajęcia oraz wykładowcy. Dzięki nim otrzymywaliśmy informacje o atrakcyjności programu warsztatu, adekwatności ilości godzin przeznaczonych na różne zajęcia oraz ewentualnych problemach z przyswojeniem materiału.

Uzupełnieniem monitoringu była:

  • dokumentacja zdjęciowo-filmowa zajęć, w której chcieliśmy uchwycić: codzienność warsztatów, różnorodność zajęć i etapy powstawania prac z wikliny,
  • prowadzona codziennie lista obecności
  • poczynione obserwacje zarządu Stowarzyszenia

Ostateczna ewaluacja w gronie członków Stowarzyszenia i wolontariuszy odbyła się po zrealizowanych warsztatach. Wspólnie omówione zostały cele projektu i stopień ich realizacji. Do wiadomości wszystkich zaangażowanych w projekt przekazano podziękowania otrzymane od uczestników mailowo po ich powrocie do domów. Listy te były dla nas cennym sygnałem, iż spełniliśmy oczekiwania warsztatowiczów.

Wpływ warsztatu na słuchaczy, na organizację oraz społeczność lokalną – rezultaty: 

Wpływ warsztatów na uczestników:

Poprzez aktywne uczestnictwo w zajęciach nasi goście opanowali umiejętność wyplatania z wikliny, pozwalające na realizację własnych projektów, zarówno artystycznych jak i użytkowych.

Wykłady, których wysłuchali, miały na celu popularyzację wiedzy o najstarszym rzemiośle jakim jest plecionkarstwo, ale też informowanie o najnowszych trendach w, szeroko pojętej, sztuce folkowej. Uczestnicy otworzyli się na nowe pomysły i inicjatywy artystyczne. Z chęcią współpracowali ze sobą, co stało się postawą do utrzymania dalszych kontaktów grupy. Wiele osób było też zainteresowanych historią Łodzi. Oprócz dodatkowych wizyt w miejscach szczególnie ważnych dla miasta, mogli zapoznać się na miejscu z literaturą traktującą o historii Łodzi.

Warsztaty z pewnością rozbudziły ciekawość jego uczestników zarówno jeśli chodzi o rzemiosło wikliniarskie, sztukę folkową i wykorzystującą naturalne surowce, jak i historię Polski i Łodzi oraz oczywiście kulturę, sztukę i tradycje współwarsztatowiczów.

Wpływ warsztatów na organizację.

Członkowie Stowarzyszenia przez możliwość korzystania z wykładów, spotkań, mogli  zapoznać się z rzemiosłem wikliniarskim, poszerzyli swoją wiedzę na temat ginących zawodów, poznali sztukę, i design, które inspirują się folklorem.

Innym ważnym aspektem było poszerzenie kompetencji językowych w ramach tego projektu, poprzez bezpośrednie komunikowanie się z grupą. Warsztaty to także zdobywanie doświadczeń różnej natury: organizacyjnej, kontaktów interpersonalnych, współpracy z instytucjami, pozyskiwanie wykładowców, nawiązywanie kontaktów z mediami, poznawanie mentalności ludzi z innych kręgów kulturowych. Wydany przez nas poradnik „Krok po kroku w plecionkarstwie” w języku angielskim, wymagał dużego nakładu pracy całego zespołu realizatorów.

Wpływ warsztatów na społeczność lokalną.

Stali uczestnicy imprez  i projektów Stowarzyszenia oraz mieszkańcy Łodzi mieli okazję uczestniczyć w wykładach, spotkaniach omawiających zawarty w tytule temat „ Wiklina- żywe medium  sztuki i tradycji”.

Uczestniczyli także w uroczystym zakończeniu warsztatu, podczas którego mogli podziwiać efekty pracy warsztatowiczów – wyroby z wikliny (kosze, ozdoby, tace), a także wspólnie zrealizowany projekt dla miasta -  dużą wiklinową  łódź . Mogli prześledzić także pełną dokumentację zdjęciową z przebiegu warsztatu.

Upowszechnianie rezultatów: 

Pozostawiamy po warsztatach pełną ich dokumentację na tworzonej stronie internetowej, która może być wykorzystana przez zainteresowane tematyką : instytucje, inne stowarzyszenia, osoby uczące rzemiosła, uczniów, studentów, osoby prywatne.

Możemy  udostępnić także inne materiały,  np. skróty wykładów, kontakt z osobami prowadzącymi warsztaty, wykłady, prezentacje, zapis filmowy i fotograficzny oraz podręcznik do nauki wyplatania.

Chętnie odpowiemy na pytania zainteresowanych, jak podjąć się podobnego przedsięwzięcia, poinformujemy jak pracować metodą projektu, możemy udzielać konsultacji i nieść ewentualną pomoc.

Powiemy jak pozyskać wolontariuszy (studentów szkół wyższych- artystycznych), którzy w tak obszernych projektach są niezbędni, niosąc w każdej fazie projektu pomoc.

Opinie słuchaczy i pracowników o warsztacie – cytaty z wypowiedzi: 

Cytaty z ewaluacji końcowych:

„Jestem bardzo zadowolona z warsztatu. Wzbogacił on moje życie o umiejętność wyplatania oraz – nie mniej ważne, różnorodna, europejska grupa była wspaniała, super – to była dla mnie idea europejska. Mieszkaliśmy w magicznym mieście. Polska była dla mnie nowym odkryciem, i kraj i ludzie – naprawdę mili ludzie! Nasi nauczycie byli bardzo cierpliwi! i odpowiedni dla mnie.”

 „Ten warsztat był dla mnie bardzo interesującym doświadczeniem, również jeśli chodzi o metodologię i pedagogiczne podejście. Organizacja i przebieg warsztatów były bez zarzutu. To było szczególnie wzbogacające doświadczenie dla mnie ponieważ miałam możliwość włączenia się w działalność artystyczną oraz poznać różnych ludzi i kultury europejskie, a także wymienić się z nimi doświadczeniami.”

„Dzięki za całą pomoc i spełnianie naszych różnych życzeń.”

Opinie pracowników:

 „To zderzenie różnych kultur było wszystkim potrzebne. Praca obok siebie i praca wspólna, wiklina złączyła tych ludzi.”

„Oni są po prostu zadowoleni z tego, że tu są. Mimo tego, że cały czas pracują, cały czas coś robią, to są zrelaksowani, uśmiechnięci, codziennie rano gotowi do dalszej pracy. Mają mnóstwo pomysłów, otwarcie mówią o swoich potrzebach – my tu jesteśmy żeby je zaspokajać, ale też po to żeby ich poznać. My też korzystamy z tej wymiany kulturalnej. Choć jeszcze nie wszystko wiem o Szwecji…”

Ew. inne uwagi dotyczące realizacji warsztatu: 

-

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Zuzanna Oleksińska
Data wypełnienia formularza/karty: 
09.01.2012

Warsztaty wokalno-rękodzielnicze

Tematyka działań: 
Sztuka, muzyka, kultura
Dane beneficjenta
Organizacja realizująca warsztat: 
Fundacja “Dziedzictwo nasze”
ul. Ogrodowa 29, 11-600 Węgorzewo
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Barbara Grąziewicz-Chludzińska, tel. +48 87 4271607, kom. +48 662 488 696, e-mail: fdn.wegorzewo@op.pl, baraga@interia.eu
Krótki opis profilu działalności organizacji realizującej warsztat: 

Główne  cele, jakie stawia przed sobą Fundacja „Dziedzictwo nasze” – to:

  • ochrona zabytków kultury materialnej i niematerialnej
  • edukacja kulturalna w zakresie poznawania i utrwalania tożsamości lokalnej i regionalnej,
  • programy badawcze  w zakresie kultury,
  • współpraca międzynarodowa i wymiana kulturalna.

Istotą tych wszystkich obszarów naszej działalności jest ochrona i kontynuacja niematerialnego dziedzictwa kulturowego; zwyczajów, obrzędów, tradycyjnych zawodów, wierzeń, przekazów historycznych etc. Stąd naszymi głównymi bohaterami i adresatami są właśnie ludzie starsi, większość przedsięwzięć kierujemy do nich. Wszystkie formy pracy są z nimi związane: badania etnograficzne i historyczne, nauka ginących zawodów, warsztaty, spotkania z seniorami, imprezy folklorystyczne, widowiska obrzędowe związanie z rokiem agrarnym i tradycjami rodzinnymi… Uczą i młodsze pokolenia i swoich rówieśników. 

Tytuł warsztatu: 
Warsztaty wokalno-rękodzielnicze
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2010-1-PL1-GRU13-11615
Data realizacji warsztatu: 
05.11.2010 - 11.11.2010
Partnerzy zagraniczni
Liczba uczestników z zagranicy, którzy wzięli udział w warsztacie: 
16
Liczba uczestników z Polski, którzy wzięli udział w warsztacie: 
1
Cele warsztatu: 
  • zainteresowanie uczestników zapomnianymi i współczesnymi kolędami i pastorałkami, poszukiwaniem muzyki źródeł, dawnych pieśni ludowych;
  • praktyczna nauka wybranych utworów;
  • przekonanie uczestników o możliwości uprawiania dawnych zawodów i umiejętności, ukazanie im, jaką rolę mogą odegrać w swoich środowiskach ucząc innych, zwłaszcza młodzież i dzieci.
Obszary tematyczne: 

Tematem przewodnim Warsztatów była obrzędowość doroczna okresu jesienno-zimowego:

pieśni, plastyka obrzędowa i zwyczaje. Na zajęciach wokalnych uczestnicy śpiewali pastorałki i

kolędy polskie, ale także uczyli się nawzajem tekstów i melodii swoich krajów zamieszkania.

Mówiliśmy o tradycjach świętowania w Polsce, słuchacze opowiadali o zwyczajach

pielęgnowanych w ich rodzinach i społecznościach. Równolegle z wokalnymi prowadzone były

zajęcia manualne: wyrób ozdób choinkowych, krajek – na deseczkach tkackich i krosienkach

tabliczkowych, haft krzyżykowy i koronki-frywolitki.

Seniorzy dzielili się także swoimi umiejętnościami wykonywania pięknych cacek choinkowych i świątecznych elementów dekoracji wnętrz.

