Francja

Alicja Żmudzka

Tematyka działań: 
Aktywne obywatelstwo
Metody podnoszenia motywacji słuchaczy
Zagadnienia pedagogiczne / dydaktyczne
Akcja: 
Wizyty i wymiana kadry dla edukacji dorosłych
Imię i nazwisko: 
Alicja Żmudzka
Stanowisko pełnione w organizacji: 
Dyrektor
Nazwa organizacji, z której był składany wniosek: 
Centrum Edukacji EDUZ
Pełny adres organizacji: 
ul. Dobra 15/15 00-384 Warszawa
Telefon: 
22 627 03 64
E-mail: 
centrum274@gmail.com
Tytuł szkolenia: 
Wychowanie do poszanowania Praw Człowieka – jaka pedagogika do nauczania dorosłych?
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2011-2-PL1-GRU12-20925
Data realizacji
Termin wyjazdu: 
05.10.2011 - 10.10.2011
Kraj: 
Francja
Miasto bądź rejon: 
Paryż
Organizator szkolenia: 
Europejskie stowarzyszenie GERFEC
Opis szkolenia i jego wpływu: 

Celem mojego udziału w seminarium dotyczącym poszanowania praw człowieka było zapoznanie się z sytuacją edukacji praw człowieka w krajach uczestniczących w seminarium, refleksja nad dotychczasową edukacją w tym obszarze wśród dorosłych słuchaczy oraz jak ma wyglądać w przyszłości ta edukacja, a także jakie są perspektywy dla rozwoju edukacji poświęconej temu zagadnieniu.

Zastanawialiśmy się również nad metodami pracy z dorosłymi, aby uczynić doskonalenie motywujące i skuteczne. Podczas seminarium miałam okazję podzielenia się doświadczeniem realizacji projektów w wymiarze europejskim realizowanych w Centrum Edukacji EDUZ, dotyczących wychowania do Pokoju (Warsztaty Grundtviga oraz kurs doskonalenia zawodowego kadry dla edukacji dorosłych zgłoszony do europejskiego katalogu szkoleń Grundtvig/Comenius).

Wybrałam seminarium organizowane przez stowarzyszenie GERFEC, ponieważ z GERFEC-em współpracujemy od kilkunastu lat w zakresie doskonalenia nauczycieli, różnych form szkolenia i doskonalenia dorosłych, wymiany młodzieżowej oraz nauczania języków obcych z uwzględnieniem wymiaru europejskiego. Każde spotkanie organizowane przez GERFEC, w którym dotychczas uczestniczyłam, było bardzo dobrze przygotowane i przynosiło mi ogromne korzyści, nie tylko w dziedzinie moich kompetencji w doskonaleniu dorosłych, ale również i w organizowaniu spotkań wielokulturowych, wielonarodowych.

W seminarium na temat praw człowieka wzięło udział 13 dorosłych słuchaczy z 9 krajów Europy (Belgia, Hiszpania, Francja, Wielka Brytania, Węgry, Włochy, Norwegia, Portugalia i Polska). Wszyscy uczestnicy, zarówno przedstawiciele szkół wyższych, szkół średnich oraz różnych stowarzyszeń i instytutów kształcenia dorosłych są zaangażowani w edukację dorosłych w wymiarze europejskim, nie tylko z racji wykonywanego zawodu, czy pełnionej funkcji przedstawiciela stowarzyszenia, ale również z racji osobistego zaangażowania w respektowanie praw człowieka, stąd byli bardzo motywowani do udziału w seminarium.

Jak skorzystałam z udziału w seminarium?

Udział w seminarium pozwolił mi:

  1. zapoznać się z aktualnymi dokumentami, jak również stanowiskiem RE dotyczącym edukacji dorosłych w zakresie praw człowieka,
  2. poznać doświadczenie moich kolegów – pozostałych uczestników, nauczycieli dorosłych, prowadzących szkolenia w tym zakresie,
  3. zdobyć cenne doświadczenie zawodowe, umożliwiające organizowanie szkoleń z zakresu praw człowieka, gdyż w Polsce edukacja w tym zakresie nie istnieje jako oddzielny przedmiot nauczania,
  4. wzbogacić moje doświadczenie organizatora podobnych wielokulturowych spotkań z uczestnikami reprezentującymi różne kraje i różne instytucje edukacyjne.

Jaki wpływ ma mój udział w seminarium na pracę i działania Centrum Edukacji EDUZ?

Wiedza i doświadczenie zawodowe zdobyte na seminarium pozwala mi na wprowadzanie edukacji praw człowieka w Centrum Edukacji EDUZ w doskonaleniu zawodowym dorosłych w zakresie edukacji europejskiej oraz w nauczaniu języków obcych słuchaczy dorosłych i młodzieży, w celu lepszego przygotowania naszych słuchaczy do pełniejszego uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym oraz przygotować młodzież do uczestnictwa w projektach europejskich, np. w wyjazdach w ramach programu Erasmus.

Jednocześnie wszyscy nasi pracownicy są włączeni w ten nowy wymiar doskonalenia naszego Centrum. Planujemy rozpocząć realizację nowych projektów europejskich oraz kursów doskonalenia nauczycieli, w które włączymy edukację praw człowieka.

Udział w seminarium owocuje już stałą wymianą doświadczeń w doskonaleniu nauczycieli oraz edukacji dorosłych z uczestnikami, których spotkałam w Paryżu.

Art of memory – master and enjoy. Workshop for seniors

Tematyka działań: 
Edukacja osób starszych, w tym międzypokoleniowa
Dane beneficjenta
Organizacja realizująca warsztat: 
Stowarzyszenie Akademia Pełni Życia
ul. Juliusza Lea 5a/4, 30-046 Kraków
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Agnieszka Baran, 12 294 81 35, a.baran@apz.org.pl
Krótki opis profilu działalności organizacji realizującej warsztat: 

Akademia Pełni Życia (APZ) jest krakowskim stowarzyszeniem działającym od 2002 roku na rzecz osób w średnim i starszym wieku. Naszym celem jest poprawa jakości życia ludzi z tej grupy wiekowej poprzez jak najszerzej rozumianą edukację oraz twórcze organizowanie czasu wolnego.

Stowarzyszenie działa w formule szerszej niż typowy Uniwersytet Trzeciego Wieku – prócz zajęć organizowanych w trybie roku akademickiego mamy cały szereg innych zajęć edukacyjno-aktywizujących organizowanych w miarę potrzeb seniorów. Nasza specjalność to kursy komputerowe dla starszych - mamy na tym polu ogromne doświadczenie i własny dorobek, w tym pierwszy w Polsce podręcznik obsługi komputera dla seniorów. Organizujemy też szkolenia językowe, wykłady i seminaria, treningi pamięci, warsztaty plastyczne, taneczne, działa u nas klub filmowy i teatralny, salonik literacki, odbywają się wycieczki, spotkania z ciekawymi ludźmi, dyskusje, ale też zwykłe spotkania towarzyskie.

Realizujemy także innowacyjne projekty edukacyjne, w szczególności międzynarodowe, adresowane do seniorów.

Tytuł warsztatu: 
Art of memory – master and enjoy. Workshop for seniors
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2010-1-PL1-GRU13-11573
Data realizacji warsztatu: 
09.05.2011 - 13.05.2011
Partnerzy zagraniczni
Liczba uczestników z zagranicy, którzy wzięli udział w warsztacie: 
12
Liczba uczestników z Polski, którzy wzięli udział w warsztacie: 
1
Cele warsztatu: 

Warsztat był nastawiony głównie na dostarczenie praktycznej wiedzy i umiejętności oraz intelektualną i emocjonalną stymulację uczestników, prowadzącą do wykorzystania i właściwej interpretacji posiadanego doświadczenia. Miał on przyczyniać się do rozwoju osobistego uczestników, poprzez dostarczanie im wiedzy o pamięci i umiejętności pozwalających na lepsze zarządzanie posiadanymi przez nich zasobami pamięciowymi, a także miał prowadzić do poprawy funkcjonowania ich pamięci. Celem warsztatu było także ukazanie obecności w i wpływu sztuki pamięci na kulturę.

Obszary tematyczne: 

Tematem warsztatu była problematyka pamięci u osób w starszym wieku podjęta w bardzo szerokim kontekście: psychologicznym, neurobiologicznym, społecznym i kulturowym. Omówiono też i wykorzystano do ćwiczeń praktycznych silne związki „sztuki pamięci’’ z kulturą i jej rozwojem. Uczestnicy mieli okazje zapoznać się - tak w aspekcie teoretycznym jak i praktycznym – z aktualną wiedzą na temat funkcjonowania pamięci, sposobami jej wspomagania oraz zmianami, tak negatywnymi jak i pozytywnym, jakie zachodzą w pamięci w starszym wieku.

Pokazano też na konkretnych przykładach wpływ „sztuki pamięci’’ na rozwój kultury, literatury i nauki.

Kraj uczestników: 
Finlandia
Francja
Grecja
Niemcy
Portugalia
Szwecja
Wielka Brytania
Liczba uczestników: 
3
3
2
1
1
1
1
Rekrutacja uczestników i przygotowanie warsztatu: 

W wyniku podjętych działań promocyjnych otrzymaliśmy bardzo wiele zapytań o możliwość udziału i/lub zgłoszeń do uczestniczenia w warsztatach. Rekrutacja przebiegła bardzo pomyślnie, zgłosiło się więcej osób, niż było miejsc. Podczas rekrutacji brano pod uwagę: wiek osób zgłaszających się, motywacja do udziału w warsztacie, stopień znajomości języka angielskiego, datę zgłoszenia, płeć (staraliśmy się przyjąć równą liczbę kobiet i mężczyzn, wobec jednak zbyt małej liczby zgłoszeń od panów, nie było to możliwe), wcześniejsze pobyty w Polsce i Krakowie; oraz brak zbieżności zawodowej z tematyką warsztatu. W rezultacie przyjęto 12 osób (ze Szwecji, Finlandii, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji, Grecji i Portugalii), a 6 wpisano na listę rezerwową. W grupie docelowej znalazły się osoby po 55 roku życia, z wystarczającą (komunikatywną) znajomością języka angielskiego.

W przygotowaniu warsztatu brał udział zespół złożony z koordynatora projektu, sekretarza, trenerów oraz konsultanta zewnętrznego i seniorów-wolontariuszy.

Przed przyjazdem do Krakowa uczestnicy byli proszeni o przesłanie informacji na temat swoich oczekiwań dotyczących warsztatu, na podstawie których dokonano niewielkich modyfikacji programu tak by odpowiedzieć na potrzeby biorących w warsztacie słuchaczy-seniorów. Uczestnicy mieli za zadanie przygotowanie też krótkich informacji na temat siebie, swoich krajów i innych dodatkowych materiałów, które były wykorzystywane w trakcie treningu pamięci.

Grupa docelowa uczestników: 

Warsztat skierowany był do osób po 55 roku życia z różnych krajów europejskich (biorących udział w programie Grundtvig). Wzięło w nim udział 12 uczestników z 7 krajów Europy (Szwecji, Finlandii, Francji, Wielkiej Brytanii, Portugalii, Grecji i Niemiec) w wieku od 57 do 70 lat (średnia 63,5). Wśród uczestników było 9 kobiet i 3 mężczyzn.

Opis przebiegu
Krótki opis przebiegu warsztatu: 

08.05.2011r.

  • przyjazd uczestników, odebranie gości z lotniska, obiad powitalny (zapoznanie uczestników z miejscem i organizatorem warsztatów, prezentacje „Kraków – miasto niezwykłe”, przekazanie informacji o edukacji seniorów w Polsce i o Akademii Pełni Życia – jej misji, działalności, osiągnięciach i problemach, doświadczeniach w edukacji osób dorosłych.

09.05.2011r.

  • do południa – zajęcia w sali szkoleniowej: zapoznanie z programem, analiza nadesłanych oczekiwań, wprowadzenie do problematyki pamięci, ćwiczenia wprowadzające;
  • popołudniu - zajęcia w sali szkoleniowej: pamięć w starszym wieku, rola uwagi i koncentracji, praktyczne metody wspomagania pamięci wspólne tworzenie zasad i ćwiczenia praktyczne;
  • wieczorem – zajęcia indywidualne, koncert muzyki Chopina i zwiedzanie miasta, kolacja w towarzystwie polskich seniorów.

10.05.2011r.

  • do południa - zajęcia w sali szkoleniowej: fazy działania pamięci – jak zwiększać skuteczność przypominania, mnemotechniki i ćwiczenia;
  • - popołudniu - zajęcia w Muzeum Farmacji: ćwiczenia praktyczne w grupach, wyniki, wnioski i podsumowanie zajęć w Jamie Michalika;
  • wieczorem - zajęcia indywidualne, koncert muzyki Klezmerskiej i zwiedzanie miasta, kolacja w towarzystwie polskich seniorów.

11.05.2011r.

  • do południa - zajęcia w sali szkoleniowej: co zwiększa skuteczność zapamiętywania, rola obrazu w „sztuce pamięci”, ćwiczenia w zapamiętywaniu, z wykorzystaniem obrazu, rola zmysłów – w zapamiętywaniu i przechowywaniu informacji – ćwiczenia;
  • popołudniu - zajęcia w Muzeum Sztuki Średniowiecznej: ćwiczenia praktyczne, zajęcia w „Noworolu” - budowanie historii do obrazów, ćwiczenia w kojarzeniu;
  • wieczorem - zajęcia indywidualne, zwiedzanie cmentarza Rakowickiego z przewodnikiem za strony organizatora, zwiedzanie muzeum w pod płytą Rynku Głównego, zwiedzanie Muzeum Fabryka Schindlera, kolacja w towarzystwie polskich seniorów.

12.05.2011r.

  • do południa - zajęcia w terenie: dzielnica Żydowska i 2 synagogi, zapamiętywanie jako interpretacja: różne sposoby przechowywania informacji, znaczenie miejsc w „sztuce pamięci”;
  • popołudniu - zajęcia w terenie: sala „Vinci” - spotkanie z neurobiologiem specjalistą od pamięci, prof. Jerzym Vetulanim – krótka prelekcja o neurobiologii pamięci, ćwiczenia w niewerbalnym rozpoznawaniu treści na przykładzie aktorskiej interpretacji wiersza „Lokomotywa”;
  • wieczorem - zajęcia indywidualne - wyjazd do kopalni soli w Wieliczce i Oświęcimia, zwiedzanie Muzeum Fabryka Schindlera.

13.05.2011r.

  • do południa - zajęcia w siedzibie APZ: mapa myśli – zasady i praktyczne ćwiczenia, omówienie „siedmiu grzechów pamięci”, ćwiczenia podsumowujące wszystkie poznane treści; lunch przygotowany przez seniorów;
  • popołudniu – podsumowanie warsztatów: „sprawdzian” i burza mózgów: co było pomocne a co nie, ewaluacja w formie dyskusji oraz wypełnianie formularza ewaluacyjnego;
  • wieczorem - obiad pożegnalny – kuchnia polska-biesiadna.

14.05.2011r.

  • zwiedzanie indywidualne miasta, wyjazd uczestników.
Rozwiązania praktyczne zastosowane podczas realizacji warsztatu: 

DOJAZD

Bilety lotnicze kupowane były przez Stowarzyszenie w konsultacji z uczestnikami warsztatów. Wybierano połączenia najbardziej korzystne tak dla uczestników (ze względu na czas przejazdu/przelotu jak i czas dotarcia do Krakowa/miejsca zamieszkania) jak i finansowo. Po przyjeździe uczestnicy proszeni byli o przekazanie wykorzystanych boarding-passow, zaś po powrocie do krajów – wysłanie ich pocztą do Stowarzyszenia (każda osoba otrzymała kopertę z adresem Stowarzyszenia). Po przyjeździe każda osoba została dowieziona przez organizatorów bezpośrednio do hotelu, zaś po zakończeniu warsztatów uczestnicy zostali poinstruowani jak dostać się na lotnisko i grupami docierali na nie.

ZAKWATEROWANIE

Uczestnicy zostali zakwaterowani w hotelu bardzo blisko centrum miasta.  Każdy uczestnik miał do dyspozycji jednoosobowy pokój z łazienką. Lokalizacja ta zapewniła bardzo łatwy dostęp (10-15 min spaceru, 2-3 przystanki tramwajowe) do wszystkich miejsc w których były prowadzone zajęcia, jak również do interesujących miejsc (zbytków, sal koncertowych itp.) z których uczestnicy korzystali po zajęciach. Każdy uczestnik otrzymał bilet tygodniowy MPK ważny na wszystkie środki transportu w mieście, plan miasta oraz pakiet praktycznych informacji dotyczących wszystkich aspektów pobytu.

WYŻYWIENIE

Śniadania były organizowane w hotelu, lunche w pobliskich restauracjach (każdy w innej) o interesującym, specyficznym wystroju. Ostatni lunch był przygotowany przez naszych seniorów w siedzibie stowarzyszenia. Kolacja powitalna i pożegnalna zorganizowane zostały wcześniej w wybranych przez nas restauracjach serwujących tradycyjne polskie dania. Pozostałe zaś były organizowane wspólnie z uczestnikami zajęć na podstawie przygotowanych przez nas propozycji dobrych restauracji -  uczestnicy korzystali z pomocy i towarzystwa naszych seniorów i kadry przy wieczornych posiłkach.

ORGANIZACJA DNIA WARSZTATOWEGO

W pierwszym dniu uczestnicy otrzymali program zajęć oraz materiały informacyjne na temat Krakowa wraz z planem miasta. Pierwszego i ostatniego dnia warsztatów zajęcia odbywały się w sali szkoleniowej, przewidziano wówczas jednak dłuższe przerwy oraz zorganizowano posiłki poza hotelem gdzie odbywały się warsztaty – tak by zajęcia nie były zbyt męczące dla osób w starszym wieku. W pozostałe dni część zajęć odbywała się w sali szkoleniowej a część w terenie (krakowskich muzeach, synagogach, kawiarniach itp.).

UBEZPIECZENIE

Dla wszystkich uczestników z zagranicy wykupione zostało grupowe ubezpieczenie dla obcokrajowców przebywających w Polsce na czas trwania warsztatów.

Ewaluacja i monitoring: 

Przed rozpoczęciem warsztatów uczestnicy proszeni byli o przesłanie drogą mailową swoich oczekiwań dotyczących warsztatu i jego organizacji. Oczekiwania te zostały omówione w pierwszym dniu warsztatu, a program został dostosowany tak by w miarę możliwości zostały one zrealizowane.