Kraj uczestników: 
Czechy
Litwa
Łotwa
Liczba uczestników: 
4
7
5
Rekrutacja uczestników i przygotowanie warsztatu: 

Z naborem nie mieliśmy kłopotu. Wysłaliśmy pisma informujące o temacie i programie warsztatów do znanych nam organizacji. Adresaci sami ustalili skład osobowy spośród swoich członków. Jedna pani z Łotwy sama znalazła nas w Internecie i zgłosiła się za pośrednictwem e-maila.

Organizacje macierzyste i kadra oraz wszyscy uczestnicy otrzymali program Warsztatów z terminarzem zajęć oraz program wycieczek i propozycję zagospodarowania czasu wolnego.

Przygotowując część wokalną dokonaliśmy wyboru pieśni związanych z bożonarodzeniowym świętowaniem, pokserowaliśmy je i każdy uczestnik otrzymał taki podręczny mały śpiewnik na zajęcia. Zakupiliśmy dla wszystkich publikacje ze zbiorem kolęd (teksty i nuty) oraz książki traktujące o historii zwyczajów związanych z Godami, potrawach wigilijnych, świątecznym wystroju wnętrz.

Na zajęcia rękodzielnicze zaopatrzyliśmy się w surowce i materiały potrzebne do ich prowadzenia   `(deseczki tkackie, czółenka do frywolitek, nożyczki itp.),odpowiednią ilość wzorów opatrzonych komentarzem. Kupiliśmy więcej materiałów – tę nadwyżkę i narzędzia uczestnicy warsztatów potem dostali jako „wyprawkę”, żeby mogli w domu kontynuować. poznane zajęcia.

Grupa docelowa uczestników: 

Grupa składała się głównie  z emerytów i rencistów (jedynie dwie osoby były jeszcze czynne zawodowo), w wieku od 53 do 83 lat, średnio - 64. Mimo sporej rozpiętości wiekowej była dosyć wyrównana pod względem sprawności fizycznej, nie było osób o specjalnych potrzebach. Przeważały panie – było ich piętnaście, podczas gdy był tylko jeden pan. Bardzo dobrze sobie radził na „babskich” zajęciach! Wszyscy chętnie w nich uczestniczyli, tworząc świetnie zintegrowany zespół. Dwie trzecie (11 osób) - w czasie, gdy byli jeszcze aktywni zawodowo  -pracowało w zawodach umysłowych (nauczyciele, urzędnicy), jedna trzecia (5 osób) miało za sobą zawody fizyczne.

Uczestnicy na co dzień utrzymują się emerytur, tylko dwie osoby są jeszcze czynne zawodowo.  Żyją w skromnych warunkach, w małych miejscowościach. Są aktywni, realizują się w pracy społecznej lub w klubach  zainteresowań  funkcjonujących w ich miejscach zamieszkania. W większości trójjęzyczni; 10 osób deklarowało narodowość polską, 6 – litewską. Zajęcia odbywały się w językach polskim i rosyjskim.

Opis przebiegu
Krótki opis przebiegu warsztatu: 

1 dzień: przyjazd – zakwaterowanie; obiad, odpoczynek; po kolacji spotkanie z organizatorami, władzami miasta, przedstawicielami organizacji pozarządowych pracujących z dorosłymi.

2 dzień:  po śniadaniu zajęcia wokalne (dwie godziny) potem zwiedzanie miasta; po obiedzie trzy godziny zajęć rękodzielniczych.

3 dzień:  rano i południu zajęcia wokalne, czas wolny, po kolacji spotkanie towarzyskie przy kominku plenerowym;

4 dzień: zajęcia wokalne i zwiedzanie Muzeum Kultury Ludowej, skansenu i pracowni rękodzielniczych.

5 dzień:  wycieczka do Kętrzyna, Świętej Lipki, Piecek, Dobrego Miasta, Barczewa i Olsztyna w celu zapoznania się z kulturą regionu oraz tradycjami rękodzielniczymi.

6 dzień:  zajęcia wokalne i rękodzielnicze, zwiedzanie Muzeum Tradycji Kolejowych; po południu – zajęcia rękodzielnicze, przygotowanie prezentacji.

7 dzień:  uroczyste zakończenie Warsztatów; udział w uroczystościach z okazji Święta Niepodległości; koncert szopenowski w Węgorzewskim Centrum Kultury.

W dniu zakończenia Warsztatów uczestnicy zaprezentowali swoje śpiewacze umiejętności w montażu słowno-muzycznym: wykonane przez nich cacka ozdobiły dwie duże choinki, a galanterię rękodzielniczą pokazali na niewielkiej wystawce obok.

Ich zapał, zaangażowanie i „dorobek artystyczny” przeszły nasze oczekiwania! Goście zaproszeni na tę uroczystość pełni byli podziwu i szczerze im gratulowali. Certyfikaty ukończenia Warsztatów wręczał Burmistrz Węgorzewa; w spotkaniu pożegnalnym uczestniczyli przedstawiciele Starostwa Powiatowego w Węgorzewie i Urzędu Marszałkowskiego w Olsztynie oraz przedstawiciele węgorzewskich organizacji pozarządowych.

W programie była wycieczka krajoznawcza – chcieliśmy naszym słuchaczom jak najwięcej pokazać, więc urozmaiciliśmy nieco wcześniej planowaną marszrutę.  Poznali także Węgorzewo i jego ciekawostki: średniowieczny układ urbanistyczny, różnowiercze kościoły, muzeum tradycji olejowych, muzeum Kultury Ludowej. Odwiedzili pracownie tkactwa, hafciarstwa, wyrobu kwiatów z papieru i bibułki.

Rozwiązania praktyczne zastosowane podczas realizacji warsztatu: 

Transport: ze względu na brak bezpośrednich połączeń komunikacyjnych wynajęliśmy mikrobusy do przewiezienia większości uczestników. To opcja najszybsza, a dla starszych osób najmniej męcząca.

Zakwaterowanie: w hotelu „Vęgorii” – tzw. „apartamentowcu” – w śródmieściu, nad rzeką. Pokoje jednoosobowe, komfortowo wyposażone. Zajęcia i spotkania odbywały się w tym samym obiekcie.

Wyżywienie: „Karczma” – restauracja w odległości 8 minut od hotelu. Posiłki były o stałych godzinach, ale w razie potrzeby można je było dowolnie przesuwać. Na wycieczkę i drogę powrotną uczestnicy otrzymywali suchy prowiant i napoje. Niezależnie od tego w czasie wyjazdu serwowano obiad

Po drodze, w innej miejscowości – kawę, herbatę i deser – według życzeń uczestników. W pomieszczeniach, gdzie odbywały się zajęcia – funkcjonował  „suchy bufet”, samoobsługowy. W pokojach były czajniki, kuchenki, lodówki – zaopatrzone w napoje, kawę, herbatę, słodycze, owoce.

Ubezpieczenie: wszyscy uczestnicy Warsztatów byli ubezpieczeni.

Ewaluacja i monitoring: 

Warsztaty odbywały się pod okiem koordynatora, który wspólnie z instruktorami czuwał nad ich przebiegiem, dokonując niezbędnych korekt. Dwukrotnie trzeba było zamienić lub przesunąć godziny zajęć, na prośbę uczestniczek były dodatkowe zajęcia z frywolitek i ozdób choinkowych .

Wykonaliśmy dokumentację fotograficzną i filmową realizacji całego projektu.

Wpływ warsztatu na słuchaczy, na organizację oraz społeczność lokalną – rezultaty: 

Mieszkańcy Węgorzewa i okolic byli poinformowani przyjeździe seniorów z innych krajów – niektórzy mieli kontakt w ubiegłym roku z uczestnikami „Warsztatów dla seniorów”, więc chętnie kontaktowali się z tegoroczną grupą, co rozszerzyło krąg znajomości.

O planowanym przyjeździe gości informowały lokalne media: „Węgorzewski Tydzień” i Radio Olsztyn. W czasie pobytu witano ich publicznie: w kościołach, w centrum Kultury na koncercie szopenowskim, na uroczystościach 11 listopada oraz w miejscach, które zwiedzali. Wielu było wzruszonych przyjazdem - niemłodych już przecież osób – z tak daleka. Rozmawiano o utrzymaniu znajomości korespondencyjnie, a nawet o rewizytach… Na otwarciu i zakończeniu zajęć byli słuchacze z Uniwersytetu III Wieku – zarząd tej organizacji postanowił włączyć tę międzynarodową formę pracy z seniorami do swoich planów przyszłorocznych.

I – vice versa - goście nasi interesowali się, w jakim sposób można zorganizować warsztaty u siebie. Wyposażyliśmy ich w materiały otrzymane od Narodowej Agencji (w jęz. polskim i angielskim) oraz adresy Agencji Narodowych w ich krajach.

Upowszechnianie rezultatów: 

Naturalną jakby koleją rzeczy „przymierzamy się” teraz do Projektów Partnerskich Grundtviga oraz Projektów Wolontariatu Seniorów.

Opinie słuchaczy i pracowników o warsztacie – cytaty z wypowiedzi: 

Słuchacze:

1) „….a także łączę serdeczne podziękowania dla Pani (…) i dla wszystkich innych osób, które urzeczywistniły dla nas te wspaniałe warsztaty, bo to moc wrażeń i takie przyjemne wspomnienia. (…) frywolitki spodobały się moim córkom, wiec w miarę moich umiejętności postaram się pokazać im, jak to się robi. (…) W nocy z soboty na niedzielę moja starsza córka z materiału, który nam daliście, nawet zrobiła sobie aniołeczka. Chciałabym także powiedzieć o motywacji przyjęcia udziału w warsztatach, którą nie da się wpisać w oficjalną ankietę, która dla mnie chyba była najważniejszą. Na co dzień język polski mam tylko w kręgu najbliższej rodziny. Dookoła to tylko łotewski, no i rosyjski. A w Polsce to każdy człowiek, który rozmawia ze mną, rozmawia po polsku, więc wydaje mi się, ze to swój. Ma się takie niesamowite i wzruszające wrażenie, że wszyscy tacy swoi i bliscy.

I ten polski akcent, którego tu na obczyźnie nie mamy, ta śliczna polska wymowa w moich uszach brzmi jak muzyka. Dziękuję za to wszystko…”

2)”… bardzo serdecznie dziękuję za możliwość uczestniczenia czterech pań naszego Związku w bardzo ciekawych i wartościowych warsztatach wokalno- rękodzielniczych zorganizowanych przez fundację „Dziedzictwo nasze” w Węgorzewie w dniach 5 – 11 listopada 2010 roku. Panie podzieliły się  wrażeniami zaraz po powrocie, na zebraniu członkowskim naszej organizacji. Z wielkim zadowoleniem i ogromną satysfakcją opowiadały o wspaniałej  organizacji imprezy, ciekawych wycieczkach i na wysokim poziomie instruktorach. Wszystkie nabyte umiejętności z zakresu koronkarstwa, hafciarstwa i tkactwa wykorzystały obecnie  podczas przygotowania wystawy Klubu Kobiet. Na zawsze pozostaną w ich pamięci melodie poznanych kolęd i pastorałek, a wrażenia z koncertu szopenowskiego stały się niezapomniane…”

3) „Wydaje mi się, że wróciłam do czasów dzieciństwa i do domu…”

4) „My – organizatorzy – uczymy się od nich jeszcze więcej; czuję się ubogacona poznaniem gromadki tak cudownych ludzi…”

Ew. inne uwagi dotyczące realizacji warsztatu: 

Zachęcamy innych do wykorzystania naszych doświadczeń:

  • zajęcia rękodzielnicze połączone ze śpiewem cieszą się zainteresowaniem seniorów; można je śmiało oferować także innym grupom wiekowym i grupom wykluczenia społecznego, modyfikując zakres i program według ich potrzeb; mogą być prowadzone w różnych krajach, nawet przy słabej znajomości języków obcych przez uczestników; śpiew i zajęcia manualne sprzyjają komunikacji interpersonalnej i nauce języków;
  • słuchacze dostali „w posagu” stosowne wyprawki: deseczki tkackie, czółenka do frywolitek, szydełka, nici do haftów i koronek, materiały odpowiednie do wyszywania, wzornik, zestawy materiałów do wyrobu ozdób choinkowych oraz bogato ilustrowane książki o dorocznych zwyczajach świątecznych w Polsce, dekorowaniu wnętrz i potrawach wigilijnych, teksty i nuty kolęd – to także jest do powtórzenia w każdym kraju i regionie;
  • tematyka świąteczna – w tym przypadku bożonarodzeniowa – może być wykorzystana do integracji  grup (rodzinnych, zawodowych, marginalnych, wiekowych…), kształtowania postaw prospołecznych, rozwijania zainteresowań artystycznych, pozytywnych emocji;
  • fotografie i film z całego przedsięwzięcia mogą być wykorzystane w wewnętrznej pracy zespołów oraz w ich kontaktach krajowych i zagranicznych.
Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Barbara Grąziewicz-Chludzińska
Data wypełnienia formularza/karty: 
26.08.2011