Ewaluacja warsztatów przez jego uczestników prowadzona była w 5 różnych formach:

  1. krytyczna ocena własnej pisemnej wypowiedzi (wykonanej na samym początku warsztatów) na temat pamięci w ostatnim dniu zajęć
  2. symboliczna ewaluacja każdego dnia warsztatów wykonywana przy pomocy znaków graficznych
  3. krótkie wywiady ewaluacyjne prowadzone przez trenerów każdego dnia oraz dyskusja plenarna przeprowadzona na ostatnich zajęciach
  4. pisemna wypowiedź o jaką zostali poproszeni uczestnicy po zakończeniu 4/5 zajęć  (obszerna odpowiedź na 4 pytania oceniające i ich analiza w ostatnim dniu zajęć)
  5. ankieta ewaluacyjna, dostarczona przez Narodową Agencję.

Wyniki działań ewaluacyjnych były na bieżąco śledzone przez koordynatora warsztatów i stanowiły ważny element monitoringu.

Dodatkowym elementem ewaluacji warsztatu były spontaniczne wypowiedzi uczestników, dostarczone nam e-mailem po zakończeniu warsztatów.

Monitoring i ewaluacja była prowadzona również w gronie zespołu projektowego: po każdym dniu zajęć organizowane były krótkie spotkania podsumowujące, dodatkowo trenerzy wykorzystywali przerwy na lunch aby przedyskutować przebieg zajęć oraz włączyć uwagi i oceny uczestników w dalszą ich realizację. Po zakończeniu warsztatów zespół spotkał się na zabraniu podsumowującym, na którym dokonano oceny przebiegu warsztatów i osiągniętych rezultatów. Dodatkowo trenerzy zostali poproszeni o przygotowanie pisemnej wypowiedzi na temat realizacji warsztatu, jego dobrych i złych stron oraz przydatności zdobytych doświadczeń do dalszej pracy.

Do oceny warsztatów zaproszono również eksperta zewnętrznego, uznanego specjalistę w zakresie pamięci prof. Jerzego Vetulaniego. Wspólnie z przedstawicielem trenerów oraz seniorów, którzy mieli doświadczenie w treningach pamięci przeanalizował on przyjętą formułę warsztatów pod względem przydatności do pobudzania funkcji pamięciowych i udzielił cennych wskazówek.

Konsekwencją prowadzonego na bieżąco monitoringu i ewaluacji były niewielkie korekty w programie zajęć np. nieco mniej typowych ćwiczeń mnemotechnicznych, nieco więcej pracy bazującej na własnych doświadczeniach uczestników, uraz uzyskanie pewności przez prowadzących, że przyjęta formuła zajęć jest właściwa.

Główne wnioski z prowadzonej ewaluacji oraz monitoringu:

  • warsztat został dobrze zaplanowany i przeprowadzony,
  • zespół trenerów oraz zespół do realizacji zadań organizacyjnych był kompetentny i znakomicie wywiązał się ze swoich obowiązków
  • sposób organizacji zajęć, a w szczególności dobór miejsc, w których się odbywały był właściwy i zwiększał ich efektywność; jedynym minusem była konieczność pokonania dużej ilości schodów w Muzeum Farmacji, co utrudniało udział w tej części zajęć kilku osobom (ponieważ jednak pytani o to przed warsztatami uczestnicy nie zgłaszali problemów z poruszaniem się, ze względów merytorycznych zdecydowano się zorganizować tam część zajęć),
  • przejęta metodyka pracy przyniosła bardzo dobre rezultaty i znalazła wysokie uznanie w oczach uczestników,
  • balans między częścią teoretyczną i praktyczną był właściwy, choć w części teoretycznej należy mniej korzystać z prezentacji multimedialnych a bardziej skupić się na żywym słowie i interesujących przykładach,
  • przyjęta formuła pracy, dostarczająca wielorakich bodźców, wykorzystująca różne zmysły oraz angażująca emocjonalnie była z punktu widzenia neurobiologii pamięci najwłaściwsza i najefektywniejsza,
  • ilość wolnego czasu na relaks, regenerację i zajęcia własne była wystarczająca,
  • pozostawienie uczestnikom swobody w organizowaniu czasu wolnego oraz wieczornych posiłków z jednoczesnym zapewnieniem pomocy i towarzystwa gdy zgłaszano taką potrzebę okazały się bardzo dobrym rozwiązaniem,
  • realizacja warsztatów, zdobyte doświadczenia, przygotowane materiały i wypracowane rozwiązania  stanowią znakomity punkt startowy do podejmowania i rozwoju tego typu zajęć w przyszłości.
Wpływ warsztatu na słuchaczy, na organizację oraz społeczność lokalną – rezultaty: 

Realizacja warsztatu wywarła znaczący wpływ na naszą organizację. Za najważniejszy uważamy zdecydowane potwierdzenie trafności wybranej przez nas, innowacyjnej formuły prowadzenia tego typu zajęć. Wprowadzone przez nas eksperymentalnie elementy tak merytoryczne jak i metodologiczne uzyskały zdecydowaną aprobatę uczestników i okazały się skuteczne. Również przyjęte rozwiązania organizacyjne okazały się słuszne i owocne. Stowarzyszenie zyskało więc bardzo cenne doświadczenie wskazujące w sposób jasny dalsze kierunki rozwoju.

Rozszerzenie naszych kontaktów międzynarodowych i umocnienie pozycji Stowarzyszenia jako organizatora ciekawych wydarzeń edukacyjnych dla seniorów tak w kontekście lokalnym jak i międzynarodowym stanowi dodatkową korzyść.

Niezwykle pozytywne i serdeczne przyjęcie warsztatów przez uczestników wyrażane w przesłanych  i wciąż nadchodzących e-maliach (przykłady p.3.4) stanowi niezwykle istotny czynnik motywujący dla organizacji: tak pracowników jak i samych seniorów.

Nasi słuchacze-seniorzy mieli okazję współuczestniczyć w organizacji i realizacji warsztatów, co przyczyniło się do wzmocnienia ich kompetencji językowych i międzykulturowych oraz poczucia własnej wartości.

Wypracowane i przetestowane w trakcie warsztatu nowe rozwiązania już w tej chwili stały się inspiracją dla nowych pomysłów i działań na rzecz seniorów (np. zostały zaimplementowane w prowadzonym przez nas seminarium Sztuka pamięci, a metody mnemotechniczne wykorzystane  na kursach języka angielskiego – z ogromnym sukcesem).

Społeczność lokalna (za pośrednictwem naszej strony internetowej, Facebooka, informacji w siedzibie stowarzyszenia i lokalnych mediów) miała okazję zapoznać się z przykładem ciekawego wydarzenia edukacyjnego dla seniorów. Za niezwykle istotne uważamy też włączenie kół akademickich w nasze działania (poprzez konsultacje i superwizje) oraz zainteresowanie autorytetów naukowych (prof. Jerzy Vetulani) pracami Stowarzyszenia.

Upowszechnianie rezultatów: 

Najważniejszym rezultatem warsztatu było zwiększenie wiedzy i umiejętności uczestników w zakresie korzystania z własnych zasobów pamięciowych oraz wzmocnienie ich wiary w swoje możliwości i motywacji do podejmowania różnorodnych aktywności. Zgłaszali oni także, iż w efekcie udziału w warsztacie zmieniły się ich postawy wobec własnej pamięci z negatywnej na pozytywną, oraz usprawnieniu uległy funkcje poznawcze i pamięciowe. Poprzez podtrzymywanie kontaktu z uczestnikami warsztatów zachęcamy ich do dalszego wykonywania ćwiczeń, które poznali podczas zajęć oraz podejmowania różnorodnych aktywności służących utrzymaniu sprawności umysłowej. Ci zaś zachęcają do podejmowania podobnej aktywności przez ich najbliższych i inne osoby w ich środowiskach lokalnych.

Z informacji zwrotnych od naszych słuchaczy wiemy, iż pozostają oni nie tylko w kontakcie z nami, ale i nawiązały się trwałe więzi przyjaźni (większość uczestników warsztatów nie znała się między sobą wcześniej) – nie tylko pozostają w kontakcie mailowym (dzięki któremu wymieniają się także dodatkowymi materiałami dot. ćwiczenia pamięci) ale i odwiedzają się w swoich krajach.

Uważamy, że także inne organizacje i osoby - korzystając z publikowanych informacji, oraz doświadczeń samych uczestników i dostarczonych im materiałów – mogą wykorzystać pomysł i formułę warsztatów dla prowadzenia własnej działalności edukacyjnej (tak indywidualnej jak i skierowanej do grup seniorskich).

Sukces jaki odniósł warsztat stanowi też ważną wskazówkę dla wszystkich zainteresowanych w jakim kierunku powinny się rozwijać tego typu zajęcia.

Materiały szkoleniowe i inne opracowania wykonane na potrzeby warsztatu stanowią cenne źródło informacji i inspiracji dla naszej organizacji oraz innych związanych z nami jednostek.

Opinie słuchaczy i pracowników o warsztacie – cytaty z wypowiedzi: 

„...I think this was the best I have experiences since 1952 when there was the Olympic games in Helsinki. I was there with my father and when I for the first time drank Coca-Cola...’’

„...I realized that something had happened in my brains. The feeling was similar as if I had been somewhere practicing physical rehabilitation - but this time it was mental instead of physical. Brains instead of muscles. It was a nice feeling...’’

„...it was a very pleasant and useful experience and I thank you for all the good work and effort you put into making this workshop a success..’’

„...excellent prepared workshop by a lovable team. All the time I had so much interest and fun dealing with the great variety which you have chosen to discuss and working with us. I am deeply convinced nearly all our activities, new informations and discussions will stay in our memory as you gave us the chance to elaborate it by our owns...’’

„...the whole group was so well chosen, we enjoyed it every second so much to talk to the lovely participants of seven countries. We spend a relaxed and even very funny time together. If you were seeking us you should have followed places of happy laughter..’’

„...the trip to Krakova was never-to-be-forgotten! Now I'll have a time to melt all I have experienced and a time to read all that information you gave us..’’

„The teachers are very energetic and good in imparting their knowledge to us.”

“Nice, engaged, clever and humorous teachers”

„Thank you very much for the very interesting week In Kraków and the good organization of it”

The most valuable part of the workshop was: “the perfect care from the leader to the group”.

„We had so much fun learning. The practical part (exercises) was the most interesting for me.”

Ew. inne uwagi dotyczące realizacji warsztatu: 

brak

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Agnieszka Baran
Data wypełnienia formularza/karty: 
21.10.2011

La paix est-elle possible sur la terre?

Tematyka działań: 
Edukacja międzykulturowa
Dane beneficjenta
Organizacja realizująca warsztat: 
Centrum Edukacji EDUZ
ul. Dobra 15/15, 00-384 Warszawa
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Alicja Żmudzka +48 609 111 382 centrum274@gmail.com
Krótki opis profilu działalności organizacji realizującej warsztat: 

Centrum Edukacji EDUZ istnieje od 2001 roku – do niedawna jako Centrum Języka Francuskiego i Doskonalenia Nauczycieli, a obecnie jako Centrum Edukacji EDUZ.

Łączy nas pasja nauczania, dzielenia się zdobytym doświadczeniem oraz bogactwo możliwości, jakie daje znajomość języków obcych i poznawanie innych kultur.

Dotychczas nasza działalność skupiała się wokół języka francuskiego i doskonalenia nauczycieli oraz organizowania międzynarodowych seminariów w kraju i za granicą dotyczących edukacji europejskiej, dialogu międzykulturowego.

Obecnie poszerzamy naszą ofertę o nauczanie innych języków obcych oraz zajęcia artystyczne.

Nasza oferta skierowana jest do nauczycieli, dorosłych słuchaczy, uczniów i rodziców. Pragniemy zintegrować te środowiska wokół jednego celu, jakim jest dobra i skuteczna nauka języków obcych, doskonalenie nauczycieli oraz otwarcie na kulturę i sztukę.

Naszym celem jest skuteczna nauka języków obcych w oparciu o sprawdzone metody nauczania oraz głębsze zrozumienie kultury danego obszaru językowego, aby świadomie i pewnie funkcjonować w krajach jednoczącej się Europy i lepiej ją rozumieć.

Tytuł warsztatu: 
La paix est-elle possible sur la terre?
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2009-1-PL1-GRU13-05084
Data realizacji warsztatu: 
14.06.2010 - 19.06.2010
Partnerzy zagraniczni
Liczba uczestników z zagranicy, którzy wzięli udział w warsztacie: 
19
Liczba uczestników z Polski, którzy wzięli udział w warsztacie: 
1
Cele warsztatu: 
  • poznanie i zrozumienie różnorodności kulturowej i religijnej, aby lepiej żyć i rozwijać się w klimacie zaufania;
  • poznanie różnorodności tradycji krajów reprezentowanych i faktyczne ubogacenie się tymi różnicami;
  • odszukanie i przyjęcie tego co nas łączy w tej różnorodności;
  • refleksja nad najważniejszymi wartościami, które należy promować w naszym miejscu pracy i środowisku;
  • poznanie prawdy o Oświęcimiu;
  • przyjęcie wagi przebaczenia i pojednania;
  • uczenie się jak żyć i działać w różnorodności, aby budować Pokój;
  • wymiana doświadczeń udanego życia w różnorodności kulturowej i religijnej, aby wrastało nasze człowieczeństwo;
  • zaspokojenie indywidualnych potrzeb uczenia się przez całe życie.
Obszary tematyczne: 
  • różnorodność kulturowa i religijna
  • prawda o Oświęcimiu
  • budowanie Pokoju, wychowanie do Pokoju
Kraj uczestników: 
Belgia
Dania
Francja
Hiszpania
Portugalia
Rumunia
Szwecja
Węgry
Liczba uczestników: 
1
2
1
3
4
3
3
2
Rekrutacja uczestników i przygotowanie warsztatu: 

Dobór uczestników miał duże znaczenie dla zrealizowania celów warsztatów, staraliśmy się o przyjęcie osób o dużej różnorodności, nie tylko kulturowej i religijnej, ale zawodowej i wiekowej, rzeczywiście zainteresowanych w/w tematyką. Miesiąc przed rozpoczęciem warsztatów przesłaliśmy uczestnikom materiały dydaktyczne, wprowadzające w tematykę spotkania, jednocześnie zebraliśmy informacje od uczestników dotycząca ich zainteresowania tematyka warsztatów.

Grupa docelowa uczestników: 

W warsztatach uczestniczyło 19 osób z zagranicy, przedstawicieli 8 krajów Europy oraz 11 narodowości (syryjska, arabska, niemiecka); przedstawicieli 3 pokoleń: najmłodszy uczestnik miał 21 lat, a najstarszy 78; a więc byli to studenci, osoby w pełni aktywności zawodowej, społecznej, również naukowej oraz emeryci czynnie działający na rzecz Pokoju i pojednania. Zaprosiliśmy przedstawicieli różnych religii: katolików, koptów, prawosławnych, muzułmanów i niewierzących oraz przedstawicieli różnych zawodów: nauczyciele, psycholodzy, biznesmeni, artyści – muzycy i pisarze. Były osoby po raz pierwszy uczestniczące w spotkaniu tak zróżnicowanym pod względem kulturowym i wyznaniowym oraz osoby mające doświadczenie przebywania w dużej różnorodności.

Opis przebiegu
Krótki opis przebiegu warsztatu: 

Zajęcia warsztatowe trwały 6 dni, z tego dwa pierwsze i dwa ostatnie  przebiegały podobnie: do południa mieliśmy krótki wykład lub świadectwo życia  wprowadzające w tematykę dnia, następnie pracę w grupach warsztatowych. Po południu zwiedzaliśmy najpiękniejsze zabytki Warszawy i okolic, związane z tematyką dnia. Wieczorem, po kolacji proponowaliśmy projekcję filmu, również związanego z tematem dnia oraz dyskusję. Trzeci i czwarty dzień warsztatów był wyjazdowy: mieliśmy zajęcia w Oświęcimiu i Krakowie.

Rozwiązania praktyczne zastosowane podczas realizacji warsztatu: 

Uczestnicy byli zakwaterowani w Europejskim Centrum Kultury i Komunikacji w Falenicy pod Warszawą w luksusowych pokojach jednoosobowych z łazienką. Zajęcia odbywały się w dużej, wyposażonej w sprzęt multimedialny sali warsztatowej, a dyskusje i praca w grupach w małych salkach. Na miejscu mieliśmy wyżywienie, do naszej dyspozycji była też i kawiarenka. Dom, w którym byli zakwaterowani uczestnicy, był otoczony pięknym ogrodem. Codziennie po południu uczestnicy byli dowożeni wynajętym busem do miejsca zwiedzania, aby usprawnić szybkie i wygodne przemieszczanie się.

Ewaluacja i monitoring: 

Do przygotowania ewaluacji i monitoringu pomocą służyły nam pytania, jakie dostaliśmy z AN, przygotowujące nas do wizyty monitoringowej. Jednocześnie zwróciliśmy się do zawodowej firmy ewaluacyjnej, aby pomogła nam przygotować karty ewaluacji, które były przeprowadzane po kolejnych dwóch dniach warsztatów. Częsta ewaluacja oraz rozmowy z uczestnikami pozwoliły nam na bieżąco reagować na wszelkie ich sugestie; wszyscy byli bardzo zadowoleni i wysoko ocenili całe warsztaty: miejsce noclegowe, zajęcia,  organizację, możliwość wymiany doświadczeń, program i wybrane miejsca do zwiedzania.

Wpływ warsztatu na słuchaczy, na organizację oraz społeczność lokalną – rezultaty: 

Przygotowanie i przeprowadzenie warsztatów pozostawia duży wpływ na nasze Centrum: nie tylko wzbogaciło nasze doświadczenie współpracy międzynarodowej, ale również poszerzyło ofertę doskonalenia nauczycieli i nauczania języków obcych o wymiar europejski. Nawiązaliśmy nową współpracę ze stowarzyszeniem europejskim działającym na rzecz Pokoju. Na bazie doświadczenia tych warsztatów przygotowujemy nowe kursy doskonalenia zawodowego dla nauczycieli z Polski i z Europy.

Jednocześnie uczestnicy pozostają z nami i ze sobą w kontakcie mailowym, już powstają nowe projekty współpracy na rzecz Pokoju.