Europejskie Kobiety w Kwiecie Wieku

Tematyka działań: 
Aktywne obywatelstwo
Edukacja międzykulturowa
Edukacja osób starszych, w tym międzypokoleniowa
Grupy o specjalnych potrzebach, w tym osoby niepełnosprawne
Inne
Rozpoznawanie / uznawanie kompetencji
Dane Beneficjenta
Organizacja polska realizująca projekt: 
Zielonogórski Uniwersytet Trzeciego Wieku
Al. Wojska Polskiego 9, 65-077 Zielona Góra
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Zofia Banaszak
0048 68 453 26 51
zutw.zgora@wp.pl
Krótki opis profilu działalności polskiej organizacji realizującej projekt: 
W Zielonogórskim Uniwersytecie Trzeciego Wieku podejmowane i rozwijane są społeczne inicjatywy naukowe, oświatowe, kulturalne, charytatywne, opiekuńcze, ekologiczne, dotyczące rehabilitacji osób starszych, niepełnosprawnych, a także kultury fizycznej i sportu, poprzez prowadzenie form działalności edukacyjnej, zdrowotnej, kulturalnej, twórczej i krajoznawczo - turystycznej dla osób starszych. Aktywizacja społeczna i poprawa jakości życia osób starszych oraz upowszechnianie profilaktyki gerontologicznej, to tworzenie warunków do dobrego starzenia się. Działania te zapobiegają marginalizacji społecznej osób starszych, sprzyjają szerzeniu przyjaźni i współpracy pomiędzy miastami, regionami, państwami i narodami.
Działania te realizowane są przez organizowanie różnego rodzaju cyklu wykładów, seminariów, sesji naukowych, konferencji, szkoleń, dyskusji, warsztatów, zebrań dyskusyjnych i spotkań tematycznych, z ludźmi nauki, kultury, polityki i gospodarki działającymi w środowisku zielonogórskim, regionie, Polsce i na świecie.
Współpraca z innymi organizacjami i stowarzyszeniami w kraju i za granicą, których cele są wspólne z celami Zielonogórskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku, znacząco wpływa na nasze środowisko lokalne, wzbogacając je i inspirując do dalszych działań na rzecz ludzi starszych. Od początku naszej społecznej działalności prowadzimy działalność, edukacyjną, promocyjną, użyteczną, prozdrowotną, inicjującą lokalną aktywność obywatelską ludzi starszych, także niepełnosprawnych zgodnie z przesłaniem wynikającym z naszej misji:
POPRZEZ KSZTAŁCENIE USTAWICZNE POMAGAMY LUDZIOM STARSZYM ZMIENIAĆ POSTAWY I ZACHOWANIA W KONTAKTACH Z DRUGIM CZŁOWIEKIEM, ABY MOGLI ODNALEŹĆ RADOŚĆ I SENS ŻYCIA REALIZUJĄC  WŁASNE I WSPÓLNE MARZENIA W JESIENI ŻYCIA.
Tytuł projektu: 
Europejskie Kobiety w Kwiecie Wieku
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
06/GR2/06-0106/P1
07/GR-LP/07-0186/P2
Lata realizacji: 
2006 - 2009
Kraje uczestniczące: 
Niemcy x2, Łotwa, Polska
Cele projektu: 
Celem projektu było wykorzystanie potencjału kobiet „w kwiecie wieku”, świadomych swoich umiejętności i kompetencji dla zadań i przedsięwzięć zarówno osobistych, jak i w zakresie socjalnym, ekonomicznym i politycznym.
Obszary tematyczne: 
Projekt był skierowany do kobiet w grupie wiekowej 45+ lat, które mają szczególne kompetencje i perspektywy. W Europie kobiety w tej grupie wiekowej mają wiele możliwości rozwoju (perspektywę długiego życia), ale tylko kilka „odpowiednich” modeli ról. Partnerstwo międzynarodowe daje szanse na naukę od siebie nawzajem, która pozwala odkryć dobre zwyczaje, praktyki pomocne w czerpaniu korzyści z drugiej połowy życia oraz rozwijać nowe umiejętności.
Podczas 3-letniego projektu pracowaliśmy w oparciu o koncepcję salutogenezy i empowermentu. Salutogeneza czyli rozważania i działania nad zdrowiem, radością życia. Empowerment to umiejętność brania za siebie odpowiedzialności, podejmowanie decyzji. W rezultacie możemy przyznać, że warte podkreślenia są indywidualne i społeczne aspekty salutogenezy, które dały naszym partnerom inspiracje do przyszłej pracy.
Grupa docelowa słuchaczy: 
Projekt był skierowany przede wszystkim do kobiet powyżej 45 roku życia. Partnerki z Niemiec i Łotwy były kobietami jeszcze pracującymi, natomiast realizatorki projektu z Polski to słuchaczki Zielonogórskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku będące na emeryturze. Wszystkie były otwarte na zmiany, z zapałem uczestniczyły w proponowanych zajęciach i doskonale rozumiały główne przesłanie projektu jakim jest wykorzystanie potencjału kobiet „w kwiecie wieku”, świadomych swoich umiejętności i kompetencji dla zadań i przedsięwzięć zarówno osobistych, jak i w zakresie socjalnym, ekonomicznym i politycznym.
Jakie były początki projektu: 
Z programem Grundtvig zetknęliśmy się po raz pierwszy w lutym 2005 na organizowanym przez Narodową Agencję spotkaniu, na które zostaliśmy zaproszeni. Pełni obaw wynikających z niepewności, jak pokonamy formalności z wypełnianiem wniosku, jak damy sobie radę z późniejszą realizacją projektu, a przede wszystkim, jak pokonamy barierę językową, itd. zgłosiliśmy akces do projektu, w którym koordynatorem było Wileńskie Centrum Edukacyjne, wpisujące się wprost w nasze działania artystyczne, które były w kręgu zainteresowań naszych słuchaczy. Szczęśliwe pokonanie pierwszych barier i obaw przed realizacją projektów unijnych ośmieliło nas i dużo odważniej zaangażowałyśmy się w kolejny niezwykle interesujący projekt pod hasłem Europejskie Kobiety w Kwiecie Wieku (European Women at the Centre of Life), którego inicjatorkami były koleżanki z Niemiec. Wcześniejsza współpraca z Ost-West-Europäisches FrauenNetzwerk e.V. (OWEN), zaowocowała propozycją współpracy w tym projekcie.
Socjolog medycyny, Aaron Antonovsky, swoją pracą poświęconą poszukiwaniu czynników wspierających zdrowie człowieka, zainspirował Brigitte Wörteler z Berlina i Marianne Klues – Ketels z Getyngi. Ich zamierzeniem było poszukiwanie pozytywnych sposobów osiągania zdrowia, który to proces A. Antonovsky nazwał salutogenezą. Zdrowia - dodajmy - rozumianego bardzo szeroko, jako uczucie zadowolenia, poczucie samorealizacji, tworzenie więzi społecznych, umiejętność radzenia sobie z obciążeniami, stresem, kryzysami. Autorki projektu dodały jeszcze pojęcie empowerment, które można zdefiniować jako poczucie podmiotowości, zdolność do samostanowienia i zarazem – podejmowania odpowiedzialności za siebie.
Krótki opis przebiegu projektu: 
Bardzo pozytywnym wynikiem partnerstwa były zrealizowane z sukcesem trzy „Srebrne Letnie Szkoły” w Preili (Łotwa), w Berlinie oraz w Karpaczu. Podczas tych imprez wielu uczestników zmodyfikowało lub zmieniło swoje role, nastawienie i przyjęło role nauczycielu lub przewodników.
Podczas naszych międzynarodowych spotkań i lokalnych wydarzeń nasza wiedza i zrozumienie innej społeczno-gospodarczej, historycznej i indywidualnej sytuacji w trzech krajach wzrosła znacząco. Spotkania partnerek z różnych krajów, wykłady i warsztaty umożliwiły wymianę doświadczeń, poznanie kultur i tradycji partnerów, pogłębienie wiedzy i poszerzenie oferty kształcenia. Efektem współpracy stały się wizje przyszłości oraz scenariusze rozwoju kompetencji dla osób, które wkroczyły w środkowy okres życia.
Każde międzynarodowe spotkanie zawierało wykłady i spotkania, które prowadziły do lepszej znajomości i zrozumienia międzykulturowych różnic i podobieństw.
Będąc partnerami z Europy Środkowej i Zachodniej naszą historię polityczną wraz z jej następstwami uczyniliśmy także częścią naszego procesu szkoleniowego.
Liczba słuchaczy aktywnie uczestniczących w projekcie
W działaniach krajowych: 
350
W wyjazdach zagranicznych: 
12
Produkty
Produkty projektu: 
Nasza strona internetowa funkcjonuje w czterech językach www.ewcol.net
W grudniu 2007 opracowana została adwentowa książka, w której zilustrowano zwyczaje świąteczne, charakterystyczne narodowe przepisy na potrawy świąteczne. Natomiast zakończenie i podsumowanie projektu zaowocowało zebraniem reportaży i refleksji w formie bogato ilustrowanego wydawnictwa w j. polskim i j. angielskim.
Podczas realizacji projektu u partnerek niemieckich co 4-6 tygodni odbyły się spotkania z podziałem na tematy z małymi prezentacjami przygotowanymi przez uczestników spotkań, takich jak: “Aging – challenges und changes”, “Beauty”, “Remembrance and Mourning”,wystawy kobiet- artystek. Nawiązaliśmy kontakty z lokalnymi i międzynarodowymi organizacjami i zostaliśmy zaproszeni do zaprezentowania się podczas “Bildungsmesse” we wrześniu 2007 r. Rozwijamy współpracę i kontakty z instytucjami aktywizującymi osoby starsze.
Niemcy/ Goettingen: spotkania edukacyjne  grup raz w miesiącu. Organizowano i realizowano wykłady otwarte na tematy takie jak: „Gender – a Vision for the future”, „Salutogenesis”, „Homeopathy during the climacteric” . W czasie zajęć dyskutowano o pozycji kobiet w społeczeństwie, rodzinie, w pracy. Wspieramy prace nad projektem “Swing 50 plus – health for elder people”. Nasza dokumentacja “Salutogenesis and Empowerment” po przetłumaczeniu na języki angielski, polski i łotewski została opublikowana na stronie internetowej projektu.
W Zielonogórskim Uniwersytecie Trzeciego Wieku zorganizowano zajęcia sportowo-rekreacyjne, w których brało  udział ponad 400 słuchaczy. Odbyło się kilkanaście wykładów na tematy szeroko rozumianej profilaktyki zdrowia i medycyny naturalnej.  Zorganizowano również warsztaty komunikacji interpersonalnej .
Członkinie Preili Women’s Club brały udział w comiesięcznych spotkaniach. Zorganizowano kilka wykładów na różne tematy: „Marketing for Business Women”, „How to Balance Business with Private Life”, „Colours In Our Lives”, „Women’s Image”, „Women’s Heath after 40…”. Jest wielu uczestników innych organizacji pozarządowych, którzy także brali udział w tych spotkaniach – kobiety z małych społeczności. Członkinie naszego klubu uczestniczyły w zajęciach innych organizacji pozarządowych w Preili, Livani i Rydze w celu szkolenia siebie. Po każdych zajęciach osoby uczestniczące dzieliły się informacjami ze swoimi koleżankami.
Pod koniec grudnia zostało zorganizowane spotkanie Bożonarodzeniowe w regionie Preili, w którym wzięło udział około 100 osób, w tym 50 dzieci. Wydarzenie to miało dla rodziców podłoże psychologiczne oraz edukacyjne. Podczas tego spotkania rozpowszechniane były informacje na temat projektu EWCOL oraz rozdano zaproszenia na edukacyjne seminaria dla dorosłych. Telewizja regionalna oraz gazeta otrzymały informacje na temat projektu EWCOL.
Które z powyższych produktów wykorzystano po zakończeniu projektu, upowszechniono?: 
O działaniach w projekcie informowani byli systematycznie wszyscy słuchacze ZUTW i członkowie organizacji partnerskich. Ponadto podczas wizyt partnerów zagranicznych informacja o działaniach w projekcie zamieszczana była w lokalnych mediach.
Wpływ
Wpływ udziału w projekcie na organizację polską i jej pracowników: 
Korzyści wynikające z naszej wieloletniej współpracy z organizacjami działającymi na rzecz osób starszych, szeroka edukacja i udział samych Seniorów w wielu działaniach są znaczące. Podniósł się poziom życia naszych Seniorów w różnych sferach życia, znacznie prostsze stały się kontakty z partnerami Unii Europejskiej, zbudowaliśmy społeczną lokalną aprobatę dla naszej wieloletniej działalności, zmieniliśmy stereotyp widzenia osoby starszej, rozwinęliśmy niecodzienną możliwość rozwoju wielu form aktywności, ciągłego rozwoju wewnętrznego, talentów, aktywności i możliwości rozwoju. Skorzystaliśmy przez te lata współpracy z wielu doświadczeń europejskich, praktycznych wskazówek i rozwiązań w zakresie szeroko rozumianej polityki społecznej wobec ludzi starszych. Przez lata współpracy zorganizowano dziesiątki spotkań o różnym charakterze, w których brało udział setki starszych osób, poznając nawzajem siebie, obyczaje, tradycję, język partnera w myśl zasady „Tylko spotkania mogą zmienić obcych w przyjaciół” - „Nur Begegnungen konnen Fremde zu machen”.
Wpływ udziału w projekcie na polskich słuchaczy: 
Realizacja projektu niezwykle wzbogaciła naszą ofertę edukacyjną kierowaną do słuchaczy ZUTW. Spotkania w ramach projektu sprawiły, że słuchacze mogli dowiedzieć się czegoś więcej o krajach partnerskich, o tym jak tam żyją ludzie, a zwłaszcza ich rówieśnicy, a nieznane kraje stały się w jakiś sposób bliskie. Przygotowania do wyjazdów były okazją do gromadzenia wiedzy na temat kraju do którego jechaliśmy. W warsztatach po powrocie dzieliliśmy się wrażeniami z tymi, którzy nie byli z nami. Stworzyło to bodziec do zintensyfikowania nauki języków. Wśród słuchaczy podniósł się znacznie poziom znajomości j. angielskiego . Nie bez znaczenia jest również uświadomienie starszym ludziom znaczenia we współczesnym świecie narzędzia, jakim jest komputer i umiejętności posługiwania się nim. Wielu naszych słuchaczy nauczyło się obsługiwać Internet również po to, by móc kontaktować się z przyjaciółmi z projektów. Ważna też wydaje się zmiana poglądów na temat wymiernych korzyści, jakie przyniosło nam przystąpienie do Unii Europejskiej i bezpośredni udział w możliwościach skorzystania z „otwartego świata”.
Wartość, użyteczność projektu, trwałość rezultatów: 
Najważniejszą trwałą wartością zrealizowanego projektu było uświadomienie, że co prawda nie możemy zmienić niektórych zesłanych przez los zdarzeń w naszym życiu, ale możemy zmienić nasze podejście do nich.
Opinie słuchaczy i pracowników o projekcie – cytaty z wypowiedzi: 
“Czuję się silniejsza. Moje pozytywne nastawienie do procesu starzenia się stało się jaśniejsze i bardziej osiągalne. Doświadczania, jakie doznałam  w czasie  międzynarodowych spotkań  przyczyniły  się do  wzbogacenia  doświadczeń, z których skorzystam także  w przyszłości.
Prowadzenie wspólnego warsztatu z Viktoriją na Łotwie i dużo innych z Göttingen i Preili było dla mnie bardzo specjalnym  “doświadczeniem salutogenezy”. Naprawdę razem czerpaliśmy  z pokładów naszych źródeł.”
„Na Łotwie przebywałyśmy w dniach 10 - 16 lipca 2008 r. Trudno nam się było rozstać, bo w Ezermajas nasze wzajemne kontakty  były bardzo intensywne.  Podczas  nieoficjalnych, spontanicznych rozmów zdarzało się nam uruchamiać „szufladki w głowie” i znajdować słowa obcojęzyczne, o znajomość których wcale się dotąd nie podejrzewałyśmy. A więc jeżeli były przedtem jakieś bariery między nami, to nie pozostało po nich śladu. Utwierdziłyśmy się w przekonaniu, że chociaż różni nas historia, narodowość, język i warunki życia, to te różnice nie muszą nas dzielić. W każdym zakątku Łotwy, Niemiec i Polski mieszkają kobiety, które pragną być szczęśliwe, zadowolone z życia, chcą mieć przyjaciół i radować się życiem we wszystkich jego przejawach, barwach i odcieniach…”
„Pomysłów i projektów, z każdej dziedziny naszych zainteresowań, było mnóstwo. Koleżanki z Łotwy chcą skorzystać z naszych doświadczeń przy tworzeniu uniwersytetu trzeciego wieku, naszym koleżankom z Zielonej Góry marzy się uczestnictwo w warsztatach malarstwa, terapii sztuką i innych. Kolejne spotkanie odbędzie się wiosną w Zielonej Górze, a jego tematem będzie profilaktyka zdrowia.
Temat salutogenezy, jako wiodący w projekcie, znalazł podczas obrad poczesne miejsce. Poszukiwałyśmy zadań atrakcyjnych poznawczo i równocześnie inspirujących do innego sposobu myślenia o zdrowiu. Wiktoria Šmukste z Łotwy wpadła na pomysł, by zgromadzić zalecenia i receptury stosowane w ochronie zdrowia od pokoleń i odchodzące, często niesłusznie, w niepamięć. Zaczęłyśmy sobie przypominać moczenie nóg w gorącej wodzie jako środek przeciw przeziębieniowy, czy okłady z liści kapusty na opuchliznę..”
Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Jadwiga Korcz-Dziadosz
Data wypełnienia formularza/karty: 
06.01.2010

Diagnozowanie potrzeb nauczycieli i ewaluacja form doskonalenia prowadzonych przez placówki doskonalenia w krajach partnerskich - porównanie i poszukiwanie najbardziej efektywnych rozwiązań

Tematyka działań: 
Aktywne obywatelstwo
Edukacja międzykulturowa
Technologie informacyjno-komunikacyjne (TIK)
Zarządzanie edukacją dorosłych
Dane Beneficjenta
Organizacja polska realizująca projekt: 
Centrum Edukacji Nauczycieli
ul. Ruszczyca 16, 75-654 Koszalin
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Anna Walkowiak
94 347 67 24
annawalkowiak@cen.edu.pl
Krótki opis profilu działalności polskiej organizacji realizującej projekt: 

Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie jest publiczną, wojewódzką placówką doskonalenia nauczycieli. Swoją działalnością obejmujemy nauczycieli ze wschodniej części województwa zachodniopomorskiego. Głównym naszym celem jest organizowanie i realizowanie zajęć warsztatowych i kursów kwalifikacyjnych oraz innych imprez o charakterze edukacyjnym. Z naszej oferty korzysta rocznie ok. 10 tys. nauczycieli. Zajęcia, które proponujemy nauczycielom przeprowadzamy zarówno na terenie naszej instytucji, jak i w szkołach poza Koszalinem. Nasza oferta szkoleniowa jest bardzo bogata. Krótkie formy warsztatowe mają charakter przedmiotowo-metodyczny oraz problemowy, natomiast w ramach kursów nauczyciele mogą uzyskać bądź rozszerzyć swoje kwalifikacje w zakresie 12 przedmiotów. Zajęcia są prowadzone przez doświadczonych edukatorów z naszej instytucji oraz wykładowców z wyższych uczelni.