Upowszechnianie rezultatów: 

W Centrum Edukacji EDUZ:

  • kurs doskonalenia zawodowego dla nauczycieli z Polski mający na celu przekazanie uczestnikom doświadczenia w/w warsztatów oraz przygotowania nauczycieli do wychowywania do Pokoju (marzec 2011)
  • kursy doskonalenia zawodowego nauczycieli z całej Europy, wpisane do katalogu Grundtviga (wrzesień 2011, maj 2012 wrzesień 2012)
  • poszerzenie współpracy ze stowarzyszeniami europejskimi działającymi na rzecz Pokoju

Wśród uczestników:

  • projekt dotyczący współpracy na rzecz wychowania do Pokoju między Francją a Danią (luty 2011)
Opinie słuchaczy i pracowników o warsztacie – cytaty z wypowiedzi: 

Opinie słuchaczy:

Co Państwo docenili?

  • spotkanie, serdeczność, otwartość organizatorów i uczestników
  • możliwość aby być i żyć RAZEM i budować POKÓJ
  • atmosferę, a przede wszystkim Oświęcim
  • różnorodność wiekową uczestników
  • szacunek dla tożsamości

Co Państwo odkryli?

  • wspaniałych przyjaciół
  • prawdę o Oświęcimiu
  • głos milczenia w Oświęcimiu
  • miniaturę różnorodności kulturowej

Czego Państwo żałowali?

  • za mało czasu (prawie wszyscy uczestnicy tak odpowiedzieli)

Co Państwo zmienili w sobie?

  • wyjeżdżam bardzo szczęśliwa, ubogacona
  • spojrzenie na sytuacje konfliktowe
  • nowe znaczenie SŁOWA, CISZY i DZIAŁANIA

Co Państwo poprawili w sobie?

  • umiejętność słuchania drugiego człowieka (prawie wszyscy tak odpowiedzieli)
Ew. inne uwagi dotyczące realizacji warsztatu: 

n/d

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Alicja Żmudzka
Data wypełnienia formularza/karty: 
31.01.2011

TeachNET - edukacja w każdym wieku

Tematyka działań: 
Aktywne obywatelstwo
Edukacja osób starszych, w tym międzypokoleniowa
Technologie informacyjno-komunikacyjne (TIK)
Dane Beneficjenta
Organizacja polska realizująca projekt: 
Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie
ul. Rajska 1, 31-124 Kraków
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Lidia Maria Jedlińska
0048 791 919 108
jedlinska13@gmail.com
Krótki opis profilu działalności polskiej organizacji realizującej projekt: 
Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie (WBP) jest instytucją kultury Województwa Małopolskiego, która gromadzi, opracowuje i udostępnia zbiory, a także sprawuje nadzór merytoryczny nad siecią samorządowych bibliotek publicznych w Małopolsce (ponad 700 bibliotek).
Od 2007r w partnerstwie z Towarzystwem Polsko-Niemieckim w Krakowie (TPNK) realizuje program „Szkoła @ktywnego Seniora – S@S”, którego adresatami są osoby starsze. Celem realizowanych działań jest m.in: udoskonalanie metod nauczania osób starszych w dziedzinie ICT, integracja środowiska, promowanie dialogu pokoleniowego, promowanie idei uczenia ustawicznego seniorów (media, konferencje). W ramach S@S stosuje się niekonwencjonalne metody edukacji dorosłych: WBP i TPNK są autorami pierwszego w Polsce „Poradnika dot. wolontariatu seniorów” bazującego na międzynarodowych doświadczeniach oraz książek napisanych przez samych seniorów.Osobom starszym proponuje się udział w kursach komputerowych, warsztatach, Komputerowych Olimpiadach Seniorów, spotkaniach z psychologiem, sekcjach S@S opartych o wolontariat uczestników (Artystycznej, Redakcyjnej, Sportowej, Poetycko-Muzycznej), Senioradach - imprezach integracyjnych z elementami edukacji, międzynarodowych spotkaniach seniorów, konferencjach polskich i międzynarodowych dotyczących roli nowych technologii w podnoszeniu jakości życia osób starszych. Od 2007 roku w S@S wzięło w nich udział ponad 3000 osób. Wszystkie działania dla seniorów są bezpłatne!
Więcej informacji znajduje się na stronie: www.sas.tpnk.org.pl
Tytuł projektu: 
TeachNET - edukacja w każdym wieku
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2009-1-DE2-GRU06-01828 4
Lata realizacji: 
2009 - 2011
Kraje uczestniczące: 
Niemcy, Finlandia, Francja, Polska
Cele projektu: 
Celem projektu było wypracowanie specjalnej oferty edukacyjnej dla nauczycieli prowadzących zajęcia z seniorami, wspieranie młodych nauczycieli w planowaniu i prowadzeniu szkoleń oraz opracowaniu skutecznych metod treningowych będących rezultatem współpracy seniorów i trenerów z krajów partnerskich. Dostosowane do uczestników grupy docelowej oryginalne metody ćwiczeń oraz indywidualne wsparcie w trakcie nauki spowodowały skuteczniejsze opanowanie przez nich wiedzy. Techniczne szczegóły zostały zastąpione łatwiej przyswajalnym nazewnictwem.
Cele projektu były realizowane w ramach ścieżek programowych skierowanych do: nauczycieli, seniorów, organizacji - w przypadku Polski – bibliotek.
Zastosowano różnorodne możliwości szkoleniowe dotyczące nowych technologii, jak np. różne poziomy nauczania komputera, obsługiwania telefonów komórkowych, wykorzystania Internetu do integracji grup środowiskowych. Nabycie umiejętności stosowania nowych technologii w praktyce - kontakt przez skype, korzystanie z poczty e-mail, zamawianie biletów, robienie zakupów czy korzystanie z banku (on-line), obróbka zdjęć cyfrowych, przygotowywanie prezentacji multimedialnych i komputerowego składu książki - umożliwiło szersze włączenie się osób starszych w działania społeczności lokalnych.
Obszary tematyczne: 
edukacja seniorów w zakresie stosowania nowych technologii, doskonalenie metod pracy z osobami starszymi, promowanie ich integracji w edukacji ogólnodostępnej.
Grupa docelowa słuchaczy: 
Projekt był skierowany do: nauczycieli prowadzących szkolenia dla seniorów (kursy komputerowe prowadzili młodzi pracownicy biblioteki, przyczyniając się do pogłębienia wzajemnych relacji międzypokoleniowych), a także osób starszych, powyżej 50 roku życia, z terenu Województwa Małopolskiego, w znacznej większości z wyższym wykształceniem (przewaga kobiet).
Jakie były początki projektu: 
Projekt bazuje na wiedzy zdobytej przez organizacje partnerskie podczas wcześniej wspólnie realizowanego Partnerskiego Projektu Grundtviga („ICT a międzypokoleniowa komunikacja”, 2007-2009), w którym starano się wypracować nowe łatwiejsze metody nauczania osób starszych. Pomysłodawcą i koordynatorem projektu był partner z Niemiec.
Krótki opis przebiegu projektu: 
Spotkania międzynarodowe:
1. Niemcy/Selb (listopad 2009)
Spotkanie u koordynatora rozpoczynające Projekt i zawierające:
• ustalenie szczegółowego planu działań na najbliższe dwa lata
• określenie sposobu komunikacji między partnerami
• ustalenie harmonogramu działań na następne spotkanie (w Finlandii)
• ustalenie terminu przeprowadzenia Komputerowej Olimpiady Seniorów 2010
• wymiana informacji o prowadzonych szkoleniach komputerowych dla seniorów w poszczególnych organizacjach
2. Finlandia/Vantaa (maj 2010)
• omówienie dotychczasowych rezultatów
• przygotowanie działań na okres kolejnych 5 miesięcy
• spotkanie z seniorami z Niemiec i Finlandii
• wybór jednej z metod nauczania seniorów i przetestowanie jej w swojej organizacji,
• opracowanie jednolitego wzoru kwestionariusza z pytaniami dla seniorów i trenerów,
• prezentacja oryginalnych metod tworzenia sieci komunikacji środowiskowej( firma dystrybucyjna IT: Next-S Ltd z Helsinek)
• udoskonalenie metod komunikacji wykorzystując stronę internetową projektu
• udoskonalanie planu pracy
3. Francja/Paryż (listopad.2010)
• organizacja międzynarodowej konferencji "Stosowanie nowych technologii przez osoby starsze", podczas której wskazano szereg praktycznych rozwiązań podnoszących jakość życia seniorów poprzez praktyczne zastosowanie metod ICT
•organizacja międzynarodowego seminarium "Aktywna emerytura: gry dla zdrowia", podczas którego zaprezentowano różne metody zastosowania nowych technologii w podnoszeniu prozdrowotnej świadomości seniorów oraz stosowania nowych narzędzi ICT aktywizujących seniorów ruchowo
• omówienie dotychczasowych rezultatów
• przygotowanie działań na spotkanie kończące projekt (Kraków, IV.2011)
• udoskonalanie planu pracy
4. Polska/Kraków (kwiecień 2011)
• dokonanie ewaluacji projektu
• omówienie ostatecznej wersji Raportu Końcowego
• doprecyzowanie harmonogramu i Regulaminu Komputerowej Olimpiady Seniorów 2011
• spotkanie seniorów z Finlandii, Francji, Niemiec i Polski (udział wzięło ok.50 osób)
• udział partnerów w II międzynarodowej konferencji "Seniorzy w nowoczesnym społeczeństwie europejskim" podsumowującej realizację Projektu
Wzięło w niej udział ponad 100 osób z bibliotek, instytucji kultury, UTW
• spotkanie trenerów kursów komputerowych z Finlandii, Francji, Niemiec i Polski (udział wzięło 25 osób)
Działania krajowe:
• organizacja specjalistycznych treningów i kursów komputerowych podnoszących umiejętności osób starszych w posługiwaniu się nowymi technologiami ICT (fotografia cyfrowa, Skype, poczta elektroniczna, tworzenie stron www, korzystanie z mediów społecznościowych).
• wprowadzanie i testowanie różnych metod nauczania w zakresie
• nabywania umiejętności komputerowych (na bazie doświadczeń organizacji partnerskich)
• wprowadzenie oryginalnych działań aktywizujących seniorów m.in.:
• organizacja dwóch Komputerowych Olimpiad Seniorów, stymulujących aktywność i przyczyniających się do koniecznej korekty szkoleń komputerowych,
• opracowywanie przez seniorów prezentacji multimedialnych,
• redakcja książki „Małopolska w naszej pamięci i fotografii”,
• organizacja imprezy integracyjnej pt Senioriada 2010
• organizacja spotkań, warsztatów, szkoleń promujących dialog międzypokoleniowy
We wszystkich działaniach prowadzonych w ramach projektu udział wzięło ponad 500 osób
Działania upowszechniające:
• problematyka projektu została upowszechniona w skali ogólnopolskiej poprzez zainteresowanie tematem mediów (patronat medialny: TVPKraków, Dziennik Polski, Poradnik Bibliotekarza ), jednostek samorządu terytorialnego (patronat honorowy nad konferencją objął Marszałek Województwa Małopolskiego) oraz licznych organizacji pozarządowych i Uniwersytetów III Wieku 
• strona internetowa projektu (administrator: organizacja z Finlandii)
• Informacje na stronach internetowych „Szkoły @ktywnego Seniora”, Biblioteki oraz Towarzystwa Polsko-Niemieckiego w Krakowie,
• publikacje w lokalnej prasie i Internecie,
• poszerzenie oferty edukacyjnej dla seniorów w ramach programu,
„Szkoła @ktywnego Seniora” (bazując na doświadczeniach Francji)
• kontynuacja Komputerowej Olimpiady Seniorów, w której wzięły również udział biblioteki z Wieliczki i Chrzanowa,
• otwarte spotkania integracyjne, wykłady promujące nowe technologie w turystyce i kulturze,
• prezentacja projektu na konferencjach krajowych i międzynarodowych (Francja, Polska, Rumunia)
• prezentacje książki redagowanej przez seniorów w innych
organizacjach i bibliotekach Województwa Małopolskiego oraz na międzynarodowych spotkaniach partnerskich (Bruksela 2011)
• udział WBP w Małopolskim Partnerstwie „na rzecz uczenia się przez całe życie” i Ogólnopolskiej Koalicji 50+ „Dojrzałość w sieci”
Działania ewaluacyjne:
• odbywały się każdorazowo, podczas międzynarodowych spotkań partnerskich
• przygotowano ankiety i przeprowadzono ewaluację wśród pracowników i słuchaczy szkoleń komputerowych,
• opracowano końcowy raport ewaluacyjny projektu
W wyniku prowadzenia (w sposób ciągły ) działań ewaluacyjnych:
• kontynuowano bez większych zakłóceń działania projektowe (pomimo problemów zdrowotnych koordynatora projektu z Niemiec)
• na bieżąco, skutecznie monitorowano stronę internetową projektu i strony w językach narodowych partnerów
Dodatkowe efekty:
• spotkanie z seniorami niemieckimi z klubu „Cafe mit Anschluss” (ok. 80 osób; Selb, 2009);
• spotkanie z organizatorami różnych działań skierowanych do seniorów i realizowanych w Finlandii ( m.in.telewizji interaktywnej); Vantaa, 2010;
• organizacja spotkania promującego interaktywne gry komputerowe dla seniorów w merostwie Paryża (2010);
• organizacja międzynarodowej konferencji pt. "Stosowanie nowych technologii przez osoby starsze", (Paryż, 2010);
• Seniorada 2010;
• seminaria z psychologiem pt. "Radość (z)tworzenia", których celem było nabycie umiejętności rozpoznawania własnych reakcji, budowania relacji, kierowania nimi, radzenia sobie ze stresem, zarządzania emocjami, "ożywienie pracy mózgu";
• organizacja międzynarodowej konferencji w Krakowie „Seniorzy w nowoczesnym społeczeństwie europejskim” (2011);
• spotkanie seniorów i trenerów z Finlandii, Francji, Niemiec i Polski (Kraków 2011);
• wydanie książki w całości przygotowanej przez seniorów „Małopolska w naszej pamięci i fotografii” (Kraków, 2011);
•wystawa zdjęć z okazji 5-lecia "Szkoły @ktywnego Seniora" - uczestnicy projektu samodzielnie robili zdjęcia, dokonywali w programie Picasa ich selekcji i obróbki;
Liczba słuchaczy aktywnie uczestniczących w projekcie
W działaniach krajowych: 
500
W wyjazdach zagranicznych: 
4
Produkty
Produkty projektu: 
  1. stała aktualizacja strony internetowej Projektu: http://sites.google.com/site/teachnet4eu/home oraz narodowych stron partnerów (www.sas.tpnk.org.pl ) pozwalała śledzić na bieżąco realizację jego etapów,
  2. ulotki i broszury promujące projekt były udostępniane w organizacjach partnerskich,
  3. we Francji i w Polsce zorganizowano międzynarodowe konferencje promujące dobre praktyki,
  4. dwie Komputerowe Olimpiady Seniorów, w której udział wzięli seniorzy z Francji i Polski oraz zainteresowanych bibliotek Województwa Małopolskiego,
  5. referaty wygłoszone na międzynarodowej II konferencji „Seniorzy w nowoczesnym społeczeństwie europejskim”(2010); płytka CD,
  6. książka „Małopolska w naszej pamięci i fotografii” (2011),
  7. wystawa zdjęć z działań projektowych,

 

Które z powyższych produktów wykorzystano po zakończeniu projektu, upowszechniono?: 

WBP jako wojewódzka instytucja kultury współpracuje i służy pomocą merytoryczną ok. 700 bibliotekom w Województwie Małopolskim.

Produkty projektu są upowszechniane na organizowanych przez WBP spotkaniach, seminariach, konferencjach. Produkty upowszechniane to:

•      strona internetowa:  www.sas.tpnk.org.pl, a na niej informacje o projekcie

•      materiały szkoleniowe dla seniorów ( nadal są prowadzone

•      bezpłatne kursy komputerowe)

•      Komputerowa Olimpiada Seniorów – coraz więcej bibliotek i organizacji deklaruje chęć wzięcia w niej udziału

•      książka w dwóch wersjach językowych – polskiej i angielskiej - dostępna w WBP i 24 bibliotekach powiatowych

•      prezentacje multimedialne seniorów, które są pokazywane na otwartych spotkaniach

•      kontynuacja spotkań w ramach cyklu „Radość (z)tworzenia”

•      zdjęcia z wystawy zostały wklejone do Kroniki S@S i są dostępne dla seniorów i organizacji seniorskich

Ponadto:

• Materiały są prezentowane na otwartych spotkaniach w WBP i w innych organizacjach/instytucjach działających w Krakowie

• Utrzymywane są kontakty międzynarodowe seniorów i trenerów z osobami uczestniczącymi w projekcie

Wpływ
Wpływ udziału w projekcie na organizację polską i jej pracowników: 
Wpływ na instytucję:
Projekt był realizowany w ramach programu "Szkoła @ktywnego Seniora- S@S". Przyczynił się do zmiany wizerunku biblioteki i postrzegania jej jako centrum kultury i edukacji,  wzrostu współpracy między pracownikami Biblioteki w celu realizacji założonych krajowych i międzynarodowych celów, a przede wszystkim poszerzenia i udoskonalenie oferty edukacyjnej pod kątem osób starszych (Internet praktyczny, biblioteczne i  biznesowe bazy danych, Power Point, Picasa, komunikacja on-line, itp.). Na skutek realizowanych projektów Grundtviga wzrosło zainteresowanie działaniami Biblioteki na rzecz seniorów w skali nie tylko województwa, ale również kraju. Biblioteka została partnerem Ogólnopolskiej Koalicji 50+ "Dojrzałość w sieci" oraz członkiem „Małopolskiego Partnerstwa na rzecz uczenia się przez całe życie”.
Wpływ na pracowników:
Widoczny był wpływ realizowanego projektu na pracowników WBP, szczególnie na młodych trenerów kursów komputerowych. Pracownicy zostali zmotywowani do nauki języków obcych (językiem komunikacji był angielski), podnoszenia kwalifikacji poprzez opracowywanie nowych metod nauczania osób starszych oraz niejednokrotnie do korekty sposobu przekazu wiedzy, która została również wykorzystana na szkoleniach dla bibliotekarzy z Województwa Małopolskiego. Zajęcia prowadzone były przez młodych trenerów – pracowników Biblioteki i stanowiły bardzo dobry przykład współpracy międzypokoleniowej. Wzajemne pozytywne relacje między młodszym i starszym pokoleniem przejawiały się w bardzo dobrej wzajemnej komunikacji i zrozumieniu.
Realizacja projektu prowadzonego w międzynarodowym partnerstwie wpłynęła na wzrost umiejętności menedżerskich osób nim zarządzających oraz przyczyniła się do ich udziału w eksperckich gremiach zajmujących się edukacją osób starszych.
Wpływ udziału w projekcie na polskich słuchaczy: 
Efektem prowadzonych szkoleń jest wzrost umiejętności oraz zainteresowania osób starszych nowymi technologiami ICT (komputer, telefonia cyfrowa, fotografia, Skype, e-administracja, tworzenie stron www, korzystanie z mediów społecznościowych), a na ich bazie – działaniami społecznymi, kulturalnymi, edukacyjnymi (spotkania, warsztaty, wystawy).
Sprawdzianem umiejętności komputerowych była organizowana w każdym roku trwania projektu jedyna w Europie „Międzynarodowa Komputerowa Olimpiada Seniorów”, w której uczestniczyły osoby z Polski i Francji (w wieku 63 – 89 lat). Stała się jednym z głównych „motorów” motywujących seniorów do nauki. Udział w niej przyczynił się do przełamania lęku nie tylko przed nowymi technologiami, ale również przed rywalizacją.
Swoją wiedzę komputerową seniorzy wykorzystywali m.in. podczas przygotowywanych przez siebie prezentacji multimedialnych oraz opracowywania tekstu i zdjęć do książki „Małopolska w naszej pamięci i fotografii” (wersja polska i angielska; Kraków, 2011). Brali aktywny udział w spotkaniach ze swoimi rówieśnikami z zagranicy i międzynarodowej konferencji w Krakowie (2011), co motywowało ich do nauki języków.
Nie maleje ilość zainteresowanych taką formą prowadzonych działań, poprzez które seniorzy zaczęli być postrzegani przez środowisko jako aktywni, pełni pasji, posiadający dużą wiedzę obywatele.
Wartość, użyteczność projektu, trwałość rezultatów: 
  • rezultaty przyczyniają się do promowania biblioteki jako „miejsca przyjaznego seniorom” integrującego osoby starsze na bazie nowych technologii,
  • problematyką wykluczenia społecznego seniorów zainteresowały się media oraz inne organizacje i instytucje,
  • stworzono projektową bazę danych - wszystkie informacje dotyczące rezultatów znajdują się na stronie www.sas.tpnk.org.pl,
  • działania projektowe umożliwiły udział w realizowanych przedsięwzięciach nie tylko seniorom, ale również członkom ich rodzin, znajomym. Działania te są kontynuowane,
  • bazując na doświadczeniu WBP szereg bibliotek w Województwie Małopolskim, Podkarpackim i Świętokrzyskim uruchomiła kursy komputerowe dla seniorów,
  • promuje się „edukację przez całe życie” poprzez przygotowywane na bieżąco przez seniorów prezentacje multimedialne, które są przedstawiane rówieśnikom na otwartych spotkaniach,
  • w spotkaniach „Radość (z)tworzenia” każdorazowo udział bierze ok.50 osób. Spotkania są kontynuowane i cieszą się dużym zainteresowaniem słuchaczy,
  • do organizacji Komputerowej Olimpiady Seniorów włączy się w roku 2012 UPC Polska, przez co – w ramach „Szkoły @ktywnego Seniora” – możliwe będzie partnerstwo trzech sektorów: publicznego (WBP), społecznego (TPNK) i biznesu,
  • dzięki działaniom podjętym m.in. w projekcie „TeachNET” biblioteka została włączona do Ogólnopolskiej Koalicji 50+ „Dojrzałość w sieci” promującej włączenie społeczne i cyfrowe osób starszych oraz „Małopolskiego Partnerstwa na rzecz uczenia się przez całe życie”,
  • osoby zaangażowane w realizacje projektu są zapraszane przez  instytucje samorządowe do udziału w tworzeniu „polityk społecznych” Regionu.
Opinie słuchaczy i pracowników o projekcie – cytaty z wypowiedzi: 

Wypowiedzi słuchaczy:

Lipiec 2009-go roku był miesiącem mojego powrotu z USA do Polski. Milczący telefon, chwilowa dezorientacja, codzienne zderzenia z różnicami pomiędzy amerykańską a polską rzeczywistością stały się trudnościami nie do pokonania. Byłam znowu emigrantką we własnym kraju…. Zdecydowałam się na włączenie do działań Szkoły @ktywnego Seniora przy Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Krakowie.(…) Znalazłam właściwe dla siebie miejsce i ludzi, z którymi mogę aktywnie włączać się w realizację pożytecznych celów. Pragnę być pomocna i służyć swoim rówieśnikom w nauce języka angielskiego i obsłudze komputera

„Wzięłam udział w szkoleniu komputerowym i w IIIKomputerowej Olimpiadzie Seniorów;zgłosiłam swoje uczestnictwo do kolejnego kursu komputerowego,brałamudział w wielu lokalnych wycieczkach i spotkaniach z ciekawymi ludźmi. Internet stał się moim oknem na świat.Aby zapewnić sobie ciągły do niego dostępzamieniłam swój telefon komórkowy na I-Phone. Nie czuję się już odizolowana.

Moim najbardziej ulubionym zajęciem stały się cotygodniowe środowe spotkania w grupie literacko-redakcyjnej. Uczestnicy tej grupy zbierają materiały do wielojęzycznej internetowej bazy danych zawierającej rysunki, fotografie, przekazy słowne i filmy z przeszłości kilku regionów Europy wykorzystując środki audiowizualne i techniki komputerowe.”

Niezmiernie interesujący dla mnie był udział w międzynarodowej konferencji „Senior w nowoczesnym społeczeństwie europejskim: nowe technologie - moda czy konieczność”, która odbyła się w kwietniu tego roku w WBP w Krakowie. Wymiana doświadczeń w zakresie edukacji ludzi starszych w różnych krajach, wspólna kolacja i luźne indywidualne konwersacje z gośćmi z innych krajów daływspaniały początek dalszym kontaktom on-line, wymianie fotografii, filmów, doświadczeń i być może w przyszłości wspólnym wizytom.”          

Wypowiedzi trenerów/pracowników:

Zgłosiłam się do prowadzenia zajęć komputerowych z seniorami, bo potraktowałam tę propozycję jako wyzwanie, możliwość sprawdzenia się i wykazania. W bibliotece niewiele jest okazji do konfrontowania się z nowymi doświadczeniami...”

… wydawało się, że beneficjentami będą tylko oni – seniorzy, a ja jako przewodnik będę ich przeprowadzać przez gąszcz komputerowych funkcji, skrótów, ikonek, zasad użycia prawego i lewego klawisza myszy oraz labirynt internetowego gmaszyska. Okazało się, że ja także coś zyskuję: nabieram wprawy w występowaniu przed większą ilością osób, mówię płynniej, lepiej dobieram słowa, pozbywam się lęku, uczę się cierpliwości.

„Ze względu na realizowanie kursów w ramach międzynarodowych projektów, nagle i nieoczekiwanie zobaczyłam, że partycypacja w tej pracy – na poły charytatywnej – daje szansę uczestnictwa w spotkaniach trenerów w zgoła innej scenerii: Helsinek czy Paryża. Otworzyła się przede mną szansa opuszczenia stałego miejsca na ziemi i spojrzenia na siebie i to co robię z odleglejszej perspektywy, zetknięcia się z doświadczeniami osób z innych krajów, które wykonują tę samą pracę, ale inaczej, po swojemu.”

Oprócz czasu spędzonego na merytorycznej wymianie doświadczeń i metod pracy, wyjazdy dawały szansę spotkania tych konkretnych osób, Finów, Niemców, Francuzów, których bez projektu z pewnością nie miałabym okazji poznać. Wyjazdy to też po prostu szansa podróży, wejścia w skórę turysty, okazja poznawania nowych miejsc, zwiedzania najwspanialszych stolic Europy, prostego dziwienia się w kontakcie z innością.”

Każda podróż oznaczała dla mnie konieczność „odkurzenia” narzędzia językowego i przestawienia się na angielski, co było nie lada wyzwaniem, ale jednocześnie uświadamiało mi niezbędność tego narzędzia w pełnym poznawaniu innych kultur.”

„Najcenniejsze, co wynoszę ze spotkań z seniorami to możliwość poznania tych konkretnych osób: pani Krystyny ze złamaną ręką, pani Marty między jedną a drugą operacją, pana Józefa bez prawej dłoni, który znakomicie radził sobie z myszką przy użyciu lewej dłoni, niedowidzącej pani Zdzisławy, która uparcie wypatrywała kursora na ekranie monitora, szarmanckiego pana Kazimierza, który pomimo bolesnych doświadczeń wojennych zachował pogodę ducha czy pani Jolanty, śmieszki, która swoje sukcesy komputerowo-internetowe wieńczyła okrzykiem niczym z amerykańskiego filmu „O Jesus!” [dżizys], czym rozbawiała wszystkich! …A ja? Kim ja będę w ich wieku? Czy będę tak sprawna, tak ciekawa świata i tak głodna nowości? Czy będę potrafiła ocalić optymizm i dziecięcą radość z poznawania nieznanego i możliwości uczenia się? Czy będę potrafiła się mądrze zestarzeć
?”

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Lidia Maria Jedlińska
Data wypełnienia formularza/karty: 
05.12.2011

Całodzienna i pobytowa opieka i wsparcie osób w starszym wieku z dezorientacją w Unii Europejskiej

Tematyka działań: 
Aktywne obywatelstwo
Edukacja międzykulturowa
Edukacja osób starszych, w tym międzypokoleniowa
Edukacja zdrowotna
Grupy o specjalnych potrzebach, w tym osoby niepełnosprawne
Umiejętności podstawowe
Dane Beneficjenta
Organizacja polska realizująca projekt: 

Starostwo Powiatowe pl. Dominikański 3, 37-700 Przemyśl

Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Jadwiga Żmuda
0048 16 678 50 54 w.266
jotzmuda@wp.pl
Krótki opis profilu działalności polskiej organizacji realizującej projekt: 

Partnerami w projekcie ze strony polskiej były dwie instytucje: Starostwo Powiatowe w Przemyślu, jako jednostka administracji samorządu terytorialnego odpowiedzialna za politykę społeczną na terenie powiatu, oraz Zakład Opiekuńczo-Leczniczy w Przemyślu – zajmujący się bezpośrednio opieką nad ludźmi starszymi, chorymi, w tym cierpiącymi z powodu dezorientacji.

Głównymi grupami docelowymi projektu byli pracownicy domów opieki społecznej, w których przebywają na stałe lub tylko w ciągu dnia, osoby starsze z różnymi schorzeniami, w tym z demencją i dezorientacją.

W każdej z tych instytucji pracownicy uczestniczą w szkoleniach zewnętrznych i wewnętrznych, służących podniesieniu kwalifikacji personelu, w celu podniesieniu jakości sprawowanych usług opiekuńczych nad ludźmi starszymi.

Szkolenia dotyczą zarówno pogłębienia wiedzy na temat procesu starzenia się ludzi, na temat objawów dezorientacji oraz form jej leczenia i postępowania z ludźmi starszymi i chorymi, jak również na temat obsługi specjalistycznego sprzętu ułatwiającego pracę personelowi (np. podnośników, stosowanych w łazienkach, sprzętu rehabilitacyjnego itp.).

Praca edukacyjna prowadzona jest w formie wykładów, warsztatów oraz dyskusji z wymianą doświadczeń.

Kierownictwo Zakładu Opiekuńczo - Leczniczego w Przemyślu organizuje cykliczne szkolenia personelu zarówno w swojej siedzibie, jak i kieruje wybranych pracowników na szkolenia specjalistyczne do profesjonalnych instytucji szkoleniowych.

Starostwo Powiatowe w Przemyślu posiada również bogate doświadczenie w organizacji szkoleń, skierowanych do różnych grup odbiorców. Szkolenia te realizowane są głównie w formie wykładów i warsztatów przez profesjonalnych wykładowców, którym zlecane jest przygotowanie szkoleń o określonej tematyce.

Realizowane były m.in. szkolenia dla samorządowców, nauczycieli i uczniów szkół ponadgmnazjalnych przedsiębiorców, rolników, bezrobotnych, organizacji pozarządowych.

Tytuł projektu: 
Całodzienna i pobytowa opieka i wsparcie osób w starszym wieku z dezorientacją w Unii Europejskiej
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2008-1-FR1-GRU06-00250 3
Lata realizacji: 
2008 - 2010
Kraje uczestniczące: 
Francja, Rumunia, Szwecja, Węgry, Polska
Cele projektu: 
Głównym celem projektu była wymiana doświadczeń oraz wzajemne uczenie się najlepszych praktyk stosowanych w opiece nad ludźmi starszymi, cierpiącymi z powodu dezorientacji, w poszczególnych krajach europejskich, uczestniczących w projekcie. Celem projektu była też wymiana doświadczeń instytucji społecznych i szkoleniowych oraz organów administracji, odpowiedzialnych za politykę społeczną na swoim terenie.
Obszary tematyczne: 

Obszarami tematycznymi edukacji osób dorosłych były następujące zagadnienia:

- pogłębienie wiedzy w zakresie zrozumienia potrzeb ludzi starszych z dezorientacją,

- usprawnienie praktyk opiekuńczych, stosowanych w placówkach opieki społecznej pod kątem lepszej jakości opieki oraz ułatwienia pracy personelowi,

- wymiana międzynarodowych doświadczeń i wiedzy na temat polityki społecznej realizowanej w równych krajach, poznanie najlepszych praktyk w funkcjonowaniu instytucji.

Grupa docelowa słuchaczy: 

Słuchaczami byli wszyscy pracownicy placówek opiekuńczych i instytucji socjalnych uczestniczących w projekcie w każdym z krajów partnerskich.

W międzynarodowych wizytach studyjnych mogli uczestniczyć tylko niektórzy pracownicy i słuchacze.

Przekazywali oni następnie pozyskaną wiedzę na spotkaniach szkoleniowych z pozostałymi pracownikami w swoich instytucjach. W polskiej części projektu słuchaczami byli nie tylko pracownicy Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w Przemyślu, ale też innych placówek opiekuńczych z terenu miasta Przemyśla i powiatu przemyskiego, takich jak: Dom Pomocy Społecznej w Huwnikach oraz Dom Pomocy Społecznej w Przemyślu.

W grupie słuchaczy znajdował się przede wszystkim personel bezpośrednio zajmujący się opieką nad ludźmi starszymi, tj, - pielęgniarki, - asystenci medyczni, - rehabilitanci, - pracownicy terapii zajęciowej, - psychologowie, - personel pomocniczy.

Jakie były początki projektu: 

Inicjatorem projektu był węgierski Urząd Województwa Heves w Egerze, z którym Powiat Przemyski współpracuje od 2003 r. w ramach porozumienia o współpracy partnerskiej pomiędzy regionami Doskonale układająca się współpraca polsko-węgierska stale rozszerza się o nowe płaszczyzny i nowe instytucje.

Jedną z tych instytucji był Dom Pomocy Społecznej województwa Heves, który zaproponował współpracę międzynarodową w dziedzinie socjalnej. Ta placówka wspólnie z Urzędem Województwa Heves zorganizowały wizytę przygotowawczą w Egerze w styczniu 2008 r., na którą zaproszono przedstawicieli administracji i placówek społecznych z regionów partnerskich województwa Heves, tj. Loary Atlantyckiej z Nantes we Francji, Karlsbad w Szwecji, Kovasna w Rumunii i Powiatu Przemyskiego w Polsce.

Przedmiotem wizyty przygotowawczej było opracowanie wstępnej koncepcji projektu partnerskiego dotyczącego współpracy między placówkami opiekuńczymi zajmującymi się opieką nad ludźmi starszymi, z demencją.

Ze strony polskiej w wizycie uczestniczyła delegacja Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w Przemyślu.

Wstępna koncepcja projektu opracowana podczas wizyty przygotowawczej w Egerze była następnie uzgadniana i korygowana przez partnerów drogą telefoniczną i e-mailową.

W efekcie został opracowany projekt partnerski pod tytułem ”Całodzienna i pobytowa opieka i wsparcie osób starszych z dezorientacją w Unii Europejskiej”, który został złożony w terminie naboru w 2008 r. do Narodowych Agencji Programu Grundtvig każdego z państw, uczestniczących w projekcie. Projekt został zaakceptowany przez wszystkie Narodowe Agencje i w II półroczu 2008 r. rozpoczęto jego realizację. Koordynatorem Projektu była francuska organizacja szkoleniowa dla personelu placówek socjalnych CEFRAS we Francji. Koordynacją polskiej części projektu zajmowało się Starostwo Powiatowe w Przemyślu.

 

Krótki opis przebiegu projektu: 

W ramach projektu odbyło się 5 spotkań partnerów projektu w poszczególnych państwach, tj. Francji, Polsce, Szwecji, Rumunii i Węgrzech.

W trakcie każdego spotkania zorganizowane były seminaria poświęcone ogólnym zagadnieniom polityk społecznych w każdym kraju, systemowi edukacji i szkoleń dla pracowników sfery społecznej, metodom opieki nad ludźmi starszymi.

Ponadto odbywały się wizyty studyjne w instytucjach zajmujących się opieką nad ludźmi starszymi.

Po każdym spotkaniu opracowywane były oceny praktyk stosowanych w danym kraju przez wszystkich uczestników projektu, wg wzoru wspólnego dla wszystkich. Oceniano m.in. środowisko zewnętrzne i wewnętrzne placówek opiekuńczych, wyposażenie w sprzęt ułatwiający funkcjonowanie pensjonariuszom i personelowi, metody opieki, sposób zarządzania placówką, kontakty z rodzinami pensjonariuszy, itp.

Na początku każdego kolejnego spotkania dyskutowano wspólnie arkusze ocen praktyk stosowanych w poprzednim państwie.

I spotkanie partnerów Projektu: Nantes,  Francja, 19-23.10.2008 r.

W spotkaniu uczestniczyło 12 osób – przedstawicieli instytucji społecznych i administracji z  regionów partnerskich projektu z Węgier, Szwecji, Rumunii i Polski (2 osoby tj: Dyrektor Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w Przemyślu koordynator polskiej części projektu, przedstawiciel  Starostwa Powiatowego w Przemyślu) oraz liczna grupa przedstawicieli francuskich instytucji i placówek opiekuńczych.