Tytuł projektu: 
Diagnozowanie potrzeb nauczycieli i ewaluacja form doskonalenia prowadzonych przez placówki doskonalenia w krajach partnerskich - porównanie i poszukiwanie najbardziej efektywnych rozwiązań
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
04/GR2/04-0029/C1
05/GR2/05-0033/C2
06/GR2/06-0006/C3
Lata realizacji: 
2004 - 2007
Kraje uczestniczące: 
Polska, Cypr, Łotwa, Hiszpania x2
Cele projektu: 
Zapoznanie się z systemami organizacji doskonalenia i dokształcania nauczycieli w krajach partnerskich oraz wymiana doświadczeń.
Obszary tematyczne: 
Technologie informatyczne, nauka o krajach europejskich, zarządzanie organizacją prowadzącą edukację dorosłych.
Grupa docelowa słuchaczy: 

W ramach projektu w trakcie trzech lat były przeprowadzone w instytucjach partnerskich badania dotyczące diagnozy i ewaluacji prowadzonych form doskonalenia. Badaniami objęta została grupa prawie 5000 nauczycieli uczestniczących w zajęciach realizowanych na terenie placówek partnerskich. W Polsce najliczniejszą grupę respondentów stanowili nauczyciele dyplomowani z terenów wiejskich o stażu 11-20 lat. Grupą docelową byli nauczyciele konsultanci zatrudnieni w placówkach partnerskich. W Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie wszyscy konsultanci byli zaangażowanych w realizację zadań projektowych.

Jakie były początki projektu: 

Pomysł na udział w programie powstał po uczestnictwie koordynatora w szkoleniu w Sulejówku organizowanym przez Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli we współpracy z Fundacją Rozwoju Systemu Edukacji.

Temat projektu odnosił się do mocnych stron naszej placówki oraz kompetencji merytorycznych konsultantów i mieścił się w polu zainteresowań naszej instytucji. Mamy duże doświadczenie w  diagnozowaniu potrzeb nauczycieli i ewaluowaniu prowadzonych przez nas form doskonalenia. W związku z tym zainteresowaliśmy się jakie są potrzeby nauczycieli w innych krajach, jakie można określić obszary wspólne i dostrzec różnice. Chcieliśmy zapoznać się z organizacją doskonalenia nauczycieli, oraz porównać wnioski jakie zostaną sformułowane na podstawie wypowiedzi respondentów w innych krajach.

Partnerów znaleźliśmy dzięki rozesłaniu przez Narodową Agencją naszej fiszki zawierającej informację o instytucji i planowanych w projekcie działaniach. W poszukiwaniu partnerów za granicą wykorzystaliśmy również kontakty osobiste.

Krótki opis przebiegu projektu: 

W trakcie trzyletniej współpracy zorganizowaliśmy wiele spotkań w instytucjach partnerskich. W pierwszym i drugim roku wizyty miały charakter roboczy. Dyskutowaliśmy nad szczegółami harmonogramu działań, ustalaliśmy i opracowywaliśmy narzędzia do przeprowadzenia badań, a następnie prezentowaliśmy wyniki badań krajowych. Każdy partner oprócz przeprowadzenia badań i opracowania raportów w języku narodowym zobowiązany był do przetłumaczenia raportu na język roboczy projektu. Wszyscy opracowaliśmy również prezentacje multimedialne o swoim ośrodku oraz systemie edukacyjnym i systemie doskonalenia nauczycieli w danym kraju. W trzecim roku organizowane były przez placówki partnerskie spotkania dla nauczycieli, dyrektorów, wizytatorów i przedstawicieli lokalnych władz oświatowych. W trakcie tych spotkań prezentowane były placówki, wyniki z badań oraz omawiane systemy edukacyjne w każdym kraju. Wyniki i rezultaty naszego projektu oraz idea współpracy międzynarodowej była upowszechniana w lokalnych mediach.

Liczba słuchaczy aktywnie uczestniczących w projekcie
W działaniach krajowych: 
40
W wyjazdach zagranicznych: 
0
Produkty
Produkty projektu: 

W wyniku realizacji projektu powstały następujące produkty:

strona internetowa projektu, 20 prezentacji multimedialnych, 2 ankiety, 5 raportów krajowych „Diagnozowanie potrzeb nauczycieli w zakresie doskonalenia”, 5 raportów „Ewaluacja prowadzonych form doskonalenia”, 2 raporty porównawcze, 6 konferencji o charakterze międzynarodowym, bogata dokumentacja fotograficzna w  kronikach i na CD.

Które z powyższych produktów wykorzystano po zakończeniu projektu, upowszechniono?: 

Najbardziej efekty projektu były wykorzystane na Cyprze, ponieważ  po raz pierwszy w tym kraju nauczyciele byli pytani o ich potrzeby w zakresie  doskonalenia i ocenę form szkoleniowych, w których uczestniczyli. Wynikami badań było bardzo zainteresowane Ministerstwo Edukacji na Cyprze, gdyż wnioski i rekomendacje z raportów krajowych miały być uwzględnione w opracowywaniu nowej koncepcji doskonalenia nauczycieli w tym kraju.

Wpływ
Wpływ udziału w projekcie na organizację polską i jej pracowników: 

Realizacja projektu międzynarodowego wpłynęła na wzrost prestiżu placówki w środowisku lokalnym oraz na popularyzację programów edukacyjnych Unii Europejskiej. Bezpośrednie efekty działań projektowych wpłynęły na podniesienie jakości pracy instytucji. Została wzbogacona oferta edukacyjna, a pracownicy pogłębili lub nabyli nowe umiejętności.

Wpływ udziału w projekcie na polskich słuchaczy: 

Realizacja projektu międzynarodowego miała bardzo duży wpływ przede wszystkim na pracowników Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie. Pokonaliśmy w sobie lęk przed współpracą międzynarodową. Obawialiśmy się przede wszystkim bariery językowej. Jednak dzięki uczestnictwu w projekcie wszyscy zostaliśmy zmotywowani do nauki języka angielskiego i potrafimy teraz zarówno podtrzymywać kontakty, jak i występować publicznie w języku angielskim. Doszliśmy do wniosku, że chociaż jesteśmy placówką stosunkowo niewielką nasza wiedza merytoryczna i umiejętności są bardzo wysokie. Zdobyte informacje o systemach edukacyjnych w innych krajach do tej pory przekazujemy nauczycielom w trakcie zajęć warsztatowych.

Wartość, użyteczność projektu, trwałość rezultatów: 

W Centrum Edukacji Nauczycieli wnioski i rekomendacje zawarte w raportach krajowych są uwzględniane przy planowaniu oferty kursowej.

Opinie słuchaczy i pracowników o projekcie – cytaty z wypowiedzi: 

„Polska jest krajem, w którym ludzie tak samo pracują, podobnie mieszkają, duża wiedzą, potrafią się bawić i mają duże poczucie humoru” – opinia koordynatorki z Hiszpanii.

„Nie znaleźlibyśmy w naszym regionie szkoły, w której uczniowie mogliby zaprezentować tak duże umiejętności artystyczne” – opinia koordynatora z Hiszpanii wypowiedziana po prezentacji uczniowskiej w szkole pod Koszalinem.

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Anna Walkowiak
Data wypełnienia formularza/karty: 
24.07.2008

Kum arain in szenk - Jewish Inn

Tematyka działań: 
Edukacja międzykulturowa
Dane beneficjenta
Organizacja realizująca warsztat: 
Poleski Ośrodek Sztuki
ul. Krzemieniecka 2a, 94-030 Łódź
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Anna Rutkowska – Rochmińska 42 686 02 59, pos@lodz.pl
Krótki opis profilu działalności organizacji realizującej warsztat: 

POLESKI OŚRODEK SZTUKI, którego nazwa pochodzi od jednej z dzielnic Łodzi - Polesia, od 20 lat wpisany jest w "mapę" kulturalną miasta. Siedzibą Ośrodka jest modernistyczna willa z lat 20-tych ubiegłego stulecia, która należała niegdyś do Ludwika Plichala /Czecha niemieckiego pochodzenia/ liczącego się w Łodzi fabrykanta, właściciela fabryki dziewiarskiej. Walory architektoniczne Ośrodka sprzyjają kameralnym formom pracy, zaś okalający budynek ponad hektarowy, ogrodzony park pozwala na realizację akcji plenerowych, instalacji przestrzennych, rekreacji. Placówka jest przystosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych., zaś adresatem jej działań jest głównie odbiorca dorosły. Oferujemy różnorodne propozycje aktywności artystycznej, edukacyjnej, czytelniczej, ekologicznej, hobbystycznej, prowadzimy własną działalność wydawniczą, a także ekspozycyjną w Galerii 526. Naszym "znakiem firmowym" są spotkania z najwybitniejszymi twórcami kultury polskiej, promowanie debiutujących literatów i poetów a także organizacja dwóch cyklicznych przedsięwzięć o zasięgu międzynarodowym; od roku 1995 Spotkania Teatralne "Terapia i Teatr" /obecnie Biennale/ i towarzyszące im warsztaty teatralne dla studentów, instruktorów i pracowników socjalnych , zaś od 1999 r. Warsztaty Wikliny i Przestrzennych Form Ogrodowych i towarzyszące im plenery dla twórców. Tradycyjnie, od siedmiu lat, w maju każdego roku, zapraszamy łodzian na Festiwal Literatury "Prope Mercatum", w którym uczestniczą i promują swoje książki wybitni autorzy polscy i obcojęzyczni. Wielu naszych stałych bywalców skupionych jest wokół tematycznych grup pasjonackich takich jak Dyskusyjny Klub Książki /pod honorowym patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego/ , Klub Smakosza, Klub Literacki, Klub Scrabblistów. Wiele uwagi w naszej pracy poświęcamy zagadnieniom tolerancji prezentując inne kultury i systemy wartości, działając na rzecz poszanowania odrębności społecznych i obyczajowych oraz podejmując inicjatywy skierowane do mniejszości etnicznych i grup defaworyzowanych. W środowisku  lokalnym postrzegani jesteśmy jako placówka upowszechniania kultury pracująca także metodą projektów otwierających nowe możliwości kontaktów oraz wymiany doświadczeń i inspiracji z partnerami europejskimi.