W programie spotkania odbyła się część szkoleniowo-warsztatowa oraz 2 wizyty studyjne w dwóch domach pomocy społecznej (Le Clos du Moulin i L’Immacule).

Program szkoleniowy realizowany był w siedzibie instytucji szkoleniowej CEFRAS i obejmował m.in. tematykę francuskiej polityki społecznej i warunków socjalnych regionu Loara Atlantycka.

Szczególnie ciekawym tematem było omówienie metody Naomi Feil (amerykańskiej psycholog), łączącej profesjonalizm personelu opiekuńczego w domach pomocy społecznej z empatią i zrozumieniem  w stosunku do pensjonariuszy tego typu placówek.

Podczas wizyty w domach pomocy społecznej odbywały się spotkania z personelem i mieszkańcami domów, oglądano wyposażenie i sprzęt specjalistyczny, dyskutowano na temat stosowanych metod opiekuńczych i zajęć rehabilitacyjnych. Uczestniczono również w zajęciach terapii zajęciowej dla pensjonariuszy domów.

II spotkanie partnerów Projektu: Przemyśl, Polska, 22-24.04.2009 r.

W spotkaniu uczestniczyło 21 osób delegacji zagranicznych z Francji, Szwecji, Węgier i Rumunii oraz przedstawiciele władz lokalnych i instytucji społecznych z terenu miasta Przemyśla i powiatu przemyskiego.

W programie spotkania odbyło  się  seminarium Pt.  „Starzenie się ludności wspólnym problemem państw Unii Europejskiej”, podczas którego prezentowane były wykłady na temat fizjologicznych aspektów starzenia się organizmu, polityki  społecznej i systemu opieki nad ludźmi starszymi w Polsce, systemu szkoleniowego w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem kadr medycznych i opieki społecznej.

Odbyły się również 3 wizyty studyjne w placówkach pomocy społecznej: 1.Zakładzie Opiekuńczo-leczniczym w Przemyślu 2.Domu Pomocy Społecznej w Przemyślu 3.Domu Pomocy Społecznej w Huwnikach W każdej z tych instytucji odbyły się spotkania międzynarodowych gości z kierownictwem, personelem oraz pensjonariuszami. Zapoznawano się z metodami opiekuńczymi, dyskutowano na temat funkcjonowania tych placówek, uczestniczono w warsztatach terapii zajęciowej oraz przygotowanym programie artystycznym w wykonaniu pensjonariuszy.

III spotkanie partnerów Projektu: Sunne, powiat Karlsbad, Szwecja, 21-24. 09.2009 r.

Uczestnikami spotkania była grupa 21 międzynarodowych uczestników – przedstawicieli administracji oraz placówek opiekuńczych z Francji,  Węgier, Rumunii i Polski. W spotkaniu uczestniczyły 4 osoby z Polski tj:

- Dyrektor Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w Przemyślu

- Koordynator polskiej części projektu, przedstawiciel Starostwa Powiatowego w Przemyślu

- Przełożona pielęgniarek w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w Przemyślu

- pielęgniarka w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w Przemyślu

Program spotkania,  podobnie. jak w przypadku poprzednich wizyt składał się z części szkoleniowo – informacyjnej oraz wizyt studyjnych w placówkach zajmujących się opieką nad ludźmi starszymi z dezorientacją.

Podczas części szkoleniowej zapoznano się z zasadami polityki społecznej w Szwecji oraz funkcjonowaniem instytucji opiekuńczych i socjalnych.

W ramach wizyty studyjnej były zwiedzane dwie placówki, zajmujące się opieką i wsparciem starszych ludzi z problemami dezorientacji, tj.

- Centrum Pamięci w Sunne

- Dom Dziennego Pobytu w Sunne. Uczestniczono również w programie artystycznym (występ lokalnego zespołu pieśni i tańca),  przygotowanym przez organizatorów wizyty.

IV spotkanie partnerów projektu: Sfantu Gheorge, powiat Kovasna. Rumunia, 21-24.03.2010 r. W spotkaniu uczestniczyła grupa 21 międzynarodowych uczestników, w większości tych samych osób, które uczestniczyły w poprzednich wizytach, w tym 4 osoby z Polski, tj.

- 2  przedstawicieli Starostwa Powiatowego w Przemyślu 

- 2 pielęgniarki z Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w Przemyślu

Program spotkania, podobnie jak w poprzednich krajach, obejmował część informacyjno-szkoleniową na temat rumuńskiej polityki społecznej i funkcjonowania placówek opiekuńczych w Rumunii, która odbyła się w Urzędzie Powiatu Kovasna w Sfantu Gheorge.

Następnie zwiedzane były dwa domy pomocy społecznej:

- w Lemni na terenie powiatu Kovasna

- w Sfantu Gheorge

Uczestniczono w spotkaniach z kierownictwem i pracownikami tych placówek, zapoznano się z ich funkcjonowaniem oraz metodami opiekuńczymi. Pensjonariusze Domu Pomocy Społecznej w Lemni przygotowali dla gości wspaniały program artystyczny (występ chóru, program poetycki). W domu pomocy w Sfantu  Gheorge goście mieli okazję uczestniczyć w warsztatach terapii zajęciowej pensjonariuszy, z którymi prowadzono miłe rozmowy.

V spotkanie partnerów projektu: województwo Heves, Węgry, 29.06.-2.07.2010 r. W spotkaniu uczestniczyło, oprócz pozostałych delegacji międzynarodowych - 8 osób z Polski, tj. 6 osób z  Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w Przemyślu (dyrektor i 5 pielęgniarek) oraz 2 osoby reprezentujące Starostwo Powiatowe w Przemyślu (Wicestarosta i Koordynator projektu).

Podczas spotkania węgierskiego, oprócz części informacyjno-szkoleniowej i wizyt studyjnych w 2 domach pomocy społecznej, odbyło się również spotkanie poświęcone wydaniu przewodnika dobrych praktyk stosowanych w instytucjach zajmujących się opieką nad ludźmi starszymi oraz podsumowanie projektu.

Wizyty studyjne odbyły się  w 2 domach pomocy społecznej:

- w Csany,

- w Parad.

Szczególnie dobre wrażenie zrobił na uczestnikach wizyty Dom Pomocy Społecznej w Parad z uwagi na piękne usytuowanie, funkcjonalność i nowoczesne rozwiązania w wyposażeniu budynku. Jest to obiekt nowy, wybudowany w 2008 r., zlokalizowany w pięknej okolicy.

Liczba słuchaczy aktywnie uczestniczących w projekcie
W działaniach krajowych: 
20
W wyjazdach zagranicznych: 
8
Produkty
Produkty projektu: 

Głównym produktem projektu jest „Przewodnik Zaleceń” dla pracowników placówek opiekuńczych, zajmujących się opieką nad ludźmi starszymi z dezorientacją, który powstał przy współpracy wszystkich partnerów projektu po dokonaniu syntezy arkuszy ewaluacyjnych z wizyty w każdym państwie. Przewodnik jest syntezą najlepszych praktyk, zaobserwowanych w każdym z krajów partnerskich, zbiorem spostrzeżeń i zaleceń uczestników projektu, które mają służyć ułatwieniu opieki nad ludźmi starszymi w instytucjach opiekuńczych.Przewodnik został opracowany w każdym języku partnerów projektu i jest rozpowszechniany w każdym kraju partnerskim. Produktami projektu są również materiały szkoleniowe i prezentacje z każdego spotkania informacyjno-szkoleniowego.Koordynatorzy francuscy nakręcili również film ze spotkania partnerów projektu w Polsce. W każdym z krajów w trakcie wizyty odbywały się spotkania z przedstawicielami mediów, które relacjonowały przebieg wizyt.W Starostwie Powiatowym w Przemyślu, przed rozpoczęciem realizacji projektu zorganizowano konferencję prasową z udziałem lokalnych mediów, które następnie opublikowały informacje o projekcie.

Które z powyższych produktów wykorzystano po zakończeniu projektu, upowszechniono?: 

Po zakończeniu projektu zorganizowano spotkanie przedstawicieli wszystkich instytucji opiekuńczych z terenu miasta Przemyśla i powiatu przemyskiego, które odbyło się w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w Przemyślu. Wszystkie instytucje otrzymały dla swoich pracowników „Przewodnik Zaleceń”. Jest on wykorzystywany jako materiał pomocniczy, ułatwiający pracę personelowi i służący podniesieniu jakości usług opiekuńczych w stosunku do ludzi starszych.

 

Wpływ
Wpływ udziału w projekcie na organizację polską i jej pracowników: 

Udział w projekcie miał bardzo korzystny wpływ zarówno na pracę Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w Przemyślu, jak i Starostwa Powiatowego w Przemyślu. Wizyty międzynarodowe w 4 krajach europejskich w sposób bezpośredni przyczyniły się do nawiązania nowych kontaktów profesjonalnych, poznania polityk społecznych, metod pracy w innych krajach, poszerzenia wiedzy o warunkach życia i kulturze innych krajów. Z perspektywy czasu okazuje się, że nawiązane kontakty służą dalszej współpracy w tworzeniu nowych projektów partnerskich i przenoszą się na inne płaszczyzny. Partnerzy projektu rozważają możliwość opracowania kolejnego projektu. Pracownicy poznali zasady funkcjonowania podobnych instytucji w innych krajach oraz programy szkoleniowe dla pracowników sfery społecznej.

Wpływ udziału w projekcie na polskich słuchaczy: 

Słuchacze, uczestniczący w wizytach poznali nowe metody podejścia do pracy z ludźmi starszymi (np. metoda Nomi Feil,. stosowana we Francji).

Wartość, użyteczność projektu, trwałość rezultatów: 

W dłuższym okresie, najlepsze praktyki w innych krajach zaobserwowane przez uczestników mobilności, wpływają inspirująco na możliwość zastosowania ich w polskich warunkach, a tym samym na poprawę funkcjonowania polskich instytucji.

Opinie słuchaczy i pracowników o projekcie – cytaty z wypowiedzi: 

Zarówno słuchacze, jak i pracownicy jednogłośnie wypowiadają się, że chętnie chcieliby uczestniczyć w jeszcze jednym tego typu projekcie współpracy międzynarodowej. Wszyscy bardzo pozytywnie oceniają przebieg wizyt międzynarodowych.

Ew. inne uwagi dotyczące realizacji projektu: 

Na podstawie doświadczeń zrealizowanego projektu, wspólnie z partnerami rozważane jest przygotowanie kolejnego projektu partnerskiego z rozszerzeniem liczby partnerów na inne kraje.

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Jadwiga Żmuda
Data wypełnienia formularza/karty: 
21.01.2011

"Moje miejsce w Europie" - Życie z niepełnosprawnością w Niemcy - Francja - Polska

Tematyka działań: 
Edukacja międzykulturowa
Grupy o specjalnych potrzebach, w tym osoby niepełnosprawne
Wolontariat
Dane Beneficjenta
Organizacja polska realizująca projekt: 
Stowarzyszenie na Rzecz Młodzieży Sprawnej Inaczej "Śmiałek"
oś. Marysieńki 25, 60-683 Poznań
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Krystyna Dużewska
0048 61 828 11 55
kd@smialek.org
Krótki opis profilu działalności polskiej organizacji realizującej projekt: 
Stowarzyszenie na Rzecz Młodzieży Sprawnej Inaczej powstało w 2001 roku z inicjatywy rodziców młodzieży niepełnosprawnej, która po ukończeniu edukacji w szkole specjalnej nie miała właściwie żadnych szans na podjęcie pracy i skazana była na przesiadywanie całymi dniami w domu. Głównym celem jest zapewnienie wsparcia umożliwiającego stały rozwój, zdobywanie nowych umiejętności i doświadczeń, nabywanie samodzielności i zaradności życiowej w zróżnicowanym otoczeniu społecznym. Stowarzyszenie prowadzi Warsztaty Terapii Zajęciowej dla 35 osób oraz Środowiskowy Dom Samopomocy dla 20 osób. Od 2005 roku Stowarzyszenie jest Organizacją posiadającą status OPP.
Tytuł projektu: 
"Moje miejsce w Europie" - Życie z niepełnosprawnością w Niemcy - Francja - Polska
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
2008-1-DE2-GRU06-00035 2
Lata realizacji: 
2008 - 2010
Kraje uczestniczące: 
Niemcy, Francja, Polska
Cele projektu: 

Głównym celem projektu było uświadomienie sobie, że pojęcie „Europa” stanie się bardziej namacalne i osiągalne dla osób z niepełnosprawnością intelektualną i ruchową. Cel ten miał być osiągnięty poprzez liczne spotkania i wyjazdy do organizacji partnerskich, gdzie prowadzone były warsztaty i spotkania ukazujące różnice społeczne i kulturowe. Dodatkowym celem było porównywanie przez opiekunów metod kształcenia i pracy z osobami niepełnosprawnymi w poszczególnych krajach.

Obszary tematyczne: 
edukacja międzykulturowa, wolontariat, grupy docelowe o specjalnych potrzebach
Grupa docelowa słuchaczy: 

Osoby z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym, oraz mózgowym porażeniem dziecięcym.

Jakie były początki projektu: 

Inicjatorem projektu była organizacja partnerska z Niemiec, której pracownicy poszukiwali głównie przez internet partnerów w Polsce i Francji. Stowarzyszenie „Śmiałek” z Poznania, zostało wybrane drogą selekcji jako najbardziej odpowiadające profilem działania do przyszłej współpracy.

Krótki opis przebiegu projektu: 

W czasie trwania projektu, odbyło się 8 spotkań partnerskich, z czego 2 we Francji, 2 w Polsce oraz 4 w Niemczech. W listopadzie 2008, oraz w maju 2010 roku odbyły się przygotowawcze spotkania organizatorów w Niemczech, natomiast w marcu i listopadzie 2009 roku organizacja z Berlina gościła u siebie zarówno nauczycieli jak i słuchaczy. Spotkania we Francji odbyły się we wrześniu 2009 oraz czerwcu 2010 roku, a w Polsce w kwietniu i maju 2010 roku. Czas ten poświęcany był na pracę, wspólne warsztaty osób niepełnosprawnych oraz rozmowy na temat kultury panującej w danych krajach. Dodatkowo organizowane były spotkania z lokalnymi władzami w celu przedstawienia i rozmowy dotyczącej problemów osób niepełnosprawnych.

 

Liczba słuchaczy aktywnie uczestniczących w projekcie
W działaniach krajowych: 
20
W wyjazdach zagranicznych: 
8
Produkty
Produkty projektu: 

Została wydana broszura w formie książki podsumowująca projekt i podejmowane w trakcie niego działania, o nazwie „Dialog, który tworzy przyjaźń”. Polska strona internetowa dotycząca projektu znajduje się pod adresem: http://www.smialek.org/grundtvig.phpDodatkowo po każdym spotkaniu partnerskim, Polska organizacja redagowała artykuły sprawozdawcze wydawane w Piśmie Ruchu Twórczego Osób Niepełnosprawnych FILANTROP.

Które z powyższych produktów wykorzystano po zakończeniu projektu, upowszechniono?: 

publikacja na stronie internetowej, broszura będąca rozpowszechniana wewnątrz Stowarzyszenia

Wpływ
Wpływ udziału w projekcie na organizację polską i jej pracowników: 

Projekt pozwolił od nowa spojrzeć na potrzeby i metody pracy z osobami niepełnosprawnymi. Miał on duży wpływ na kadrę nauczycielską, zwiększony został nacisk na współpracę i lepsze nakierowanie terapii zajęciowej (rozwój społeczny i zawodowy) na poszczególne osoby, jak również zwiększenie zadowolenie uczestniczących w nim osób. Projekt miał duży wpływ na chęć działania i zaangażowanie w pracę na rzecz osób niepełnosprawnych, dzięki możliwości porównania systemów pracy i edukacji w innych krajach UE.

 

Wpływ udziału w projekcie na polskich słuchaczy: 

Zrealizowany projekt miał wpływ na wzrost poczucia własnej wartości i podwyższenia samooceny uczestniczących w nim osób. Jest to widoczne obecnie po zakończeniu projektu, w działaniach i pracy w naszej organizacji osób objętych programem.

 

Wartość, użyteczność projektu, trwałość rezultatów: 

Podczas Projektu została nawiązana współpraca pomiędzy organizacjami, jak na przykład udział we wspólnych przedsięwzięciach i konkursach. Ponadto wśród uczestników została rozbudzona chęć usamodzielnienia się i rozszerzenia samodzielności w podejmowaniu działań w zakresie zatrudnienia i spędzania czasu wolnego (Współpraca i wymiana doświadczeń, nawiązanie kontaktów koleżeńskich, przyjacielskich pomiędzy samymi odbiorcami projektu, jak i samymi organizacjami, chęć niesienia pomocy w trudnych sytuacjach zarówno życiowych jak i emocjonalnych, chęć współpracy na szczeblu życia zawodowego jak i osobistego.

Opinie słuchaczy i pracowników o projekcie – cytaty z wypowiedzi: 

„Projekt był bardzo interesujący i dał możliwość osobom niepełnosprawnym nawiązać kontakty z innymi osobami nie tylko z terenu lokalnego, lecz również w innych krajach.”

„Projekt pozwolił mi nawiązać znajomości z innymi oraz poznać kraj i zwyczaje ludzi mieszkających daleko, a co ważne ich możliwość rozwoju, pracy, wypoczynku.”

„Realizacja projektu pozwoliła nam zrozumieć, że wszędzie, w każdym kraju i mieście, osoby niepełnosprawne żyją tak jak my. Mają te same prawa, marzenia i plany. Należy im tylko zapewnić odpowiednie wsparcie, szanse i zrozumienie.”

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Krystyna Dużewska
Data wypełnienia formularza/karty: 
20.01.2011

Kształcenie dorosłych: Studenci - Seniorzy: ICT a międzypokoleniowa komunikacja

Tematyka działań: 
Aktywne obywatelstwo
Edukacja osób starszych, w tym międzypokoleniowa
Technologie informacyjno-komunikacyjne (TIK)
Umiejętności podstawowe
Dane Beneficjenta
Organizacja polska realizująca projekt: 
Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie (WBP)
ul. Rajska 1, 31-124 Kraków
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Lidia Maria Jedlińska
0048 791 919 108
mariajed@interia.pl
Krótki opis profilu działalności polskiej organizacji realizującej projekt: 
Samorządowa instytucja kultury Województwa Małopolskiego; prowadzi szeroką działalność edukacyjną dla zróżnicowanej wiekowo grupy odbiorców (od dzieci do seniorów).
W strukturach WBP działa Regionalne Centrum Integracji Społecznej- agenda, której misją jest tworzenie przyjaznego klimatu dla osób i grup zagrożonych wykluczeniem społecznym (osób starszych, imigrantów, mniejszości narodowych i grup etnicznych). Centrum prowadzi działalność informacyjno - edukacyjną, zbiera materiały dotyczące tych grup. W kooperacji z różnymi instytucjami administracji publicznej i samorządowej oraz organizacjami pozarządowymi poszerza swoją niekonwencjonalną ofertę edukacyjną. W ramach projektów krajowych i międzynarodowych organizuje wykłady, seminaria, konferencje przybliżające seniorom świat nowych technologii.
Tytuł projektu: 
Kształcenie dorosłych: Studenci - Seniorzy: ICT a międzypokoleniowa komunikacja
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
07/GR-LP/07-0011/P1
Lata realizacji: 
2007 - 2009
Kraje uczestniczące: 
Czechy, Finlandia, Francja, Niemcy, Hiszpania, Polska
Cele projektu: 
Głównym celem projektu było: poprzez wymianę doświadczeń między partnerami projektu: udoskonalanie metod nauczania osób starszych w dziedzinie nowych technologii, poszerzanie obszarów działań edukacyjnych organizacji i instytucji biorących udział w projekcie. Na bazie nowych technologii: dokonanie integracji środowiska, promowanie dialogu pokoleniowego, promowanie idei uczenia ustawicznego poprzez wzrost aktywności i samokształcenia seniorów.
Obszary tematyczne: 
edukacja seniorów w zakresie stosowania nowych technologii, doskonalenie metod pracy z osobami starszymi
Grupa docelowa słuchaczy: 
Osoby powyżej 50 roku życia z terenu województwa małopolskiego - w znacznej większości z wyższym wykształceniem; przewaga kobiet.
Jakie były początki projektu: 
Od 2007 roku WBP wspólnie z Towarzystwem Polsko-Niemieckim w Krakowie (TPNK) realizuje autorski program „Szkoła @ktywnego Seniora”. W jego zakres wchodzą m.in. bezpłatne kursy komputerowe dla seniorów z podstaw obsługi komputera, podstaw Internetu oraz korzystania z internetowych baz danych. W celu uatrakcyjnienia metod nauczania, TPNK nawiązało szeroką współpracę międzynarodową z innymi organizacjami szkoleniowymi w Europie. Rezultatem tych kontaktów było m.in. zaproszenie Biblioteki do udziału w projekcie przez organizację z Finlandii.
Krótki opis przebiegu projektu: 

Spotkania międzynarodowe:

1. Czechy/Praga ( 10/2007):zaplanowanie działań w ramach projektu

  • ustalenie ogólnych zasad Komputerowej Olimpiady Seniorów
  • uzgodnienie sposobu komunikacji między partnerami

2. Niemcy/Selb ( 01/2008):

  • przedstawienie różnych form działań prowadzonych w organizacjach partnerskich na rzecz osób starszych
  • tworzenie strony internetowej projektu: www.eseniors.eu
  • wymiana materiałów szkoleniowych między prowadzącymi kursy

3. Finlandia/Vantaa (06/2008):

  • podsumowanie przeprowadzonej w organizacjach partnerskich Komputerowej Olimpiady Seniorów
  • dokonanie modyfikacji strony internetowej

4. Francja/Paryż (10/2008):

  • dyskusja na temat dialogu międzypokoleniowego

5. Niemcy/Monachium (01/2009) - ze względu na wycofanie się z realizacji projektu partnera w Hiszpanii ( X.2008), rolę organizatora spotkania przejął partner z Niemiec.

  • przygotowanie kolejnej Komputerowej Olimpiady Seniorów
  • omówienie programu kończącej projekt międzynarodowej konferencji w Krakowie

6. Polska/Kraków (06/2009):

  • Organizacja międzynarodowej konferencji podsumowującej projekt ( ok.150 osób)
  • spotkanie seniorów z pięciu państw europejskich (ponad 60 osób)
  • ewaluacja projektu

Działania krajowe:

  • organizacja specjalistycznych treningów i kursów zapewniających seniorom dostęp do nowoczesnych technologii
  • wprowadzanie i testowanie różnych metod nauczania w zakresie nabywania umiejętności komputerowych
  • wprowadzenie różnych działań aktywizujących seniorów ( m.in. organizacja Komputerowej Olimpiady Seniorów, fotografia cyfrowa, tworzenie prezentacji multimedialnych, redakcja książek, Senioriada 2008)
  • organizacja spotkań, warsztatów, szkoleń promujących dialog międzypokoleniowy

Słuchacze brali aktywny udział w działaniach projektowych. Szczególnie wykazali się dużym zaangażowaniem przy organizacji „Senioriady 2008”,  spotkania seniorów z organizacji partnerskich i redakcji dwóch książek.

Działania upowszechniające:

  • poprzez zainteresowanie tematem mediów (patronat medialny: TVP Kraków i Dziennika Polskiego, eBIB ), jednostek samorządu terytorialnego ( patronat honorowy nad konferencją: Marszałka Województwa Małopolskiego) oraz organizacji pozarządowych ( Forum 50+  i  Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce) problematyka projektu przybrała szeroki zasięg ogólnopolski.
  • strona internetowa projektu (administrator: organizacja z Francji)
  • Informacje na stronach internetowych Biblioteki, Towarzystwa Polsko-niemieckiego w Krakowie i eBIB.
  • publikacje w lokalnej prasie i Internecie
  • uzyskanie patronatu medialnego TVP Kraków i Dziennika Polskiego.
  • poszerzenie oferty edukacyjnej dla seniorów w ramach programu „Szkoła @ktywnego Seniora” (bazując na doświadczeniach Niemiec i finlandii)
  • kontynuacja Komputerowej Olimpiady Seniorów
  • otwarte spotkania integracyjne, wykłady promujące nowe technologie w turystyce i medycynie,
  • seminaria i konferencje dla bibliotekarzy Województwa Małopolskiego
  • prezentacja projektu na konferencjach krajowych i międzynarodowych (Anglia, Francja. Włochy, Szwecja, Holandia)
  • organizacja wizyty przygotowawczej ( Kraków 2009)
  • prezentacje książek redagowanych przez seniorów w innych organizacjach województwa
  • udział WBP i TPNK w „Pakcie dla Seniora” utworzonym przez Urząd Miasta Krakowa

Działania ewaluacyjne:

  • odbywały się każdorazowo, podczas międzynarodowych spotkań partnerskich
  • przygotowano ankiety i przeprowadzono ewaluację wśród pracowników i słuchaczy
  • opracowano końcowy raport ewaluacyjny projektu

W wyniku prowadzenia (w sposób ciągły ) działań ewaluacyjnych:

  • kontynuowano bez większych zakłóceń działania projektowe, pomimo rezygnacji w drugim roku partnera z Hiszpanii
  • sprawnie dokonano zmiany  miejsca i terminu jednego ze spotkań międzynarodowych
  • na bieżąco, skutecznie monitorowano stronę internetową projektu

Dodatkowe efekty:

  • spotkanie z seniorami niemieckimi z klubu „Cafe mit Anschluss” (ok.100 osób; Selb, 2008)
  • spotkanie ze studentami z Pragi prowadzącymi kursy komputerowe dla seniorów ( Selb, 2008)
  • spotkanie z organizatorami różnych działań skierowanych do seniorów i realizowanych w Finlandii  (telewizji interaktywnej oraz nowym trendem w grach video); Vantaa, 2008
  • organizacja spotkania młodzi – starsi w ramach klubu “Café des Ages “ (Paryż, 2008)
  • organizacja  międzynarodowej konferencji  dotyczącej modelowych rozwiązań współpracy międzypokoleniowej (Paryż, 2008)
  • Senioriada 2008
  • spotkanie z pracownikami i wolontariuszami "Mehrgenerationenhaus” k/Monachium (2009)
  • organizacja międzynarodowej konferencji w Krakowie (2009)
  • spotkanie seniorów z Czech, Francji, Finlandii, Niemiec i Polski (Kraków 2009)
  • wydanie dwóch książek w całości przygotowanych przez seniorów
Liczba słuchaczy aktywnie uczestniczących w projekcie
W działaniach krajowych: 
35
W wyjazdach zagranicznych: 
0
Produkty
Produkty projektu: 
1. Strona internetowa projektu: www.eseniors.eu
2. Materiały - prezentacje multimedialne przygotowywane na spotkania międzynarodowe:
“Access to modern technologies”
„Introduction of different activities”
„ Intergenerational dialogue”
“ Introduction of different teaching methods”
„ New teaching methods : conceiving and testing”
„Learning about EU countries”,
- przykładowe plany szkoleń

- mapy Aktywności Seniorów i Studentów
3. Referaty wygłoszone na międzynarodowej konferencji „Seniorzy w Nowoczesnym Społeczeństwie Europejskim: nowe technologie jako narzędzie aktywizacji osób starszych” (2009); płyta CD
4. Książka „ Młodość w mądrości przemijania” (2008)
5. Książka „ Kraków w oczach Seniorów” (2009)
6. Prezentacje multimedialne „Kraków w oczach Seniorów” (2009)
7. Galeria zdjęć z działań projektowych
Które z powyższych produktów wykorzystano po zakończeniu projektu, upowszechniono?: 
WBP jest instytucją służącą pomocą merytoryczną ponad 700 bibliotekom w Województwie Małopolskim. Produkty projektu są upowszechniane na spotkaniach, seminariach, konferencjach organizowanych przez WBP. Należą do nich:
•Materiały szkoleniowe dla seniorów (nadal są prowadzone bezpłatne kursy komputerowe)
•Dwie książki (dostępne w WBP i 24 bibliotekach powiatowych)

Prezentacje multimedialne seniorów

Ponadto:
•Materiały są prezentowane na otwartych spotkaniach w WBP i w innych organizacjach działających w Krakowie
•Proponowane jest przetłumaczenie albumu „Kraków w oczach Seniorów” na język esperanto
•Utrzymywane są kontakty międzynarodowe seniorów i trenerów z osobami uczestniczącymi w projekcie
Wpływ
Wpływ udziału w projekcie na organizację polską i jej pracowników: 
Nastąpił zauważalny wpływ projektu na wzrost zainteresowania pracowników WBP edukacją osób starszych oraz rozwojem kontaktów międzynarodowych. Zainteresowanie to dotyczyło nie tylko pracowników Biblioteki, ale również wykładowców wyższych uczelni Krakowa współpracujących przy realizacji projektu.
Pracownicy zostali zmotywowani do nauki języków obcych (językiem komunikacji był angielski) oraz podnoszenia kwalifikacji poprzez opracowywanie nowych metod nauczania seniorów. Realizacja projektu w partnerstwie międzynarodowym wpłynęła na wzrost umiejętności menedżerskich osób go prowadzących.
Projekt przyczynił się do:
• korekty sposobu przekazu wiedzy
• zmiany relacji nauczyciel – uczeń,
• zwracania uwagi na kulturę i szacunek należny osobom starszym przy równoczesnym zachowaniu „familijnej” atmosfery.
• wzrostu wiedzy o państwach biorących udział w projekcie: kulturze, działaniach i sposobie pracy na rzecz osób starszych
ponadto:
• do zmiany wizerunku biblioteki i postrzegania jej jako centrum kultury i edukacji
• do wzrostu współpracy między pracownikami Biblioteki w celu realizacji założonych krajowych i międzynarodowych celów
• poszerzenia oferty edukacyjnej dla osób starszych w WBP (biblioteczne i  biznesowe bazy danych, Lex, Power Point, zakupy internetowe, komunikacja on-line, itp.)
• rozszerzenia działań w ramach programu Szkoła @ktywnego Seniora S@S prowadzonych w partnerstwie z Towarzystwem Polsko-Niemieckim w Krakowie. Wprowadzono nowe oryginalne oferty szkoleniowe dla seniorów ( warsztaty ruchowe, brydż sportowy, spotkania podróżnicze, wycieczki krajoznawcze)
Wpływ udziału w projekcie na polskich słuchaczy: 
Efektem prowadzonych szkoleń jest wzrost umiejętności oraz zainteresowania osób starszych nowymi technologiami ICT (telefonia cyfrowa, fotografia, Skype, czat, e-buy, e-administracja, e-bank), a na ich bazie – działaniami społecznymi, kulturalnymi, edukacyjnymi (spotkania, warsztaty, kursy językowe).
W ramach projektu przeprowadzono kursy nauczania podstaw obsługi komputera i Internetu oraz korzystania z „biznesowych baz danych” dostępnych w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej w Krakowie.
Zajęcia prowadzone były przez młodych trenerów – pracowników Biblioteki i stanowiły bardzo dobry przykład współpracy międzypokoleniowej. Wzajemne pozytywne relacje między młodszym i starszym pokoleniem przejawiały się w bardzo dobrej wzajemnej komunikacji i zrozumieniu. Miało to przełożenie na ilość chętnych na kursy: ponad 10 osób na jedno miejsce! Nie maleje ilość zainteresowanych taką formą prowadzonych działań.
Sprawdzianem umiejętności komputerowych była organizowana w każdym roku trwania projektu Komputerowa Olimpiada Seniorów, w której uczestniczyły osoby w wieku 63 – 85 lat. Stała się jednym z głównych „motorów” motywujących seniorów do nauki. Udział w niej przyczynił się do przełamania lęku przed rywalizacją.
Część realizowanych działań była wynikiem oddolnych inicjatyw i pomysłów. Seniorzy byli m.in. autorami dwóch książek wydanych w trakcie trwania projektu: „Młodość w mądrości przemijania” (Kraków, 2008) oraz „ Kraków w oczach Seniorów” (Kraków, 2009).
Seniorzy zaczęli być postrzegani przez środowisko jako aktywni, pełni pasji, posiadający dużą wiedzę obywatele.
Wartość, użyteczność projektu, trwałość rezultatów: 
Szereg bibliotek w Województwie Małopolskim, Podkarpackim i Świętokrzyskim – bazując na doświadczeniu WBP - uruchomiła kursy komputerowe dla seniorów i jest zainteresowana tworzeniem sieci w ramach programu „Szkoła @ktywnego Seniora”. Działania projektowe umożliwiły udział w realizowanych przedsięwzięciach nie tylko seniorom, ale również członkom ich rodzin, znajomym. Rezultaty projektu są wykorzystywane w celu zainteresowania mediów problematyką edukacji osób starszych.
Opinie słuchaczy i pracowników o projekcie – cytaty z wypowiedzi: 
„….pracujemy ze sobą i nad sobą (…) Wspólne działania osób o różnych doświadczeniach i temperamentach stworzyły szansę do wzajemnego poznania siebie, zmierzenia się z własnymi ograniczeniami, rozwinięcia indywidualnych zainteresowań. W finale okazało się, ze nasz grupowy wysiłek przyniósł wymierne efekty. W dobie permanentnej edukacji wspólne zmagania mają sens, pomagają nam seniorom poznawać i rozumieć realia współczesności. Ważne jest ustawiczne kształcenie, rozwijanie umiejętności i kształtowanie zdrowych relacji międzyludzkich opartych na wiedzy.” - Barbara Jastrzębiec-Myszkowska.
„Dlaczego otaczająca rzeczywistość z przytłaczającym bogactwem ofert dla wypełnienia wolnego czasu, nie zaspakaja wewnętrznych oczekiwań człowieka „trzeciego wieku”? (…) Na spotkaniach warsztatowych okazało się, że „obcy” stali się bliscy w postawie odcinania się od stanu rezygnacji, obojętności, zwątpienia, pustki (…)  życiowa „smuga cienia” daje szansę na postrzeganie jasnych stron bytowania w coraz większym naporze odhumanizowania współczesności” - Prof.dr.hab. Halina Bursztyńska.
„… życzę dalszych sukcesów, dużo radości i zadowolenia z tego, co Państwo robicie. Niech „Szkoła @ktywnego Seniora”  będzie pierwszą próbą wybicia się polskiej Babci i polskiego Dziadka na niepodległość.” - dr Wanda Matras
Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Lidia Maria Jedlińska
Data wypełnienia formularza/karty: 
22.02.2010

Żydowskie tradycje edukacyjne w Europie (JETE)