Tytuł warsztatu: 
Kum arain in szenk - Jewish Inn
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2009-1-PL1-GRU13-05060
Data realizacji warsztatu: 
27.09.2009 - 02.10.2009
Partnerzy zagraniczni
Liczba uczestników z zagranicy, którzy wzięli udział w warsztacie: 
15
Liczba uczestników z Polski, którzy wzięli udział w warsztacie: 
3
Cele warsztatu: 
  1. Prezentacja kultury żydowskiej, oraz ukazanie kontekstu jej wielowiekowej symbiozy z Łodzią, miastem o wielokulturowej tradycji.
  2. Uświadomienie zagrożeń i tragicznych konsekwencji dla społeczeństw  i ich kultur, jakie wynikać mogą z aktów nietolerancji i postaw ksenofobicznych.
  3. Stworzenie płaszczyzny dla ponadgranicznego  i międzypokoleniowego dialogu na rzecz poznawania, zrozumienia i szacunku dla innych, niż własna, kultur.
  4. Spotkania ze społecznością lokalną  i włączenie jej  w przebieg i międzykulturowy finał warsztatów pn. "Karczma Żydowska".

Inspirowanie uczestników do rozpowszechniania wiedzy i umiejętności nabytych  w trakcie warsztatów  w swoich krajach i środowiskach.

Obszary tematyczne: 
  • edukacja międzykulturowa: historia, tradycja, sztuka i religia
  • ekspresja artystyczna: taniec, śpiew, plastyka, fotografia
  • integracja: budowanie pozytywnych relacji interpersonalnych między europejczykami
Kraj uczestników: 
Austria
Finlandia
Litwa
Niemcy
Wielka Brytania
Łotwa
Liczba uczestników: 
5
3
2
2
2
1
Rekrutacja uczestników i przygotowanie warsztatu: 

Uczestnicy zostali wyłonieni w drodze naboru i indywidualnych zgłoszeń.

Rekrutacja uczestników warsztatów odbywała się za pomocą strony internetowej, na której zamieszczona została karta zgłoszenia, regulamin uczestnictwa oraz program warsztatów. Ponadto promocja warsztatów odbywała się za pośrednictwem portali tematycznych (dialog.org, jewish.org.pl, sztetl.org.pl, fzp.net.pl), a także korzystaliśmy z bazy danych powstałej podczas dotychczasowych międzynarodowych projektów POS, takich jak: Międzynarodowe Biennale „Terapia i Teatr”, z udziałem zagranicznych obserwatorów. Wykorzystaliśmy wieloletnią współpracę z artystami z Litwy, Szwecji, Niemiec i Austrii przy okazji organizowanego cyklicznie Międzynarodowego Pleneru Wikliniarskiego przesyłając im informację o warsztacie.

Rozpowszechnianie informacji o projekcie odbywało się również za pomocą:

  • bazy danych partnerów POS biorących udział w projektach Grundtviga: Ambasador Edukacji Transkulturowej BAC oraz Opowiedziane biografie w edukacji dorosłych-Story managament,
  • bazy danych uczestników biorących udział w seminarium kontaktowym Europen Expierences in Intercultural Learning 9-12 października 2008, Stambuł,
  • oraz przy współpracy z Instytutem Tolerancji, jednostkami Urzędu Miasta Łodzi.

O przyjęciu decydowała kolejność zgłoszeń oraz spełnienie podstawowych kryteriów określonych przez Komisję Europejską (wiek, obywatelstwo, brak zbieżności zawodowej z tematyką warsztatu, znajomość języka angielskiego).

Grupa docelowa uczestników: 

Grupę docelową stanowili uczestnicy pełnoletni, zainteresowani kulturą i tradycją żydowską oraz osoby o szerokich zainteresowaniach artystycznych i historycznych, otwarte na twórczy dialog w międzynarodowym zespole. Udało się dotrzeć do osób, które (poza dwiema) nie mały większej wiedzy i wcześniejszego przygotowania, chętnie poznawały kulturę żydowską oraz historię Łodzi ze śladami jej obecności. W warsztatach  udział wzięło 8 mężczyzn i 7 kobiet, w wieku od 20 do 67 lat.

Opis przebiegu
Krótki opis przebiegu warsztatu: 

Uczestnicy przybyli do Łodzi w dzień poprzedzający prace warsztatowe. W miejscu zakwaterowania (w tym przypadku był to hotel Urzędu Miasta Łodzi)  nastąpiło przywitanie i wzajemna prezentacja gości i organizatorów, krótkie zajęcia integrujące grupę.  Wszyscy otrzymali niezbędne materiały: harmonogram warsztatów, identyfikatory, plan miasta, mapki dojazdowe, foldery  zawierające informacje o Łodzi, bilety komunikacji miejskiej.

Program warsztatów  obejmował:

Dzień pierwszy (27.09.2009) – wprowadzający w klimat miasta i tematykę warsztatów.

  • Wizyta  w ważnych obiektach  związanych z wielokulturową historią miasta. Uczestnicy warsztatów poznali zabytki XIX wiecznej architektury  Łodzi – dawne rezydencje i fabryki przemysłowców, obecnie muzea: Muzeum Włókiennictwa (dawna tkalnia Ludwika Geyera), Muzeum Historii Miasta Łodzi (dawny pałac Izraela Poznańskiego), Muzeum Kinematografii (dawny pałac Ludwika Grohmana) i wysłuchali wykładu: Łódź miastem czterech kultur – historia łódzkich Żydów na tle historii Łodzi przemysłowej
  • Tradycyjne pieśni żydowskie – wspólny wybór 6-7 utworów i nauka wybranych pieśni
  • Warsztaty tańca chasydzkiego – krótkie wprowadzenie dotyczące wpływu różnych kultur w muzyce i choreografii tańca chasydzkiego, nauka podstawowych kroków oraz pokaz poszczególnych układów tanecznych.

Dzień drugi (28.09.2009):

  • Nauka języka hebrajskiego – uczestnicy mieli okazję zapoznać się     z alfabetem hebrajskim, podstawowymi zwrotami  języka jidisz oraz poznać historię i korzenie języka Żydów Aszkenazyjskich.
  • Tradycyjne pieśni żydowskie- uczestnicy kontynuowali naukę wybranych pieśni żydowskich .
  • Warsztaty tańca chasydzkiego– nauka kolejnych kroków i układów.
  • Wykład “Piosenka i sztuka w Getcie Łódzkim”  ilustrowana recitalem pieśni.

Dzień trzeci (29.09.2009):

  • Warsztaty kulinarne: zapoznanie ze specyfiką kuchni koszernej oraz z regułami przyrządzania i spożywania posiłków. Nauka samodzielnego przygotowania  potraw żydowskich: kawioru po żydowsku i złotego joicha (rosołu)
  • Warsztaty tańca chasydzkiego– praca nad interpretacją układów choreograficznych tańca..
  • Tradycyjne pieśni żydowskie –  próby wspólnego śpiewania.

Dzień czwarty  (30.09.2009):

  • Wizyta na Cmentarzu Żydowskim (największy żydowski cmentarz w Europie); wykład:  Symbolika żydowskiej sztuki nagrobnej.
  • Wizyta na terenie dawnego getta łódzkiego. W trakcie zajęć uczestnicy gromadzili dokumentację fotograficzną wielu obiektów historycznych- Stację Radegast  przy ulicy Stalowej, Pomnik Dekalogu, Park Ocalałych.
  • Prezentacja w wersji niemieckojęzycznej polsko -austriackiego filmu biograficznego Spotkanie klasowe  opisującego historię 10 kobiet z Izraela, Austrii i Polski, których losy związane są z Łodzią przedwojenną i w czasie okupacji niemieckiej.
  • Tradycyjne pieśni żydowskie – kontynuacja zajęć, śpiew chóralny.

Dzień piąty (1.10.2009):

  • Wykład Sztetl- miasteczko żydowskie- poznanie historii, architektury i zwyczajów panujących w  miasteczkach typu sztetl.
  • Wykład Żydowskie święta religijne – rozmowa o zwyczajach i nakazach związanych z celebrowaniem świąt żydowskich ( Jom Kippur, Rosz ha Szana, Sukot , Chanuka, Purim, Pascha).
  • Święto Sukot – warsztaty, podczas których uczestnicy budowali i zdobili szałas, symbol święta żydowskiego Sukot (najważniejszego w żydowskim kalendarzu).
  • Tradycyjne pieśni żydowskie – przygotowanie do koncertu.
  • Kolacja w restauracji Anatewka, specjalizującej się w serwowaniu potraw kuchni żydowskiej.