Tematyka działań: 
Edukacja międzykulturowa
Inne
Sztuka, muzyka, kultura
Dane Beneficjenta
Organizacja polska realizująca projekt: 
Stowarzyszenie Instytut Tolerancji
ul. Piotrkowska 104, 90-926 Łódź
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Maria Goldstein
0048 505 998 782
mgold@math.uni.lodz.pl
Krótki opis profilu działalności polskiej organizacji realizującej projekt: 
Instytut Tolerancji w Łodzi został utworzony w 2001 roku. Powołali go ludzie, których celem jest propagowanie idei tolerancji i szacunku dla odmienności: naukowcy, artyści, dziennikarze, politycy, nauczyciele i studenci. W gronie założycieli był m.in. ówczesny prezydent miasta, pastor i przedstawiciel gminy żydowskiej. Ludzie o różnych poglądach i biografiach, których połączyła chęć wspólnego podejmowania działań na rzecz tolerancji. Zaczęło się od walki z ksenofobicznymi napisami na murach Łodzi, które wciąż psują wizerunek miasta. Dyskusje, warsztaty i koncerty pokazujące różnorodność i wielokulturowość Łodzi, miały pomóc w walce z głupotą wandali, którzy wciąż mazali rasistowskie napisy. Właśnie edukacja miała być środkiem do osiągnięcia celu. Od początku organizowaliśmy spotkania prezentujące różnorodne kraje i narodowości, które współtworzyły Łódź, a także religie, by uświadomić jak wiele łączy chrześcijaństwo z judaizmem, a protestantyzm z prawosławiem. A trzeba tu podkreślić, że Łódź ma bardzo specyficzną historię jak na miasto usytuowane w centrum Polski. Instytut bierze udział w Światowym Dniu Walki z Rasizmem, współorganizuje Kolorową Tolerancję - akcję zamalowywania rasistowskich napisów, będącą jednocześnie dyskusją nad różnorodnymi formami współczesnej nietolerancji. Rozmawiamy o braku tolerancji i zrozumienia dla osób niepełnosprawnych. Mówimy o heterofobii. Zastanawiamy się jak czują się i jak postrzegani są obecnie w Polsce cudzoziemcy, a zwłaszcza przedstawiciele krajów afrykańskich czy azjatyckich. Rozmawiamy o islamie oraz konflikcie palestyńsko-izraelskim. Jesteśmy też partnerami kilku międzynarodowych projektów. Honorowym członkiem Instytutu Tolerancji w Łodzi jest znakomity polski filozof prof. Leszek Kołakowski, który napisał dla nas esej pt. "Wymazać nienawiść”.
Tytuł projektu: 
Żydowskie tradycje edukacyjne w Europie (JETE)
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
06/GR2/06-0074/P1
07/GR-LP/07-0053/P2
Lata realizacji: 
2006 - 2009
Kraje uczestniczące: 
Niemcy x2, Austria, Francja, Włochy, Litwa x2, Holandia, Polska
Cele projektu: 
Edukacja w szerokim zakresie w aspekcie tolerancji, poszanowania innych, przybliżania ich kultury i tradycji, wartości uniwersalnych pozwalających także na przetrwanie trudnych momentów życiowych, odkrywanie historii i jej znaczenia dla tożsamości miasta i jego mieszkańców, przybliżanie wartości i znaczenia wielokulturowości dla rozwoju człowieka.
Obszary tematyczne: 
Historia Żydów europejskich, Holocaust, tradycje edukacyjne (literatura, sztuka, muzyka)
Grupa docelowa słuchaczy: 
Wszystkie osoby zainteresowane tematyką, pracownicy instytucji publicznych, nauczyciele – osoby, które ze względu na wykonywany zawód mogą być multiplikatorami naszych działań.
Jakie były początki projektu: 
Pomysł powstania projektu miała koordynatorka projektu z Niemiec. Poszukiwała ona  partnerów w Polsce i otrzymała mój adres od mojej znajomej z Uniwersytetu Ludowego w Stuttgarcie. Dzięki pomocy polskiej Narodowej Agencji pojechałam na spotkanie przygotowawcze. Nie znaliśmy nikogo i był to nasz pierwszy projekt partnerski.
Krótki opis przebiegu projektu: 
Spotkanie pracowników Instytutu w celu zaplanowania działań związanych z wizytą naszych partnerów Łodzi.
13-16 października 2007, Polska, Łódź – spotkanie partnerów
Opracowaliśmy bardzo obszerny program, ponieważ miasto jest pełne śladów kultury żydowskiej. Dla naszych gości i społeczności lokalnej zorganizowaliśmy koncert chóru Clil połączony z nauką piosenek i prezentacją naszej broszury „Nauka pomogła nam przeżyć”, przedstawiliśmy również sylwetkę Icchaka Kacenelsona, autora wstrząsającego poematu „O zamordowanym żydowskim narodzie” oraz przedwojenny łódzki chór żydowski Hazomir.
Na ostatnie trzy punkty naszego programu składały się: wykład Pawła Spodenkiewicza, autora książki „ Zaginiona dzielnica”, na temat przedwojennych szkół żydowskich i placówek edukacyjnych w Łodzi, Justyny Fruzińskiej o znaczeniu kabały oraz pokaz multimedialny zdjęć Pawła Herzoga o chasydach z Aleksandrowa.
W spotkaniu w Łodzi wzięło udział ok. 30 osób z zagranicy, bo oprócz licznie przybyłych uczestników naszego projektu ok. 25, towarzyszyli nam przebywający akurat w Łodzi zainteresowani tematem turyści z Wielkiej Brytanii i Niemiec.
Styczeń 2008
Wzięliśmy udział w uroczystości upamiętnienia likwidacji obozu romskiego w getcie Litzmannstadt. Naziści deportowali ok. 5000 Sinti i Romów z austriackiego Burgerlandu. Wkrótce po przybyciu wszyscy zostali zamordowani. Wieczorem uczestniczyliśmy w koncercie muzyki cygańskiej.
8-10 lutego 2008, Włochy, Florencja – spotkanie partnerów
Spotkanie podsumowujące półmetek projektu. Ten warsztat nie był przeznaczony dla słuchaczy. Jego zasadniczym celem miało być podsumowanie dotychczasowej realizacji projektu. Każdy z partnerów miał przygotować prezentację wyników projektu na szczeblu lokalnym i międzynarodowym
18-22 lutego 2008
Stuttgart/Tybinga Prezentacja projektu na stanowisku KE podczas targów edukacyjnych Didacta w Stuttgarcie.
15 marca 2008
Spotkanie z rabinem Symchą Kellerem z Łódzkiej Gminy Wyznaniowej – wykład o judaizmie w ramach akcji „Kolorowa Tolerancja
W dniu 21 marca 2008 r., w Międzynarodowym Dniu Walki z Rasizmem, który tradycyjnie jest obchodzony w Łodzi jako dzień Kolorowej Tolerancji przeprowadziliśmy kilka działań w ramach projektu i w celu jego promocji.
Było to wspólne zamalowywanie rasistowskich graffiti oraz koncert żydowskiej muzyki w wykonaniu zespołu „Kanava”. W dniu 28 marca towarzyszyli naszym działaniom fotoreporterzy FRSE.
Kwiecień 2008
Braliśmy udział w symbolicznym „Marszu Żywych” w Łodzi
2. czerwca 2008 mieliśmy zaszczyt prezentować projekt JETE na ogólnopolskiej konferencji tematycznej zorganizowanej w ramach Europejskiego Roku Dialogu Międzykulturowego przez FRSE w Warszawie.
19-22 czerwca 2008, Litwa, Wilno – spotkanie partnerów
Do spotkania przygotowaliśmy się czytając przewodniki turystyczne i historyczne oraz specjalny numer Midrasza poświęcony żydowskiemu Wilnu. Polska grupa przyjechała do Wilna w przededniu planowanego w ramach JETE spotkania, przed południem możliwa była przechadzka po Wilnie, odkrywanie śladów polskości, widocznej nie tylko w budynkach sakralnych, lecz także w przestrzeni miejskiej. To tutaj, tworzyli polscy wieszczowie: Juliusz Słowacki i Adam Mickiewicz. Tablice i postumenty ich upamiętniające można znaleźć w wielu miejscach miasta, w tym na Uniwersytecie Wileńskim.
Sierpień  2008
Obchody rocznicy likwidacji getta.
5-8 lutego 2009, Niemcy, Tybinga – spotkanie partnerów
Podczas spotkania były prezentowane projekty upamiętniające ofiary zbrodni nazistowskich, działania na rzecz odbudowania życia żydowskiego (kultury i edukacji) oraz działalności instytucji stowarzyszonej w tym projekcie tzn. Niemiecko-Amerykańskiego Instytutu. Spotkanie zakończyło się uroczym wieczorem przy wspólnym europejskim stole, na którym znalazły się przysmaki przywiezione przez partnerów.
W marcu 2009 jak co roku byliśmy współorganizatorami “Kolorowej tolerancji” . Wykład na temat judaizmu Symchy Kellera, przewodniczącego Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Łodzi spotkał się jak zwykle z ogromnym zainteresowaniem.
7-10 maja 2009
W tych dniach byliśmy słuchaczami międzynarodowej konferencji zorganizowanej przez Katedrę Pragmatyki Językowej Uniwersytetu Łódzkiego “Rasa, Religia, Reprezentacja”. Jej tematem były zagadnienia etniczności i religii, jak również ich przedstawienie w sztuce, mediach i literaturze. Uczestnicy konferencji z perspektywy przeszłości, teraźniejszości dyskutowali o tym, co współtworzy naszą tożsamość i kształtuje relacje z innymi. Zastanawiali się nad językowo-wizualnymi sposobami wyrażania owej tożsamości, reprezentacji tego, co duchowe i tego co, materialne, sacrum i profanum, uniwersum i indywiduum. Podczas konferencji poznaliśmy córkę Chawy Rosenfarb, która przyjechała z Kanady. Chawa jest autorką trzytomowej publikacji na temat przedwojennej Łodzi i historii getta łódzkiego. Towarzyszyliśmy jej w nostalgicznym spacerze śladami matki. Jednym z punktów byłfilm Menachema Dauma “Gra w chowanego” uważany przez wielu krytyków za jeden z najważniejszych i najbardziej poruszających filmów na temat Holocaustu i relacji polsko-żydowskich. Film ten stał się inspiracją dla programu naszego spotkania w projekcie partnerskim „Suval” w czerwcu. Spotkaniu temu nadaliśmy motto ”Kto ratuje jedno życie ratuje cały świat”
14-30 czerwca 2009, Polska, Łódź – spotkanie partnerów
Jak zwykle włączyliśmy się w organizację spotkań z kulturą żydowską w Łodzi i z naszej inicjatywy został wyświetlony podczas otwartych projekcji w kinie Muzeum Kinematografii film „Zabawa w chowanego, który zrobił na nas tak duże wrażenie. Postanowiliśmy umożliwić obejrzenie go szerszej społeczności i między innymi naszym europejskim partnerom, których gościliśmy w tym czasie w Łodzi. Nawiązaliśmy kontakt z Kamilą Klauzińska z towarzystwa historyczne Yachad, która współpracowała przy produkcji tego filmu. Kamila zwróciła się do reżysera filmu o wyrażenie zgody na otwartą niekomercyjną projekcję filmu i ją otrzymała.
Była obecna na spotkaniu i odpowiadała na pytania wzruszonych widzów.
7-12 lipca 2009, Auvillar, Francja – spotkanie partnerów
Podsumowujące projekt ostatnie spotkanie w Auvillar w siedzibie naszego francuskiego partnera. Spotkanie to było ukoronowaniem projektu i pożegnaniem przyjaciół. Przez te trzy lata staliśmy się jedną wielką rodziną i rozstanie było naprawdę trudne.
Liczba słuchaczy aktywnie uczestniczących w projekcie
W działaniach krajowych: 
500
W wyjazdach zagranicznych: 
0
Produkty
Produkty projektu: 
Wystawy:
- Żydowskie tradycje Edukacyjne w latach 1940-1944, towarzysząca ogólnopolskiej konferencji młodych historyków (mała wystawa).
- „Nauka pomogła nam przetrwać” Biblioteka Pedagogiczna im Kotarbińskiego.
- Poszerzona wystawa „Nauka pomogła nam przetrwać” dostępna do końca sierpnia w Hali Orange.
- Wystawa „Chasydzi” w Urzędzie Miasta Łodzi.
Wykłady: na ogólnopolskiej konferencji młodych historyków poprzedzone informacją o projekcie.
Michał Trębacz: „Działalność kulturalna Bundu w Łodzi w okresie międzywojennym”
Iza Olejnik: „Książka żydowska w przemysłowej Łodzi.
Publikacja „Nauka pomogła nam przetrwać - książka o tradycjach edukacyjno-kulturalnych  w getcie Łódzkim w języku polskim i niemieckim.
Spotkania ze świadkami naocznymi, spotkania promujące literaturę.
Spotkanie z profesorem Władysławem Bartoszewskim „Trudne pytania w dialogu polsko żydowskim” (uczestnicy młodzież szkolna, nauczyciele).
Współorganizacja ”łódzkich spotkań z kulturą żydowską”.
Koncerty edukacyjne żydowskiego chóru Clil i innych zespołów połączone z nauką piosenek.
Promocja miasta, włączanie tematyki projektu do akcji „Kolorowa Tolerancja”.
Które z powyższych produktów wykorzystano po zakończeniu projektu, upowszechniono?: 
Publikacja została przekazana do szkół i bibliotek oraz zainteresowanym osobom. Niemiecka wersja rozdawana była gościom podczas oficjalnych obchodów rocznicy likwidacji getta, grupom młodzieży niemieckiej i austriackiej, która realizowała projekty historyczne związane z tematem Drugiej Wojny Światowej.
Wpływ
Wpływ udziału w projekcie na organizację polską i jej pracowników: 
Wzajemna współpraca i nauka przy realizacji projektu, koordynacja działań i kształcenie poczucia więzi, coraz większa świadomość wielokulturowości miasta i znaczenia upowszechniania wiedzy wśród mieszkańców, co pozwala na obniżanie progu nietolerancji i ksenofobii.
Dzisiaj mamy przyjaciół w wielu krajach europejskich. Są oni partnerami w naszych nowych projektach. Poza zdobywaniem wiedzy i rozszerzaniem horyzontów, nabywamy bardzo ważnych umiejętności językowych, dotyczy to przede wszystkim w języka angielskiego, który jest na ogół językiem roboczym projektów.
Wpływ udziału w projekcie na polskich słuchaczy: 
Wpływ na wybór studiów podyplomowych, rozwinięcie zainteresowań, publikacje, także zwiększenie świadomości i poczucia własnej wartości w konfrontacji z partnerami zachodnimi, możliwość kulturowego, ale także językowego dialogu, umiejętność odnalezienia się w różnych sytuacjach, w tym podróżach.
Wartość, użyteczność projektu, trwałość rezultatów: 
Projekt stanowił doskonałą bazę do dalszych poszukiwań. Inspiracje do działań własnych, zawodowych: prowadzenie nowych zajęć na Uniwersytecie, artykuły, dysertacje naukowe, poszukiwania i rozwój zainteresowań (np. wykłady podczas warsztatów kultury żydowskiej w Poleskim Ośrodku Sztuki, artykuły w Gazecie Wyborczej).
Opinie słuchaczy i pracowników o projekcie – cytaty z wypowiedzi: 
„Gabriela Materassi, jedna z uczestniczek spotkania w Łodzi, napisała następujący tekst: "Łódź jest miastem które powoli wyzwala się z koszmaru przeszłości, której nie da się zapomnieć, ma ona swoje odzwierciedlenie we wszystkich artystycznych, architektonicznych i kulturalnych aspektach. Cmentarz żydowskich jest prawdopodobnie miejscem, w którym łączą się dusze ze swoim ciałami, od których zostały tak okrutnie oddzielone. Dusze te wpływają na wegetacje roślinności i objawiają się w sposób nieoczekiwany, przez co przeszłość jest nadal obecna. Okaleczone ciała mieszkają w drzewach, które rosną na cmentarzu, wypełnione przerażonymi oczami, które przyjmują formę kropli rosy na liściach, marzenia unoszą się nad bujną trawą i kołyszą się na kwiatach.
Myśli, wspomnienia, niepokój - początek długiej agonii – odczuwalne są na dworcu poprzez pieczołowicie sporządzone listy, które zawierają nazwiska i dane 230.000 osób, którym w nieludzki sposób odebrano godność.
Czas pokrył budynek czarnym welonem, aby skryć puste mieszkania. W getcie panuje absolutna cisza, nie słychać dziecięcych głosów, piosenek, śmiechu.
Nasze oczy widzą wszystko. To nie jest ciekawość, ale ból, zrozumienie, solidarność.
Cisza jest wszechobecna i wypełnia nas paraliżującym smutkiem. Nasze kroki budzą oczy, w których nie ma nadziei, oczy paru starców, którzy żyją w jednostajnym bolesnym wspomnieniu.”
Inne opinie:
„Było miło, interesująco, bogata strona merytoryczna, i pouczająco - tolerancja, jest jednym z najważniejszych czynników w obcowaniu ludzi o różnej narodowości i religii, i musimy się jej (myślę o tym kiedy przypomnę sobie kłótnię, po filmie P. Bergsteina).”
„Nauczyłem się, że trzeba czytać i zastanawiać się nad przeczytanymi treściami. To co zobaczyłem i przeczytałem było bardzo interesujące, ale potrzebuję czasu, aby to przemyśleć.”
„Nowi przyjaciele, nowe informacje dotyczące żydowskiej kultury, nowe odczucia w stosunku do uczestników projektu JETE i tematu naszych spotkań.”
„Nowe kontakty z partnerami w innych krajach europejskich.”
„Zdobycie szerszej wiedzy o organizacjach partnerskich zaangażowanych w projekcie, wymiana doświadczeń z innymi krajami, skonkretyzowanie sformułowania – wspólna platforma europejska.”
„Nauczyłem się dużo na temat sposobu działań poszczególnych grup w projekcie. Nauczyłem się dużo od grupy francuskiej, poznając filozoficzny aspekt podejścia do tematu. Bardzo interesujące było zwiedzanie Żydowskiego Muzeum w Paryżu i uzupełnienie wiedzy na temat afery Dreyfusa. Dzięki temu projektowi i temu partnerstwu znaleźliśmy pozytywny potencjał do zdobywania wiedzy na temat postępowej i humanistycznej tradycji żydowskiej oraz kultury europejskiej.”
„Trudno jest zajmować stanowisko na temat religii innych. Podczas spotkań, zwiedzania z przewodnikiem, rozmów nauczyliśmy się dużo na temat historii Żydów w najszerszym sensie, od nakreślenia Tanachu, poprzez ważność słowa w świętych tekstach Tory, wygnanie starotestamentowe, świątynię w Jerozolimie aż do jej zburzenia opisanego przez Józefa Flawiusza, stworzenia synagogi, ale również tradycji stworzonej w Talmudzie i Midraszu. Nauczyliśmy się o historii żydowskiej będącej historią europejską od czasu zburzenia drugiej świątyni, o wpływach tradycji żydowskiej na kultury narodowe i bez wątpliwości mających miejsce poprzez stulecia, o problemach społeczności żydowskiej we wszystkich krajach europejskich w obliczu antysemityzmu i pogromów. Ponadto, i być może jest to najbardziej wartościowe, odkryliśmy żydowską myśl w różnych socjologicznych kulturalnych aspektach, inspirującą dla naszej osobistej i kulturalnej sytuacji.. Historia i myśl żydowska stanowi kombinację bardzo silnej tradycji z silną zdolnością do asymilacji do nowych sytuacji.”
„To spotkanie było dla mnie i mojej instytucji bardzo pożyteczne i sensowne. Uważam, że najważniejsze jest to, że było tak dużo dyskusji na temat żydowskich tradycji. Wreszcie mieliśmy do czynienia z tradycją żydowską „live”. Mogliśmy trochę odczuć duchowe życie Żydów”. Myślę, że podczas następnych spotkań powinnyśmy się bardziej zagłębiać w folklor żydowski”
„Jestem bardzo szczęśliwa, że mogę uczestniczyć w tym projekcie. Dzięki temu mam nowe pomysły i co najważniejsze kierunek dla przyszłego rozwoju projektu. Dziękuję partnerom, to było duże przeżycie zobaczyć żydowski Paryż. Jestem wdzięczna, za to pierwsze spotkanie w Paryżu. Było to dla mnie ogromne doświadczenie związane z tym tematem, było wspaniale poznać partnerów.”
„Partnerstwo to dobry proces uczenia się, spotkanie tylu osób z różnych środowisk, różnych, kultur, jest prawdziwym wydarzeniem, wykonaliśmy dobrą pracę podczas pierwszego spotkania i musimy kontynuować poszukując odpowiedzi na nasze pytania. Uważamy poszukiwanie żydowskiej tożsamości ma zasadnicze znaczenie wkładu JETE dla naszej organizacji, ponieważ poprzez zrozumienie tej tożsamości w obliczu naszej własnej historii dowiadujemy się więcej o sobie, dowiedzieliśmy się również więcej o naszych organizacjach.”
Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Maria Goldstein
Data wypełnienia formularza/karty: 
15.03.2010