Dzień szósty  (2.10.2009):

  • Próba generalna z udziałem chóru Clil (jedyny w Polsce amatorski chór żydowski) oraz  przygotowania do wieczoru  pożegnalnego.
  • Wieczór “Karczma Żydowska”- prezentacja projektu artystycznego, uczestnicy mieli możliwość zademonstrowania przed społecznością lokalną zdobytej wiedzy i umiejętności nabytych podczas warsztatów. W czasie finalnej imprezy grupa wykonała tańce chasydzkie oraz  kilka pieśni żydowskich (wspólnie z chórem Clil). Imprezie towarzyszył multimedialny pokaz samodzielnie wykonanych fotografii „Litzmanstadt Ghetto” oraz  degustacja potraw przyrządzonych według tradycyjnych przepisów koszernej kuchni żydowskiej ( m. in. czulent, fasola z czosnkiem, chały w miodzie, maca, koszerne wino) . Dodatkową atrakcją utrzymaną w klimacie wieczoru był koncert muzyki klezmerskiej w interpretacji łódzkich instrumentalistów.

Prelegentami i wykładowcami byli dziennikarze, pracownicy naukowi Uniwersytetu Łódzkiego (w jednym przypadku pracownik naukowy Uniwersytetu w Toronto), kustosze muzeów. Zajęcia z grupą prowadzili – choreograf, dyrygentka chóru Clil, scenograf, muzyk.

Rozwiązania praktyczne zastosowane podczas realizacji warsztatu: 

Większość zajęć odbywała się w Poleskim Ośrodku Sztuki – warsztaty artystyczne, projekcje filmowe, dyskusje, wywiady, pokaz, koncert. Zajęcia rozpoczynały się każdego dnia o godz. 10.00, kończyły w okolicach godz. 19.00 (z przerwą na obiad i kolację). Uczestnicy docierali z hotelu do Ośrodka podstawionymi dla nich busami a po zakończeniu zajęć korzystali z usług komunikacji miejskiej w towarzystwie (pilotujących ich ) wolontariuszy. Korzystaliśmy również z taksówek w sytuacji kiedy wystąpiła konieczność szybkiego przemieszczania się oraz po zakończeniu wieczoru pożegnalnego (ze względów bezpieczeństwa- późna godzina powrotu do hotelu).

Podczas wizyt w miejscach związanych z historią i kulturą żydowską problem komunikacji został rozwiązany dzięki wsparciu Urzędu Miasta Łodzi (Biuro Promocji, Turystyki i Współpracy z Zagranicą) – pod hotel podstawiany był rano autobus wożący uczestników zgodnie z planem wizyt. Również w tych dniach uczestnikom towarzyszył  wolontariusz, który był w stałym kontakcie z kierowcą oraz  organizatorami.

Kwestia posiłków była rozwiązana następująco: śniadania w hotelu, obiady  i kolacje serwowane były w większości dni w Ośrodku, (dostarczane przez firmę cateringową). Dla trojga uczestników zamawialiśmy dania wegetariańskie (dla jednego spośród nich- wegańskie).

Specjalizująca się w potrawach kuchni żydowskiej restauracja Anatewka przygotowała jedną uroczystą kolację, podczas której nasi goście mogli „wejść” w klimat wyjątkowo zaaranżowanego  wnętrza, będącego także mini galerią sztuki oraz posłuchać muzyki klezmerskiej.  W dniu ostatnim obiad przewidziany był w wybranej przez uczestników restauracji w centrum miasta. 

Goście przybywali do Polski w większości drogą lotniczą na Okęcie w Warszawie skąd samodzielnie docierali do Łodzi pociągami. Wszelkie informacje dotyczące godzin przylotów, rozkładów pociągów relacji Warszawa – Łódź, informacje na temat autobusów  kursujących z lotniska na Dworzec Centralny, kontakt telefoniczny z Ośrodkiem i wolontariuszami uczestnicy otrzymali mailem na kilka dni przed wyjazdem tak, aby zapobiec wszelkim nieprzewidzianym problemom i w celu  zminimalizowania sytuacji stresowych związanych z podróżą. W Łodzi na Dworcu PKP w określonym czasie czekał na każdego z uczestników wolontariusz (posiadający imienny identyfikator), którego rolą było przywitanie gościa i odwiezienie go do hotelu. Po jednego uczestnika warsztatów , gościa z Finlandii, zdecydowaliśmy się pojechać taksówką do Warszawy, ze względu na późny przylot samolotu i brak możliwości dotarcia do Łodzi innym środkiem lokomocji w godzinach nocnych. Aby zapewnić wszystkim bezpieczny powrót zakupiono bilety kolejowe do Warszawy, skąd uczestnicy samodzielnie dotarli do portu lotniczego. Przez cały czas trwania warsztatów dążyliśmy do optymalizacji działań w każdym z 6 dni dbając o : punktualność, sprawny transport, precyzyjny plan wizyt poszczególnych zajęć, dyskusji i codzienne ewaluacje.

Ewaluacja i monitoring: 

W procesie realizacji projektu użyte zostały narzędzia pozwalające na bezpośrednią ocenę pracy warsztatowej.  Do najważniejszych należą ankiety „day by day”, wręczane każdemu uczestnikowi podczas trwania 6 dniowych zajęć. Na ich podstawie mogliśmy reagować na problemy i trudności jakie zaistniały w czasie trwania warsztatów. Pierwszego dnia została przeprowadzona ustna ewaluacja mająca na celu poznanie indywidualnych sugestii uczestników. Dotyczyła ona oceny spraw organizacyjnych (zakwaterowania, jakości posiłków, transportu, opieki wolontariuszy w dniu przyjazdu oraz pracy organizatorów). Wszelkie uwagi ze strony uczestników warsztatów były cenne i pozwalały na sprawne reagowanie i usuwanie   niedogodności.

Rozmowy z wykładowcami na temat harmonogramu warsztatów i godzin realizacji  zajęć były istotnym narzędziem weryfikującym to, czy nasze propozycje uzyskują akceptację prowadzących i uczestników. Zgodnie z ich sugestią zmieniona została godzina rozpoczynania zajęć (na godz.10.00). Każdego dnia warsztatów,   omawiano bieżące sprawy: poddawano ocenie merytorycznej każde zajęcia z dnia poprzedniego,  omawiano program na kolejne dni.  

Na prośbę uczestników już po zakończeniu warsztatów zostały opracowane i wysłane dodatkowe materiały (teksty i nuty pieśni żydowskich, dokumentacja  fotograficzna, streszczenie niektórych wykładów). Jak wiemy ze zwrotnej informacji od słuchaczy , niektóre służą do propagowania kultury żydowskiej w ich społecznościach.

Wpływ warsztatu na słuchaczy, na organizację oraz społeczność lokalną – rezultaty: 

Wpływ warsztatu na słuchaczy:

Myśląc o uczestnikach warsztatów – ludziach z kilku obszarów kulturowych – wspominamy ich jako grupę. Uważamy to za jeden z najważniejszych „pożytków” tego przedsięwzięcia. Przez 6 dni pobytu udało się zintegrować te osoby w twórczym, niezwykle kreatywnym zespole skupionym wokół precyzyjnie nakreślonego celu i tematu. Uczestnicy, poza tym, że nawiązali z sobą bliskie relacje, poznali swoje kulturowe różnice i podobieństwa, wspólnie odkrywali (nie do końca może dotąd uświadomiony) fenomen kultury żydowskiej. Sądzimy, że głęboko „weszli” w tę tematykę, czego dowodem był koncert jaki zaprezentowali publicznie – śpiewali po hebrajsku i w jidisz, wykonywali tańce chasydzkie, przygotowywali koszerne potrawy. Poznali  zabytki architektury Łodzi i jej związki z historią Żydów. Poznali nasze miasto wyrosłe z wielokulturowości, gdzie przeplatały się „cztery kultury”, a ich koegzystencja była możliwa , twórcza i wzajemnie się wzbogacająca.

Wpływ warsztatu na organizację i pracowników:

Przygotowanie projektu warsztatów, faza organizacyjna i bezpośrednia realizacja wymagało od  pracowników naszej placówki pełnej mobilizacji logistycznej, a także odpowiedzialności za jego jakość merytoryczną. Już samo określenie tematyki projektu miało walor edukacyjny również dla nas. Z bogactwa jakie oferuje kultura żydowska i faktu, iż Łódź jest świadectwem jej żywej obecności należało wybrać zagadnienia, które by w sposób spójny pozwoliły to uświadomić i zaprezentować uczestnikom warsztatów (oczywiście w czasie jakim dysponowaliśmy – sześciu dni). Językiem komunikacji był język angielski – to wymóg dla uczestników ale i dla koordynatorów projektu i wolontariuszy. Dzięki temu podnosiliśmy własne kompetencje językowe, wymagające – jak się okazało, konieczności dalszego doskonalenia. Warsztaty to także zdobywanie doświadczeń różnej natury: organizacyjnej, kontaktów interpersonalnych, współpracy z instytucjami, pozyskiwanie ekspertów, poznawanie mentalności ludzi z innych kręgów kulturowych, czynienie wysiłków na rzecz stworzenia optymalnych warunków do twórczej pracy zespołowej. Nowe doświadczenia to wielki kapitał do wykorzystania w przyszłości, pole do samooceny, a także weryfikacji idei i pomysłów z praktycznym przełożeniem w działaniu.

Warsztaty ponadto stały się okazją do nawiązania kontaktów między uczestnikami, pracownikami i osobami, które w sposób aktywny bądź pośredni uczestniczyły w realizacji projektu (wolontariusze, dziennikarze, wykładowcy, bywalcy POS). Warsztaty miały także dla nas aspekt poznawczy i poszerzyły  naszą  wiedzę o wielu europejskich krajach, z których przybyli uczestnicy warsztatów. 

Wpływ warsztatów na społeczność lokalną:

Społeczność lokalna i stali bywalcy placówki są także cenzorem naszych przedsięwzięć, jako aktywna publiczność oceniają rezultaty naszych projektów. W tym przypadku mieli okazję uczestniczyć w „Karczmie Żydowskiej”, oklaskiwali popis uczestników warsztatów – brawurowo wykonane tańce chasydzkie i pieśni żydowskie, obejrzeli na telebimie zapis fotograficzny z wizyt w miejscach związanych z historią i kulturą Żydów mieszkających przed wojną w Łodzi, degustowali potrawy i napoje, słuchali muzyki klezmerskiej.  Dla wielu, szczególnie starszych mieszkańców, gości tej imprezy stanowiło to wielkie przeżycie , dostarczyło wzruszeń i przywołało wspomnienia.

Upowszechnianie rezultatów: 

Poleski Ośrodek Sztuki "od zawsze" propagował inne kultury (język, obyczaje, sztukę, kuchnię), wykorzystując do tego szerokie spectrum metod i form; od spotkań literackich, wystaw plastycznych i fotograficznych, warsztatów artystycznych, wizyt  reporterów, koncertów itp. Warsztaty kultury żydowskiej wpisują się zatem w naszą koncepcję propagowania i upowszechniania  europejskiej  wielokulturowości, oraz reagowania na przejawy dyskryminacji czy też wartościowania innych kultur.  Od wielu lat włączamy się czynnie w akcję "Kolorowa tolerancja", której organizatorem jest Instytut Tolerancji w Łodzi. Ideą tego przedsięwzięcia jest  zamalowywanie obraźliwych napisów na murach łódzkich budynków.

W marcu br. roku zgłosiliśmy prace młodzieżowego koła działającego przy POS do konkursu plastycznego pt. „Tolerancja i nietolerancja” im. Hiki Fromera,  amerykańskiego biznesmena pochodzenia żydowskiego, który żył i pracował w Łodzi. W kwietniu br. gościła w Łodzi , mieszkająca w Izraelu Renata Jabłońska, prozaik, poetka i tłumaczka żydowskiego pochodzenia, pisząca w języku polskim i hebrajskim. Mieliśmy przyjemność współorganizować jej wieczór autorski i promocję zbioru wierszy "I tyle". W swojej poetyckiej wypowiedzi autorka odnosi się do własnej tożsamości pomiędzy odrębnymi światami, próbuje ją zdefiniować i określić swój polsko -żydowski los.

W kwietniu br. przygotowaliśmy kameralny wieczór muzyczny, w czasie którego prezentowane były utwory kompozytorów żydowskiego pochodzenia. W programie: Fuga S-Dur  na skrzypce i fortepian oraz koncert e-moll Felixa Mendelssohna – Bartholdyego,  Sonata na skrzypce i fortepian Viktora Ulmana oraz transkrypcja Fantazji i Fugi Gideona Kleina. Koncert wykonany był przez doktorantki Akademii Muzycznej w Łodzi, Annę Ceglińską (skrzypce) i Oliwię Różańską (fortepian). 

W połowie czerwca br. promować będziemy książkę Elsy Drucaroff "Piekło obiecane", której fabuła osadzona jest  w realiach międzywojennej Polski i Argentyny lat dwudziestych XX wieku. Charakteryzuje nie tylko sytuację żydowskiej diaspory i relacji polsko - żydowskich, ale opisuje dramatyczne losy młodych Żydówek podstępnie wywiezionych z Polski do argentyńskich domów publicznych i proceder temu towarzyszący. 

I Warsztaty Kultury Żydowskiej wywołały znaczny, lokalny rezonans społeczny oraz duże zainteresowanie potencjalnych uczestników. Po zakończeniu rekrutacji nadal napływały zgłoszenia chętnych osób z Niemiec, Rumunii i Austrii, co dodatkowo motywowało nas do aplikowania o możliwość realizowania kolejnej edycji, rozbudowanej o nowe wątki i zagadnienia. Potencjał, jaki ma do zaoferowania Łódź, zważywszy na jej historyczną wielokulturowość i trwałe ślady obecności kultury żydowskiej, wart jest wykorzystania i eksponowania do celów edukacyjnych. Trwałą wartością warsztatów , poza walorami integracyjnym i poznawczymi winna być, naszym zdaniem, refleksja nad dramatem narodu żydowskiego i zbrodniczymi planami nazistów unicestwienia tej nacji i jej kultury. Jako kulturoznawcy, pedagodzy i łodzianie, których dziadkowie żyli w Łodzi "czterech kultur", i gdzie Żydzi stanowili 1/3 mieszkańców, czujemy potrzebę przypominania naszej wspólnej historii poprzez dostępne nam metody przekazu. Warsztaty są jedną z takich możliwości, jako spotkanie z unikalną  kulturą żydowską, która przetrwała czas zagłady i która tak porusza swoją wyjątkowością. Warsztaty, o czym dowiedzieliśmy się od naszych uczestników, odwoływały się do różnych potrzeb i oczekiwań: wiedzy, doświadczenia, emocji, czasem ciekawości.

Ville z  Finlandii napisał do nas, że często  w gronie przyjaciół wspomina pobyt w Łodzi i swoje pierwsze kontakty z żydowska kulturą. Przyjechał, aby nawiązać nowe europejskie znajomości, dowiedzieć się czegoś, poznać Polskę. Kiedy uczył się pieśni żydowskich i ćwiczył  z innymi tańce chasydzkie, ”dobrze się bawił”, ale kiedy znalazł się na terenie dawnego getta poczuł wielkie poruszenie a swoją obecność tam uważa za  ważne  i głębokie przeżycie.

Inna uczestniczka, Anette z Hamburga, szuka inspiracji do pisanej przez siebie powieści, która będzie osadzona w realiach łódzkiej dzielnicy Bałuty i ul. Pasterskiej, przy której mieszkał kiedyś jej ojciec, a która w czasie okupacji została włączona w obręb getta. Warsztaty stały się dla niej swoistą podróżą w przeszłość własnej rodziny i odkrywanie skomplikowanych relacji polsko- niemiecko - żydowskich.

Karl, Niemiec z Ammerbuch, organista kościoła ewangelickiego, zafascynowany chórem Clil, który w czasie warsztatów  wykonywał pieśni żydowskie, organizuje w swoim mieście jego koncert.

Litwinki: Jolanta, Ausra i Edita (dyrygentka, przewodniczka turystyki i instruktorka śpiewu) z miasteczka Telsiai zwracają się do nas z prośbą o kolejne materiały, (nuty, teksty, informacje), które będą mogły wykorzystać w swojej pracy w miejscowym ośrodku kultury, dokąd zamierzają przenieść łódzkie doświadczenia. Warsztaty umocniły w nas wolę dalszych wysiłków do pracy nad zbliżaniem kultur i ich przedstawicieli, a dla uczestników, jak sądzimy, stały się ważnym doznaniem osobistym, często także inspiracją zawodową.

Opinie słuchaczy i pracowników o warsztacie – cytaty z wypowiedzi: 

Wybrane podziękowania uczestników nadesłane mailem po zakończeniu warsztatów:

„Joerg, Doris i ja dotarliśmy  do domu zdrowi i pod wielkim wrażeniem. Pobyt w Polskim Ośrodku Sztuki był wspaniały, wy również, świetne jedzenie i picie i oczywiście przyjacielscy pracownicy ośrodka ”- list od Joachima  z Niemiec.

Astere, studentka z Łotwy ubolewa, że „...w warsztatach uczestniczyło za mało osób w moim wieku..” zaś jej kolega, Rasads czuje pewien niedostatek „.. powinno być jeszcze więcej dyskusji w grupach bezpośrednio po wizytach w muzeach..”

Ville z Finlandii tak komentuje warsztaty „Jeszcze raz dziękuję za możliwość uczestniczenia w warsztatach - było perfekcyjnie.  Słowa nie mogą wyrazić mojej wdzięczności za możliwość poznania tak wspaniałych uczestników i organizatorów!”

Jeszcze raz ogromne podziękowania dla całego waszego zespołu. Jestem pod wrażeniem waszej gościnności. Dużo się nauczyłem, dużo się śmiałem i chyba nawet fałszowałem..” - Michael z Niemiec.

Pracownicy Poleskiego Ośrodka Kultury zaangażowani w realizację warsztatów z wielką przyjemnością wspominają ten czas. Uczestnicy stanowili grupę zdyscyplinowaną, nastawioną na optymalne wykorzystanie pobytu w Łodzi. W olbrzymiej większości  aprobowali intensywność i różnorodność zajęć, aczkolwiek dla jednej z osób, warsztaty taneczne stanowiły zbyt duży wysiłek fizyczny. Nasunęło nam to pomysł, aby w przyszłości, przy ewentualnej kolejnej edycji, zaproponować też formy alternatywne /a nie tylko obligatoryjne / warsztatów artystycznych .

Dorota, choreograf pracujący z grupą, była pełna podziwu, dla entuzjazmu z jakim uczestnicy podchodzili do nauki tańców chasydzkich, jak szybko je opanowali i jak brawurowo (i publicznie) wykonali.

"Uśmiech na twarzach tych osób, był dla mnie największym podziękowaniem i satysfakcją", tak wspomina pracę z grupą.

Maria, pracownik POS, germanistka, a zarazem działaczka Instytutu Tolerancji, rozmawiała dużo z niemiecką grupą (także nieoficjalnie) po skończonych zajęciach. Z jedną  z uczestniczek, Doris, spotkała się wcześniej  w Niemczech, odżyły wspomnienia jakiś wspólnie przeżytych sytuacji. Dla obu pań, ten ponowny kontakt był dużym emocjonalnym doznaniem. Tak, czy inaczej obie zgodnie zadeklarowały chęć podtrzymywania z sobą dalszych, stałych kontaktów. Zatem warsztaty, to nie tylko nowe obszary wiedzy i  umiejętności, kolejne doświadczenia, ale  także serdeczne  więzi osobiste,  dobrze rokujące dla europejskich społeczeństw i ich pokojowej koegzystencji.

Ew. inne uwagi dotyczące realizacji warsztatu: 

O odbywających się w naszym Ośrodku Warsztatach Kultury Żydowskiej staraliśmy się powiadomić mieszkańców Łodzi, za pomocą lokalnych mediów. TV Ret -Sat (nasz patron medialny) zarejestrowała wybrane zajęcia (warsztaty tańca chasydzkiego, warsztaty pieśni i finałowe spotkanie integracyjne) zaś TVP Łódź nakręciła wizytę uczestników na cmentarzu Żydowskim.

Dziennikarze (Radio Łódź, TVP Ret-Sat) przeprowadzili z naszymi gośćmi rozmowy, pytając ich o opinie z przebiegu warsztatów, a w dniu ostatnim przeprowadzili wywiady (także z dyrektorem Ośrodka ) prosząc o  ocenę rezultatów  tego przedsięwzięcia. O trwających warsztatach informowała także lokalna prasa „Gazeta Wyborcza” i „Express Ilustrowany”.  Staraliśmy się we własnym zakresie wyeksponować informacje o projekcie za pomocą zewnętrznego banera oraz wewnątrz placówki symbolicznym akcentem scenograficznym, specjalnie zaprojektowanym przez artystę  plastyka. 

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Anna Rutkowska-Rochmińska
Data wypełnienia formularza/karty: 
30.05.2010
Subskrybuje zawartość

Switch style