Kultura i sztuka jako sposób wspierania niepełnoprawnych osób w byciu postrzeganym jako rzeczywiste osoby uczestniczące aktywnie w życiu społecznym

Tematyka działań: 
Aktywne obywatelstwo
Edukacja międzykulturowa
Języki obce
Sztuka, muzyka, kultura
Dane Beneficjenta
Organizacja polska realizująca projekt: 
Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Koło w Szczecinie
ul. Rostocka 125, 71-771 Szczecin
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Barbara Jaskierska
0048 91 426 81 97
biuro@psouuszczecin.org.pl
Krótki opis profilu działalności polskiej organizacji realizującej projekt: 
Organizacja prowadzi działalność w następujących obszarach:
  1. Działania na rzecz wyrównywania szans osób z niepełnosprawnością intelektualną.
  2. Tworzenie warunków przestrzegania praw człowieka wobec osób z niepełnosprawnością intelektualną.
  3. Tworzenie warunków umożliwiających osobom z niepełnosprawnością intelektualną aktywne uczestnictwo w życiu społecznym.
  4. Wspieranie rodzin osób z niepełnosprawnością intelektualną.
  5. Konferencje upowszechniające najnowsze zdobycze nauki w tematyce związanej z niepełnosprawnością
  6. Prowadzenie bieżącej działalności placówek.
Organizacja posiada ofertę edukacyjną kierowaną do wszystkich grup wiekowych osób z niepełnoprawnością  intelektualną, w tym dla osób dorosłych: systematyczne, codzienne działania edukacyjne w ramach rehabilitacji społeczno-zawodowej (kierowane do 85 osób) oraz w ramach terapii pedagogicznej i psychologicznej (kierowane do 35 osób), cotygodniowe działania edukacyjne w ramach "Klubu młodzieży i rodziców" (40 osób), orkiestra perkusyjna "Gamellan" - nauka gry na instrumentach perkusyjnych - 21 osób z niepełnosprawnością intelektualną, szkolenia rodziców, opiekunów, terapeutów osób z niepełnosprawnością intelektualną – medyczne, psychologiczne pedagogiczne, prawne.
Tytuł projektu: 
Kultura i sztuka jako sposób wspierania niepełnoprawnych osób w byciu postrzeganym jako rzeczywiste osoby uczestniczące aktywnie w życiu społecznym
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
06/GR2/06-0051/P1
07/GR-LP/07-0169/P2
Lata realizacji: 
2006 - 2009
Kraje uczestniczące: 
Francja, Niemcy, Polska
Cele projektu: 
1. Odkrycie i promocja twórczego i kulturalnego potencjału osób z niepełnosprawnością intelektualną.
2. Promocja osób z niepełnosprawnością intelektualna jako aktywnie uczestniczących w życiu społecznym.
3. Rozpowszechnienie praktyk edukacyjnych kierowanych do dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną z organizacji działających w trzech krajach UE: Francji, Niemczech i Polsce.
4. Stworzenie propozycji edukacji poprzez teatr osób z niepełnosprawnością intelektualną.
5. Stworzenie wspólnego europejskiego spektaklu teatralnego: „Kontakt czyli sekret Lei”.
Obszary tematyczne: 
dialog międzykulturowy, sztuki piękne, muzyka, kultura, nauka o krajach europejskich, języki
Grupa docelowa słuchaczy: 
Dorosłe osoby z niepełnosprawnością intelektualną. 60 dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz z dodatkowymi niepełnosprawnościami sprzężonymi. Osoby te uczestniczyły w projekcie w różnorodny sposób: jako aktorzy występujący w międzynarodowym spektaklu teatralnym – 19 osób, jako osoby przygotowujące scenografię, muzykę, zaproszenia, plakaty, itp. – 30 osób, osoby goszczące partnerów z Francji oraz Niemiec, przygotowujące posiłki, spotkania – 18 osób.
Edukatorzy – profesjonaliści, terapeuci wspierający osoby z niepełnosprawnością intelektualną – 10 osób.
Jakie były początki projektu: 
Projekt powstał z inicjatywy organizacji francuskiej działającej na rzecz osób z niepełnosprawnością intelektualną (ADAPEI) z Departamentu Loary Atlantyckiej. Organizacja polska: Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Koło w Szczecinie - uzyskała informację z Biura Loary Atlantyckiej (z siedzibą w Szczecinie) o poszukiwaniu przez organizację francuską partnera do wspólnego projektu teatralnego. Przedstawiliśmy swoje doświadczenie i zostaliśmy zaproszeni na spotkanie. Następnie grupy poznały się na spotkaniu w Niemczech i doszło do ustalenia działań. W projekcie uczestniczą także 2 organizacje niemieckie.
Krótki opis przebiegu projektu: 
Spotkania partnerskie za granicą i w kraju:
  1. Spotkanie kontaktowe w Hamburgu czterech organizacji partnerskich z Francji, Niemiec oraz Polski. Wzięły w nim udział osoby przygotowujące projekt. Celem spotkania było ustalenie celów, zadań, działań oraz harmonogramu planowanego przedsięwzięcia.
  2. Spotkania słuchaczy (osoby z niepełnosprawnością intelektualną) oraz edukatorów (terapeuci wspierający) w  Chateubriant (Francja), Szczecinie (Polska), Bremen (Niemcy), których celem było przeprowadzenie wspólnych warsztatów teatralnych, prezentacji dokonań aktorskich trzech grup teatralnych, wymiany doświadczeń dotyczących edukacji poprzez teatr osób z niepełnosprawnością intelektualną.
  3. Spotkanie edukatorów (terapeutów oraz reżyserów) w Chateubriant (Francja), Hamburgu (Niemcy), Worpswede (Niemcy), Szczecinie (Polska) celem zdefiniowania wspólnej metodologii projektu, określenie działań teatralnych każdego z partnerów oraz,  ustalenie wstępnego scenariusza spektaklu teatralnego, dalszej pracy nad scenariuszem, muzyką i scenpgrafią.
  4. Chateubriant, Nantes, Paryż (Francja) – premiera międzynarodowej sztuki teatralnej pt. „Kontakt czyli sekret Lei” we Francji– 5 spektakli, które obejrzało około 1400 widzów. Aktorami spektaklu były osoby z niepełnosprawnością intelektualną z trzech krajów (19 osób), terapeuci (9 osób), reżyserzy (4 osoby).
  5. Berlin, Worpswede, Bremen, Hamburg – premiera międzynarodowej sztuki teatralnej pt. „Kontakt czyli sekret Lei” w Niemczech – 5 spektakli, 1200 widzów. Uczestnicy – 19 aktorów z 3 krajów, 9 terapeutów, 4 reżyserów.
  6. Warszawa, Szczecin – premiera międzynarodowej sztuki teatralnej pt. „Kontakt czyli sekret Lei” w Polsce. Dwa przedstawienia – 400 widzów.  
Działania krajowe:
  1. Nauka języka angielskiego – brało w nich udział 22 słuchaczy - osoby z niepełnosprawnością intelektualną. W czasie trwania lekcji poznali oni wyrazy, zwroty angielskie niezbędne w codziennej komunikacji.
  2. Warsztaty teatralne – 2 razy w tygodniu. Brało w nich udział 10 osób z niepełnosprawnością oraz 2 terapeutów  wspierających. Prowadzili je profesjonalni aktorzy – reżyserzy.
  3. Przekaz powtórzony – spotkania edukatorów i słuchaczy w celu podsumowania spotkań międzynarodowych.
Działania upowszechniające:
Przekazy powtórzone z wizyt studyjnych w krajach partnerskich. Po wyjazdach odbywały się spotkania z osobami niepełnosprawnymi, osobami z ich najbliższego otoczenia społecznego oraz terapeutami celem przekazania wiadomości zdobytych w trakcie wyjazdu, wniosków, przemyśleń.
Wystawy fotograficzne prezentujące działania projektu:
- w siedzibie organizacji – stała wystawa fotograficzna obrazującą przebieg projektu oraz kolejne działania,
- w Mieście Szczecin – wystawa fotograficzna oraz pokaz multimedialny na festiwalu programu „Uczenie się przez całe życie”,
- na międzynarodowej konferencji w Istambule pn. “European Experiences in Intercultural Learning (9-12 październik 2008) – fotograficzna prezentacja  projektu,
- na międzynarodowej konferencji w Bordoux pn. „Intercultural dialogue in European Project” (14-15 października 2008)
Prezentacja multimedialna projektu .
Informacja o projekcie w programie TVN pn. „Zielone drzwi” oraz w programie „Bez barier” (TVP 3).
Informacja o projekcie na stronie internetowej Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Koło w Szczecinie: www.psouuszczecin.org.pl oraz na ogólnopolskiej stronie poświęconej osobom niepełnosprawnym: www.niepelnosprawni.pl.
Informacja o projekcie w prasie lokalnej: Kurier Szczeciński, Głos Szczeciński, Prestiż.
Liczba słuchaczy aktywnie uczestniczących w projekcie
W działaniach krajowych: 
60
W wyjazdach zagranicznych: 
9
Produkty
Produkty projektu: 
- międzynarodowy spektakl teatralny „Kontakt czyli sekret Lei”.
- nagranie DVD spektaklu teatralnego.
- nagranie CD muzyki do spektaklu.
- nagranie DVD reportażu promującego projekt.
- informacja na stronie: www.psouuszczecin.org.pl , zakładka: „Projekty realizowane”.
- słownik francusko – niemiecko – polski.
- audycje radiowe w Polskim Radiu Szczecin na temat projektu oraz spektaklu teatralnego.
- audycje telewizyjne w TVP 3 oraz TVN.
Które z powyższych produktów wykorzystano po zakończeniu projektu, upowszechniono?: 
Spektakl teatralny „Kontakt czyli sekret Lei” prezentowany na profesjonalnych scenach teatralnych w trzech krajach, 9 miastach, oraz nagranie DVD spektaklu. Poprzez w pełni profesjonalny spektakl teatralny zaprezentowano osoby z niepełnosprawnością intelektualną jako utalentowane, tworzące prawdziwie artystyczne wartości. Rezultaty projektu – spektakl teatralny „Kontakt czyli sekret Lei” oraz muzyka skomponowana dla potrzeb projektu zostały wydane na płytach DVD i CD oraz zamieszczone w Internecie, a tym samym upowszechnione w społeczności międzynarodowej (www.psouuszczecin.org.pl, zakładka Międzynarodowy Spektakl Teatralny).
Wpływ
Wpływ udziału w projekcie na organizację polską i jej pracowników: 
  1. Wzrost umiejętności zarządzania projektami o ograniczonym budżecie.
  2. Zdobycie doświadczenia w realizacji projektów partnerskich, w przypadku gdy partnerami są organizacje zagraniczne.
  3. Pracownicy zdobyli wiedzę na temat sposobów stosowania metod oraz technik rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną w innych krajach.
  4. Poszerzono doświadczenia w zakresie działań teatralnych jako metody rehabilitacji społecznej osób z niepełnosprawnością intelektualną.
Wpływ udziału w projekcie na polskich słuchaczy: 
  1. Poznanie innych krajów.
  2. Zdobycie nowych doświadczeń związanych z podróżami do innych krajów oraz kontaktów z osobami z innych krajów.
  3. Wzrost poczucia pewności siebie, poczucia własnej wartości, otwarcie na innych.
  4. Utrzymanie się motywacji do pracy nad sobą, motywacji do nauki języków.
Wartość, użyteczność projektu, trwałość rezultatów: 

Projekt promował osoby z niepełnosprawnością intelektualną jako pełnoprawnych i pełnowartościowych uczestników społeczności lokalnych dzięki czemu przyczynił się do zmniejszenia  wykluczenia społecznego tej grupy. Projekt dotyczył współpracy organizacji działających na rzecz osób z niepełnosprawnością z krajów UE, co jest przedsięwzięciem podejmowanym nader rzadko. Poprzez w pełni profesjonalny spektakl teatralny zaprezentowano osoby z niepełnosprawnością intelektualną jako utalentowane, tworzące prawdziwie artystyczne wartości. Rezultaty projektu – spektakl teatralny „Kontakt czyli sekret Lei” oraz muzyka skomponowana dla potrzeb projektu zostały wydane na płytach DVD i CD oraz zamieszczone w Internecie, a tym samym upowszechnione w społeczności międzynarodowej (www.psouuszczecin.org.pl, zakładka Międzynarodowy Spektakl Teatralny).

Opinie słuchaczy i pracowników o projekcie – cytaty z wypowiedzi: 
„To było fantastyczne, mam tylu nowych przyjaciół.”
„Być może dzięki temu projektowi będę sławna i wyjadę do Ameryki na występy, a może dostanę Oskara.”
„Dzięki projektowi po raz pierwszy podróżowałem samolotem i zobaczyłem jak się traktuje osoby niepełnosprawne na lotnisku.”
„Projekt pokazał mi jak różnymi osobami jesteśmy i jak wiele cierpliwości trzeba, aby zaakceptować drugą osobę.”
„Osoby niepełnosprawne w tym projekcie były o wiele bardziej otwarte na siebie i swoje kultury niż tzw. pełnosprawne.”
„Projekt był dużym przeżyciem i dobrą zabawą, ale jednocześnie uświadomił mi, jak trudno jest porozumieć się z osobami z innych kultur. I nie chodzi tu bynajmniej o bariery językowe.”
Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Maria Kurek
Data wypełnienia formularza/karty: 
12.01.2010

Edukacja permanentna poprzez filatelistykę

Tematyka działań: 
Aktywne obywatelstwo
Edukacja ekologiczna / zrównoważony rozwój
Edukacja osób starszych, w tym międzypokoleniowa
Edukacja zdrowotna
Sztuka, muzyka, kultura
Dane Beneficjenta
Organizacja polska realizująca projekt: 
Uniwersytet Jagielloński – Uniwersytet Trzeciego Wieku
ul. Gołębia 24, 31-007 Kraków
Przedstawiciel organizacji, który może udzielić ew. dodatkowych informacji: 
Stefania Potyrała-Król
12 422 10 33 w. 1185
utw@go2.pl
Krótki opis profilu działalności polskiej organizacji realizującej projekt: 
Jagielloński UTW jako placówka UJ od 1982 roku prowadzi edukację permanentną dla mieszkańców Krakowa. Program kształcenia obejmuje wykłady, seminaria, konwersatoria i zajęcia specjalistyczne dla ludzi starszych. Ważną częścią naszego programu edukacyjnego są zagadnienia związane z literaturą, historią sztuki (także kolekcjonerstwo i analiza możliwości terapii i samorealizacji poprzez kontakt ze sztuką)oraz  wiadomości o najnowszych osiągnięciach nauki polskiej i światowej. Projekt przygotowany wspólnie z partnerami z Francji i Włoch to możliwość  propagowania wiedzy o otaczającym nas świecie w nowatorski i ciekawy sposób a także poznania wartości interkulturowych wspólnych dla ludzi w różnych krajach.
Tytuł projektu: 
Edukacja permanentna poprzez filatelistykę
Nr Umowy Finansowej z Narodową Agencją: 
SOC/57-GRU2-2003/04
Lata realizacji: 
2003 - 2004
Kraje uczestniczące: 
Francja, Włochy, Polska
Cele projektu: 

Nasz projekt skoncentrowany  był w pierwszym okresie na Uniwersytetach Trzeciego Wieku. Zaczynając najpierw od seniorów postanowiliśmy następnie dotrzeć bezpośrednio także do młodych ludzi, którzy są ich wnukami, sąsiadami są obywatelami zjednoczonej Europy, używając dokumentów filatelistycznych jako środka pedagogicznego.

Obszary tematyczne: 

Ekologia, historia sztuki, zabytki, ochrona przyrody, edukacja zdrowia

Grupa docelowa słuchaczy: 

Ludzie starsi i młodzi dorośli

Jakie były początki projektu: 
Inicjatorami była grupa pasjonatów, hobbistów i kolekcjonerów.
Krótki opis przebiegu projektu: 

Częste spotkania z koordynatorem w kraju, plus jeden wyjazd.

Liczba słuchaczy aktywnie uczestniczących w projekcie
W działaniach krajowych: 
4
W wyjazdach zagranicznych: 
1
Produkty
Produkty projektu: 

opracowanie 47 dokumentów filatelistycznych w j. polskim i francuskim,

publikacja dokumentująca przebieg prac nad projektem w Polsce,

baza danych zawierająca 167 dokumentów filatelistycznych,

liczne wizyty koordynatora w Krakowie - przed, w trakcie i po zakończeniu realizacji projektu,

seminarium podsumowujące projekt  z udziałem wszystkich partnerów w Lyonie,

zajęcia konwersatoryjne dla uczestników projektu,

strona internetowa www.caleida.pt/filatelia,

Które z powyższych produktów wykorzystano po zakończeniu projektu, upowszechniono?: 

Wszystkie

Wpływ
Wpływ udziału w projekcie na organizację polską i jej pracowników: 

Znacząco poszerzył profil naszej organizacji. Włączył  lokalną społeczność w działania naszej organizacji. Bardzo wpłynął na zrozumienie innych kultur i innych krajów.

Wpływ udziału w projekcie na polskich słuchaczy: 

Uświadomił ludziom zarówno młodym jak i tym starszym  bogactwo dorobku intelektualnego, historii i kultury narodowej. Przekonał o bogactwie kultur narodowych innych krajów i ich specyficznym wkładzie w tworzenie kultury europejskiej.

Wartość, użyteczność projektu, trwałość rezultatów: 

Projekt wpłynął na aktywne uczestnictwo w różnych formach kształcenia.

Opinie słuchaczy i pracowników o projekcie – cytaty z wypowiedzi: 

Bardzo pozytywne (patrz wydawnictwo JUTW).

Podpis
Przedstawiciel organizacji wypełniający formularz/kartę: 
Stefania Potyrała-Król
Data wypełnienia formularza/karty: 
31.07.2008
Subskrybuje zawartość

Switch style